Wework dừng IPO, những cuộc dạo chơi với ‘bầy cừu’ sẽ chấm dứt?
Cú ngã ngựa của Wework như một "cái tát" cực mạnh lên thị trường đầu tư - vốn đang quá hào hứng với làn sóng "startup kỳ lân" (những công ty khởi nghiệp được định giá trên 1 tỷ USD) đang mọc lên như nấm sau mưa.
Theo thống kê, tại Mỹ, trong năm 2018 có đến 53 startup trở thành "kỳ lân". Ở Trung Quốc, con số này lên đến 97 startup, tức là, cứ trung bình 3,8 ngày là có 1 startup trở thành "kỳ lân". Vậy ai là người rót tiền để tạo ra các "kỳ lân" này nhanh và nhiều đến thế?
Câu trả lời đó là các quỹ đầu tư mạo hiểm (Venture Capital) hay các quỹ Private Equity (quỹ đầu tư tư nhân, chuyên đầu tư vào các doanh nghiệp không niêm yết). Mục tiêu hàng đầu của các quỹ này khi tham gia vào các startup là lợi nhuận. Vì đơn giản họ là quỹ đầu tư, mà đã là đầu tư thì phải có lợi nhuận.
Vậy làm thế nào để các quỹ này kiếm được lợi nhuận từ các startup?
Có 2 chiến lược (được gọi là Exit Strategy) phổ biến: (1) bán lại cổ phần cho một quỹ đầu tư hoặc công ty khác, (2) thực hiện IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) công ty và bán cổ phiếu trên thị trường chứng khoán để thu tiền về.
Hầu hết các quỹ đầu tư này đều có vòng đời chỉ khoảng 10 năm, tức là sau 10 năm họ phải tất toán danh mục để trả lại tiền cho nhà đầu tư ban đầu. Chính vì thời gian giới hạn như vậy nên các quỹ này thường có xu hướng làm thế nào để “thoát” (Exit) càng nhanh càng tốt.
Thế nên sau khi tham gia vào các công ty, họ thường cố gắng làm đẹp sổ sách, marketing mạnh mẽ nhằm tăng trưởng ngắn hạn, để sau đó có thể tăng định giá và tiến hành thoái vốn, kiếm lời.
Chiến lược này đã rất phổ biến trong giai đoạn 2000-2008. Tuy nhiên, sau đó nó đã bị lên án một cách mạnh mẽ, vì bị cáo buộc hút máu thị trường, tạo ra những công ty với tăng trưởng ngắn hạn để rồi sau đó sụp đổ vì không hướng đến dài hạn, bền vững.
Vì bị phản đối rất dữ dội như vậy nên các quỹ đầu tư này cũng buộc phải thay đổi chiến thuật của mình.
Một số xoa dịu bằng cách thuê các chuyên gia, tiến hành cố vấn cho các công ty, nhằm thể hiện họ cũng muốn đi cùng các công ty trong hành trình lâu dài. Một số lại nghĩ ra một chiến thuật khác, mạnh mẽ và cũng nhanh chóng không kém để kiếm lời, đó là chịu thua lỗ để chiếm lĩnh thị trường.
Một công ty có thể được định giá bằng lợi nhuận, nhưng cũng có thể được định giá bằng tiềm năng cũng như thị phần (Market share) trong thị trường. Hiểu được điều này, họ tiến hành chiến lược chấp nhận thua lỗ để chiếm lĩnh thị phần, khi thị phần tăng lên, cũng đồng nghĩa giá trị công ty cũng sẽ tăng theo.
Lúc này các quỹ đầu tư có thể tiến hành “thoát” bằng cách IPO, bán lại cổ phần cho các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán - thường được so sánh với “bầy cừu” vì thiếu thông tin, cũng như thiếu hiểu biết tình hình nội bộ trong các công ty. Đây là một cách làm rất thông minh, hiệu quả và nhanh chóng để kiếm lời.
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là vậy những người mua cuối cùng (những chú cừu kia) sẽ ra sao?
Dĩ nhiên họ sẽ là những người hứng chịu thua lỗ nặng nề nhất vì những con số không tưởng được đưa ra. Chúng ta hãy cùng xem xét một vài trường hợp sau đây:
- Groupon, một "kỳ lân" được IPO vào năm 2011 với mức định giá 13 tỷ USD, là startup được định giá cao nhất sau Google kể từ 2004. Từ thời điểm IPO đến nay, giá cổ phiếu của Groupon giảm từ 28 USD xuống còn 2.6 USD/cổ phiếu, tương đương giá trị công ty sụt giảm trên 90%.
