Băn khoăn pháp lý cho vay qua mạng

Tại hội nghị của Thủ tướng với các doanh nghiệp mới đây, người đứng đầu ngành ngân hàng - Thống đốc Lê Minh Hưng cam kết ngành ngân hàng sẽ cấp đủ vốn và cố gắng giảm sâu hơn nữa lãi suất cho nền kinh tế. Tuy nhiên, Thống đốc cũng khẳng định sẽ không hạ chuẩn cho vay.

Việc doanh nghiệp, cá nhân có phương án kinh doanh và trả nợ khả thi thì tiếp cận nguồn vốn chính thức và lãi suất hợp lý là không khó. Song với các đối tượng khách hàng, nhất là các khách hàng cá nhân dính nợ xấu, bị hạ điểm tín dụng thì không thể tiếp cận được các nguồn vốn chính thức và lúc này lại làm dấy lên nỗi lo tín dụng đen bùng phát dưới nhiều hình thức cho vay khác nhau, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho nền kinh tế, xã hội.

Thực tế trên thị trường vẫn luôn tồn tại những tổ chức, cá nhân cho vay với lãi suất "cắt cổ". Vậy thế nào là hình thức tín dụng đen và thế nào là các doanh nghiệp cấp tín dụng hợp pháp?

Trả lời câu hỏi hiện nay có nhiều người, nhiều công ty mời gọi cho vay qua mạng, vậy các hình thức cho vay qua mạng có hợp lệ? Luật sư Trương Thanh Đức cho biết, thường quan tâm có hợp lệ hay không thì chỉ có cơ quan quản lý nhà nước và người cho vay vì liên quan đến nguy cơ không được tính lãi hay bị xử lý hành chính, hình sự nếu vi phạm pháp luật. Còn người đi vay thì không quan tâm nhiều, vì họ cần vay càng đơn giản càng tốt.

Về tính hợp lệ hay không hợp lệ của các khoản vay nêu trên thì quan điểm của quản lý nhà nước đến nay vẫn chưa rõ ràng, còn với người dân là một thách thức. Hiện có nhiều công ty, đơn vị cho vay, cầm đồ vẫn gắn chữ tài chính tín dụng khiến người dân hiểu nhầm là đã được Ngân hàng Nhà nước cấp phép.

Ông Đức cho biết, hiện có 3 dạng chính về cho vay trên thị trường gồm tổ chức hợp pháp hợp lệ đã rõ rồi như các ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng hợp pháp; những đơn vị khó phân biệt như là cầm đồ, quỹ đầu tư phát triển; cuối cùng là tất cả (cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp…) có quyền cho vay nhưng không được thường xuyên, liên tục. Tuy nhiên, những cái này cũng rất khó phân biệt được.

Trước quan điểm cho rằng, ngân hàng muốn đẩy mạnh giảm lãi suất, đẩy nhanh tín dụng nhưng lại lo ngại tiềm ẩn rủi ro, nợ xấu, như vậy là nghịch lý, Luật sư Trương Thanh Đức cho rằng, nghịch lý không phải giờ mới xảy ra.

Nền kinh tế Việt Nam không hoàn toàn theo thị trường, cộng với nhiều vướng mắc khác tạo ra điều này. Có thời kỳ tất cả lãi suất bằng nhau, hay có trường hợp lãi suất ngắn hạn cao hơn dài hạn…

Theo ông Đức, ở thời điểm này rủi ro lớn nhưng ngân hàng luôn nhìn thấy rủi ro, hậu quả chậm hơn doanh nghiệp. Đáng lẽ ngân hàng cần hạn chế cho vay, tăng lãi suất để giảm rủi ro nhưng vì nhiều nguyên nhân, họ đang buộc phải chấp nhận tăng cường cho vay, hạ lãi suất, giảm phí. Thậm chí có thể ít nhiều ảnh hưởng đến cả điều kiện cho vay. Do đó, rất nhanh thôi có thể dẫn đến rủi ro của ngân hàng.

Ông Đức nhấn mạnh, chắc chắn sẽ phải có những giải pháp đến từ NHTM đến cơ quan quản lý để thắt chặt, kiểm soát rủi ro chứ không hi vọng loại trừ hay giảm lãi suất hơn được nữa.

Bài liên quan

[Gặp gỡ thứ Tư] TS. Nguyễn Trí Hiếu: Một giai đoạn kinh tế tạo đà cho tín dụng đen hoành hành

Những ngân hàng chung cảnh BIDV bán phát mại căn hộ vài lần vẫn 'ế'

Kho bạc Nhà nước ồ ạt rút tiền tại các ngân hàng thương mại

Ngân hàng Nhà nước: Vẫn còn tồn tại liên quan đến công tác thẩm định tài sản bảo đảm