Chính phủ đề xuất NHNN quyết định cho vay đặc biệt lãi suất 0%

Sáng 20/5, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam Nguyễn Thị Hồng, thừa uỷ quyền của Thủ tướng trình Quốc hội Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng.

Theo Thống đốc Nguyễn Thị Hồng, dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi đề xuất điều chỉnh thẩm quyền quyết định việc cho vay đặc biệt theo hướng NHNN quyết định cho vay đặc biệt có tài sản bảo đảm, không có tài sản bảo đảm đối với tổ chức tín dụng. Tài sản bảo đảm của khoản vay đặc biệt từ Ngân hàng Nhà nước theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Lãi suất cho vay đặc biệt của Ngân hàng Nhà nước là 0%/năm.

Bà Hồng cho biết việc sửa đổi, bổ sung thẩm quyền quyết định từ Thủ tướng Chính phủ (đối với trường hợp khoản cho vay đặc biệt có lãi suất 0%/năm, khoản cho vay đặc biệt không có tài sản bảo đảm) thành NHNN nhằm triệt để phân cấp, phân quyền cho NHNN trong việc quyết định cho vay đặc biệt; tăng cường vai trò, nâng cao trách nhiệm của thành viên Chính phủ.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng khác như: Quy định quyền thu giữ tài sản bảo đảm (TSBĐ) trong xử lý nợ xấu, bảo đảm việc thu giữ không đơn phương, phải tuân thủ đúng trình tự, điều kiện và quy trình minh bạch. Quy định về kê biên TSBĐ đang được sử dụng để đảm bảo nợ xấu. Quy định hoàn trả TSBĐ là vật chứng, tang vật sau khi chấm dứt điều tra, xử lý hành chính, đảm bảo không ảnh hưởng đến việc xử lý vụ án...

Dự kiến, nếu được Quốc hội thông qua, Luật sẽ tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc xử lý nợ xấu, nâng cao hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Thống nhất bổ sung quy định về quyền thu giữ TSBĐ đối với nợ xấu

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính (KTTC) Quốc hội Phan Văn Mãi trình báo cáo thẩm tra Dự án Luật, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết ban hành luật để đảm bảo tính ổn định, lâu dài cho công tác xử lý nợ xấu, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng.

Đa số ý kiến Ủy ban KTTC nhất trí với giải trình của Chính phủ, dù vậy một số ý kiến đề nghị cân nhắc phạm vi áp dụng 3 chính sách; có phương án xử lý phù hợp để tránh việc các tổ chức tín dụng (TCTD) dựa vào quyền thu giữ TSBĐ nới lỏng điều kiện cho vay, thẩm định tín dụng, dẫn đến rủi ro khoản tín dụng được cấp sai quy định mà vẫn cho phép áp dụng quyền thu giữ TSBĐ, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của các bên có liên quan.

Về sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thẩm quyền quyết định việc cho vay đặc biệt với lãi suất 0%/năm, không có TSBĐ, Ủy ban KTTC tán thành việc điều chỉnh thẩm quyền quyết định việc cho vay đặc biệt đối với khoản vay có lãi suất 0%/năm, khoản vay không có TSBĐ từ Thủ tướng Chính phủ sang NHNN Việt Nam.

Ngoài ra, đề nghị rà soát các quy định hiện hành về cho vay đặc biệt; nghiên cứu quy định chi tiết tiêu chí, điều kiện cho vay đặc biệt đối với khoản vay có lãi suất 0%/năm, khoản vay không có TSBĐ; quy định rõ ràng, minh bạch trình tự, thủ tục cho vay và có các biện pháp tăng cường kiểm soát, ngăn ngừa và hạn chế tổn thất có thể xảy ra.

Bên cạnh đó, rà soát các quy định của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 liên quan đến thẩm quyền quyết định cho vay đặc biệt để sửa đổi, bổ sung phù hợp với việc phân cấp thẩm quyền cho NHNN, tránh phát sinh vướng mắc trong triển khai thực hiện.

Về quyền thu giữ TSBĐ, Ủy ban KTTC thống nhất bổ sung quy định về quyền thu giữ TSBĐ đối với khoản nợ xấu. Đề nghị làm rõ trách nhiệm của UBND cấp xã và Công an xã, quy trình thu giữ, xử lý tài sản phải minh bạch, có sự giám sát và không ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của bên có nghĩa vụ và các bên liên quan.

Với tài sản đang bị kê biên phục vụ thi hành án, đồng tình với đề xuất nhưng yêu cầu rà soát thêm trường hợp liên quan đến quyền lợi của bên thứ ba (ngoài bồi thường, cấp dưỡng). Đề nghị giao Chính phủ quy định rõ cơ chế phối hợp giữa cơ quan thi hành án và TCTD.

Về hoàn trả TSBĐ là vật chứng hoặc tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, đồng ý với dự thảo Luật, nhưng nhấn mạnh cần tránh xung đột khi tài sản bảo đảm có giá trị lớn hơn nghĩa vụ hoặc thuộc nhiều bên cùng bảo đảm.

Ủy ban KTTC đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo để phù hợp với chủ trương của Đảng, đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất hệ thống pháp luật. Các quy định cần được đánh giá tác động kỹ lưỡng, bảo đảm minh bạch, khả thi và nhân văn.