3 dự án cao tốc Bắc-Nam triển khai theo hình thức PPP đứng trước nguy cơ 'đổ bể'

Bộ GTVT vừa có Thông báo số 543 kết luận của Bộ trưởng Bộ GTVT tại buổi họp kiểm điểm tiến độ triển khai dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 theo phương thức PPP. Theo đó Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể đánh giá tiến độ triển khai các dự án trên rất chậm, đặc biệt dự án Diễn Châu - Bãi Vọt, đến thời điểm này Nhà đầu tư chưa ký được Hợp đồng tín dụng, chưa góp đủ vốn chủ sở hữu theo yêu cầu.

Do đó, đối với dự án cao tốc đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt, Bộ GTVT yêu cầu Ban Quản lý dự án 6 đánh giá cụ thể đề xuất của nhà đầu tư về việc kích hoạt điều khoản bất khả kháng trong hợp đồng bảo đảm chặt chẽ.

Đồng thời, tiếp tục phối hợp với nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ đàm phán ký kết hợp đồng tín dụng hoặc huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện dự án.

Bên cạnh đó, triển khai song song các thủ tục chấm dứt hợp đồng theo quy định trong trường hợp nhà đầu tư không chứng minh được lý do kích hoạt điều khoản bất khả kháng hoặc không huy động được đầy đủ nguồn vốn thực hiện dự án.

Bộ trưởng cũng đề nghị Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tập trung đôn đốc, chỉ đạo Ban Quản lý dự án 6 và nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ ký kết hợp đồng tín dụng, triển khai thi công ngoài công trường, kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ tình hình triển khai, khó khăn, vướng mắc của dự án.

Đối với dự án cao tốc đoạn Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Bộ GTVT yêu cầu Ban Quản lý dự án 85 tăng cường đôn đốc, phối hợp, hỗ trợ nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án đẩy nhanh tiến độ đàm phán hợp đồng tín dụng với các tổ chức ngân hàng hoặc huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện dự án.

Ngoài ra cũng thông báo tới nhà đầu tư việc Bộ GTVT sẽ xử lý vi phạm hợp đồng trong trường hợp nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án không huy động đủ nguồn vốn hợp pháp để thực hiện dự án.

Bộ GTVT cũng yêu cầu Ban Quản lý dự án 85 rà soát kỹ quy định pháp luật, tính khả thi của nguồn vốn nhà đầu tư dự kiến huy động qua hình thức hợp tác kinh doanh (BCC).

Dự án cao tốc đoạn Nha Trang - Cam Lâm được đánh giá tiến độ triển khai có chuyển biến tích cực hơn so với hai dự án trên, tuy nhiên, đến thời điểm này, nhà đầu tư vẫn chưa ký được hợp đồng tín dụng cho dự án, trong khi thời gian còn lại để thu xếp nguồn cho dự án không còn nhiều.

Để tránh xảy ra tình trạng chậm tiến độ như dự án Diễn Châu - Bãi Vọt, Bộ GTVT cũng yêu cầu Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh tăng cường đôn đốc, phối hợp, hỗ trợ nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án trong quá trình đàm phán hợp đồng tín dụng với các tổ chức ngân hàng hoặc huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện dự án.

Đồng thời, thông báo tới nhà đầu tư việc Bộ Giao thông vận tải sẽ xử lý vi phạm hợp đồng trong trường hợp nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án không huy động đủ nguồn vốn hợp pháp để thực hiện dự án.

Ngoài ra, phối hợp với nhà đầu tư, địa phương xử lý các tồn tại, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng và thiếu nguồn cung cấp vật liệu cho dự án.

Theo tìm hiểu, dự án Diễn Châu - Bãi Vọt gặp khó khăn huy động vốn do trong quá trình đàm phán, phía ngân hàng đã yêu cầu doanh nghiệp trao đổi với Bộ GTVT về việc đưa điều khoản chia sẻ phần tăng, giảm doanh thu theo quy định tại Điều 82, Luật Đầu tư theo phương thức PPP vào hợp đồng dự án. Mục đích của yêu cầu là Nhà nước phải chia sẻ rủi ro với nhà đầu tư trong trường hợp dự án bị giảm doanh thu.

Tuy nhiên, phía Bộ GTVT cho rằng, điều khoản này không áp dụng với các dự án được chấp thuận đầu tư trước khi luật PPP có hiệu lực. Do các dự án cao tốc Bắc Nam được Quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2017, trong khi luật có hiệu lực từ năm 2021.

Để chia sẻ rủi ro với nhà đầu tư, nhà nước đã hỗ trợ vốn trực tiếp từ ngân sách, cả 3 dự án PPP đều có phần vốn nhà nước tham gia trên 50% tổng vốn đầu tư, trong khi theo Luật PPP sau đó thì vốn nhà nước hỗ trợ dưới 50%.

Với dự án Cam Lâm - Vĩnh Hảo, chủ đầu tư khẳng định sẽ huy động đủ đủ vốn thông qua phát hành thí điểm trái phiếu và chuẩn bị phát hành cổ phiếu thay vì vay ngân hàng. Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả mới đây đã công bố tăng vốn thông qua phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá trị khoảng 2.600 tỷ đồng.

"Sau khi phát hành thành công, chúng tôi sẽ đủ vốn để đầu tư cho dự án cao tốc Cam Lâm - Vĩnh Hảo mà không phải vay ngân hàng", đại diện Tập đoàn Đèo Cả nói.

Bài liên quan

Ninh Thuận gỡ 'tắc nghẽn' vật liệu thi công cao tốc Cam Lâm - Vĩnh Hảo

Nhà thầu chưa chủ động dẫn đến cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết chậm tiến độ

Trình lại Quốc hội đầu tư 12 dự án cao tốc Bắc - Nam bằng vốn đầu tư công

3 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam triển khai theo hình thức PPP 'khát' vốn