Xa xỉ và đói nghèo, hai bộ mặt đối nghịch của bất bình đẳng trong đại dịch ở Ấn Độ

Ngay trong khi những người giàu ở Ấn Độ tranh giành nhau để có thể sở hữu những chiếc xe Maybach trị giá 400.000 USD này, thu nhập bình quân đầu người hàng năm ở Ấn Độ đã giảm xuống dưới 2.000 USD, khiến quốc gia này tụt lại phía sau nước láng giềng nghèo hơn Bangladesh.

Điều đáng nói là khi doanh số bán xe hơi sang trọng vọt tăng và giá trị tài sản ròng của các tỷ phú ở Ấn Độ không ngừng tăng thì tình trạng thất nghiệp ở nước này lại ngày một tràn lan và những khoản tiền tiết kiệm của người nghèo nhanh chóng bị cạn kiệt, bốc hơi. Đây là hình ảnh trái ngược, nhưng lại rất dễ nhận ra về tình hình tài chính giữa người giàu và người nghèo ở Ấn Độ.

Việc Ấn Độ tiến hành phong tỏa ngày một nhiều hơn khiến các gia đình nghèo khó ở Ấn Độ đã nghèo lại ngày một éo le hơn. Do ảnh hưởng của Covid-19, các hộ gia đình nghèo năm ngoái đã có ít đồ ăn hơn, nhưng các nhà kinh tế đang cảnh báo về một làn sóng thiếu lương thực khác, dữ dội hơn ở đất nước tỷ dân này.

Các phóng viên của Bloomberg News mới đây đã kể lại một câu chuyện gần như quá quen thuộc ở Ấn Độ: Người thợ đóng giày Shyambabu Nigam đã phải bán căn nhà nhỏ bé của mình để trả hóa đơn y tế trị giá 6 vạn Rupee (hơn 18 triệu đồng) cho việc điều trị các biến chứng, sau khi vợ ông mắc Covid-19. Một trong ba chiếc máy khâu da của ông cũng không còn nữa. Cặp vợ chồng nợ nần chồng chất giờ đang phải thuê trọ ở một ngôi làng gần đó.

Các sáng kiến ​​có ý nghĩa cho người nghèo, chẳng hạn như quy định tăng hạn mức tín dụng khẩn cấp của chính phủ, được cung cấp cho các doanh nghiệp nhỏ từ tháng 5 năm ngoái, không mang lại nhiều kết quả khả quan...

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã kéo dài chương trình cung cấp ngũ cốc thực phẩm miễn phí cho 800 triệu người cho tới đến tháng 11 năm nay. Số lúa mì và thực phẩm bổ sung trong chương trình này đã giúp cứu đói cho người nghèo vào năm ngoái. Tuy nhiên, do không có thu nhập, một phần tư dân số ở tầng dưới cùng của xã hội đã phải cắt giảm mạnh các chi tiêu cho trứng, thịt và trái cây.

Để tránh khủng hoảng dinh dưỡng vào năm Covid thứ hai liên tiếp, Ấn Độ cần cung cấp khoản trợ cấp cho các hộ gia đình nghèo mỗi ngày cỡ 150 Rupee (khoảng 50.000 đồng), trong ít nhất ba tháng. Đây là đề xuất được một nhóm các nhà kinh tế tại Đại học Azim Premji có trụ sở tại Bangalore đưa ra. Các nhà nghiên cứu cho rằng món cứu trợ ít ỏi này sẽ giúp ích được phần nào cho các gia đình nghèo Ấn Độ vượt qua cơn khốn khó, mặc dù số tiền này có lẽ sẽ không đủ để họ có thể sống một cách đàng hoàng. "Khoản tiền mặt được đề xuất trợ cấp chỉ bằng với số thu nhập bị mất vào năm ngoái của 10% hộ gia đình nghèo nhất, để họ vượt qua cơn bùng phát lần thứ 2 của đại dịch tại Ấn Độ", các nhà kinh tế tại Đại học Azim Premji viết.

Tuy nhiên, cho tới giờ thì Ấn Độ vẫn chưa có một kế hoạch trợ cấp bằng tiền mặt như vậy. Chính phủ Ấn Độ còn đang khiến mọi thứ trở nên tồi tệ hơn đối với người dân bình thường bằng cách áp thuế tiêu dùng lũy ​​tiến, bao gồm cả xăng và thuốc chữa Covid-19...