- Snapchat, được IPO vào tháng 3 năm 2017 với mức định giá 30 tỷ USD, giá cổ phiếu của công ty này đã sụt giảm từ 27 USD xuống còn 15 USD/cổ phiếu, đồng nghĩa cuốn bay 40% giá trị công ty.
- Spotify, IPO vào tháng 4 năm 2018, cho đến nay đã sụt giảm 25% giá trị.
Các startup được IPO trong năm 2019 cũng không khá hơn.
Được IPO vào tháng 5/2019 với mức định giá 82 tỷ USD, Uber đã sụt giảm 30% giá trị trong vòng 4 tháng. Lyft, một startup kỳ lân được IPO vào tháng 3/2019, đã sụt giảm 50% giá trị. Tương tự, Slack, một startup kỳ lân khác được IPO vào tháng 6/2019 với mức định giá 19 tỷ USD, đã sụt giảm 38% trong vòng 3 tháng.
Vậy bầy cừu có chịu bị "vặt lông" mãi?
Câu trả lời là “Không”. "Bầy cừu" cũng sẽ thông minh lên và không chịu để bị "vặt lông" nữa. Sự thận trọng của các nhà đầu tư với mức định giá 47 tỷ USD dành cho một startup đang thua lỗ nặng nề như Wework đã khiến công ty này phải dừng kế hoạch thực hiện IPO.
Và có lẽ từ nay, các quỹ đầu tư cũng sẽ phải xem xét lại chiến thuật của mình. Một công ty không thể định giá bằng tăng trưởng doanh thu hay thị phần, mà cần phải được định giá bằng lợi nhuận, bằng tiền lãi. Không thể cứ hi vọng "bầy cừu" sẽ ngu ngơ mãi để muốn “dắt đi đâu thì dắt”.
Cuộc dạo chơi với bầy cừu có lẽ sẽ phải kết thúc từ đây./.
(*) Phó Chủ tịch Quỹ đầu tư AlphaGrep (Singapore)
(Theo Viettimes)
Tags:
Tags:
- Cùng chuyên mục
Lãi suất tiền gửi lên tới 9%: Cuộc cạnh tranh huy động vốn đang nóng trở lại?
Trong khi Ngân hàng Nhà nước liên tục yêu cầu giảm mặt bằng lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, nhiều ngân hàng lại âm thầm nâng lãi suất thực tế thông qua các chương trình cộng lãi suất, sản phẩm tiền gửi đặc biệt và chính sách dành cho khách hàng ưu tiên. Mức sinh lời lên tới 8,8-9%/năm đang phản ánh áp lực huy động vốn ngày càng lớn của hệ thống ngân hàng, đồng thời đặt ra câu hỏi liệu thị trường có bước vào một chu kỳ cạnh tranh lãi suất mới hay không.
Tài chính - 09/07/2026 15:52
Hai ngân hàng chuẩn bị chào sàn HoSE
Hai ngân hàng Vietbank và BVBank đang hoàn tất những bước cuối cùng để chuyển giao dịch từ UPCoM sang niêm yết HoSE. Cùng với việc lên sàn, cả hai nhà băng cũng đồng thời triển khai các kế hoạch tăng vốn điều lệ.
Tài chính - 09/07/2026 07:47
Nhà sản xuất 'Anh Trai Say Hi' sẽ IPO với mức giá thấp hơn gần 33% so với định giá
ĐatViet VAC sẽ chào bán hơn 11,15 triệu cổ phiếu với giá 54.800 đồng/cổ phiếu. Mức giá này thấp hơn khoảng 33% so với giá trị 81.716 đồng/cổ phiếu theo chứng thư thẩm định, phần lớn số tiền huy động sẽ được dùng để tăng vốn cho các công ty con nhằm cơ cấu tài chính và trả nợ ngân hàng.