Lợi ích kinh tế chảy từ túi của người lao động và các doanh nghiệp nhỏ tới các công ty lớn, bởi chính sách tài khóa bất hợp lý hiện nay của Ấn Độ. Điều này khiến người giàu ngày càng giàu hơn, tạo ra những nghịch lý như doanh số của những chiếc Maybach và nhiều thứ khác nữa tăng vọt giữa thời đại dịch.

Khối tài sản của tỷ phú Gautam Adani tăng vọt lên 43 tỷ USD trong năm nay, đưa nhà tài phiệt đến từ bang Gujarat, quê hương của Modi, chiếm vị trí người giàu nhất Ấn Độ chỉ sau doanh nhân nổi tiếng Mukesh Ambani, người cũng đã trở thành người giàu thứ hai ở châu Á. Nhà đầu tư tỷ phú Radhakishan Damani đã mua một dinh thự trị giá 137 triệu USD ở Mumbai vào tháng 4, và đây giao dịch bất động sản có giá trị nhất từ ​​trước đến nay tại quốc gia tỷ dân này.

Các nhà sản xuất thép có quy mô trung bình và nhỏ đang phải vật lộn với việc chỉ sản xuất ở mức 62% công suất, trong khi 5 nhà sản xuất thép lớn, lại tăng thêm thị phần lên 5%, đạt mức chiếm giữ thị phần lên 58% chỉ trong một năm, theo tính toán của Crisil, một chi nhánh của S&P Global Inc.

Dự kiến, khi chính phủ Ấn Độ đóng tài khóa hàng năm vào tháng 3 tới, thâm hụt ngân sách của nước này có thể sẽ vượt quá mục tiêu 206 tỷ USD. Mức thiếu hụt này, trong những trường hợp bình thường sẽ chiếm cỡ 6,8% tổng sản phẩm quốc nội, nhưng giờ thì có thể cao hơn vì số người tử vong vì liên tục tăng cao vào các tháng 4 và tháng 5, hai tháng đầu năm tài chính của Ấn Độ. Tăng trưởng trong lĩnh vực sản xuất sẽ chậm hơn và do đó số thuế được cũng thấp hơn dự kiến. Khi chính phủ thu thuế ít hơn chi tiêu, thì số lượng tiền hơn nằm trong tay tư nhân sẽ nhiều hơn. Nhưng đây có phải là một điều thuận lợi về mặt vĩ mô? Chưa chắc sẽ là vậy.

Do việc mua sắm và bảo quản vắc xin được coi là một ưu tiên trong chi tiêu trong năm nay, nhà kinh tế Amartya Lahiri của Đại học British Columbia cho biết, với chi phí mỗi liều khá cao, cỡ 10 USD, thì thâm hụt tài chính sẽ tăng thêm cỡ 0,8% vào năm nay. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng đây là khoản tiền đáng phải chi.

Cho đến nay, không nhiều trong số 1 tỷ dân số trưởng thành ở Ấn Độ được tiêm chủng đầy đủ. Dù việc phong tỏa tại các địa phương đang được nới lỏng, 23 triệu người lao động làm công ăn lương hàng ngày đã mất kế sinh nhai kể từ tháng Giêng. Trong số 8,5 triệu việc làm bị mất trong năm nay, nhiều công việc có thể bị thay thế bởi các hình thức lao động khác. Các công ty khởi nghiệp kỹ thuật số có thể phát triển mạnh vì Covid-19 đã đẩy nhanh tốc độ số hóa. Nhiều công ty nhỏ truyền thống, từng thu hút hàng triệu lao động như kiểu công ty đóng giày Nigam, sẽ nhanh chóng biến mất.

Đền Taj Mahal, được xây dựng như một lời ca tụng của hoàng đế Mughal đối với người vợ đã chết của mình, sừng sững ở phía bắc thành phố Agra. Và hành động yêu thương thời hiện đại của Nigam để cứu vợ mình chính là quyết định bán căn nhà hai phòng ngủ mà họ đã mất nhiều năm mới có thể sở hữu được. Trớ trêu thay, ngôi nhà có tầm nhìn ra ngôi đền xây từ thế kỷ 17 giờ đã thuộc về người khác...

Bài liên quan

Nghịch lý giàu nghèo Mỹ và câu chuyện ở Việt Nam

Cần có sự công bằng giữa người giàu – nghèo trong đánh thuế

Chênh lệch giàu nghèo ở tỉnh, thành nào lớn nhất?

Yếu tố tạo ra sự cách biệt giữa những người siêu giàu và người nghèo khó