Tài chính - 09/07/2026 06:45
PNJ đảo chiều sau 3 phiên giảm sàn, HĐQT kích hoạt kế hoạch mua lại cổ phiếu
Trong bối cảnh thị giá lao dốc và nhiều công ty chứng khoán đồng loạt hạ triển vọng, PNJ kích hoạt kế hoạch mua lại cổ phiếu nhằm bảo vệ giá trị doanh nghiệp và lợi ích của cổ đông.
Tài chính - 08/07/2026 16:17
Lợi nhuận quý II tích cực và lãi suất giảm sẽ hỗ trợ chứng khoán
Các công ty chứng khoán cho rằng thị trường đang bước qua "vùng trũng thông tin" để bước vào giai đoạn được hỗ trợ bởi mùa báo cáo lợi nhuận quý II, lãi suất có xu hướng giảm và nhiều yếu tố vĩ mô tích cực. Đây được xem là nền tảng để VN-Index hướng tới các mốc cao hơn trong những tháng cuối năm.
Tài chính - 08/07/2026 10:47
Các CTCK đồng loạt siết margin đối với cổ phiếu PNJ
Từ một trong những cổ phiếu luôn được cấp margin ở mức tối đa, PNJ đang lần lượt bị nhiều công ty chứng khoán loại khỏi danh mục cho vay ký quỹ hoặc hạ tỷ lệ cho vay sau chuỗi giảm sàn liên tiếp. Các tổ chức phân tích cũng bắt đầu thận trọng hơn khi đánh giá triển vọng của doanh nghiệp.
Tài chính - 08/07/2026 08:57
Chủ tịch UBCKNN: 'Phát hành chứng khoán phải trở thành động lực huy động nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế'
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn tới, thị trường chứng khoán được kỳ vọng sẽ phát huy mạnh mẽ hơn vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Tài chính - 07/07/2026 16:13
Sàn Giao dịch carbon chính thức vận hành, tạo nền tảng cho mục tiêu phát thải ròng bằng '0'
Việc đưa Sàn Giao dịch carbon trong nước vào hoạt động không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 mà còn hình thành cơ chế giao dịch hạn ngạch và tín chỉ carbon theo nguyên tắc minh bạch, an toàn.
Tài chính - 07/07/2026 14:33
Máy tính, điện thoại rục rịch tăng giá: Doanh nghiệp ICT có hưởng lợi?
Làn sóng tăng giá chip nhớ dưới tác động của AI đang lan từ các nhà sản xuất bán dẫn sang những thương hiệu điện tử như Apple, Dell hay ASUS. Trong khi lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp ICT niêm yết tại Việt Nam đồng loạt tăng mạnh trong quý I/2026, báo cáo tài chính cho thấy không phải mức tăng nào cũng phản ánh sức khỏe của hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Tài chính - 07/07/2026 14:03
Thêm động thái trấn an từ người nhà Chủ tịch, cổ phiếu PNJ vẫn giảm sàn
Bất chấp hàng loạt động thái trấn an nhà đầu tư sau vụ việc liên quan đến Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab), cổ phiếu PNJ vẫn tiếp tục bị bán mạnh, giảm sàn phiên thứ 3 liên tiếp.
Tài chính - 07/07/2026 10:36
UBCKNN xác định loạt nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác định trọng tâm những tháng cuối năm là hoàn thiện khung pháp lý, đẩy nhanh triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP), nghiên cứu phát triển thị trường tài sản mã hóa và thực hiện các giải pháp nâng hạng thị trường.
Tài chính - 07/07/2026 08:46
PNJ khẳng định 28.000 viên kim cương không vào hệ thống
Ban lãnh đạo PNJ khẳng định 28.000 viên kim cương trong vụ án buôn lậu đang được cơ quan điều tra làm rõ không đi vào hệ thống của doanh nghiệp. Đồng thời, PNJ cho biết kết quả kinh doanh quý II vẫn tăng trưởng hai chữ số, duy trì kế hoạch năm 2026 và triển khai nhiều biện pháp siết quản trị sau sự cố liên quan đến PNJ-LAB.
Tài chính - 06/07/2026 17:07
Chuyện gì đang diễn ra với cổ phiếu Hà Đô Group?
Sau khi mất khoảng 32% giá trị trong hơn ba tháng, cổ phiếu Hà Đô Group đang giao dịch ở vùng đáy hơn hai năm. Ngoài kết quả kinh doanh kém tích cực, doanh nghiệp còn đối mặt với rủi ro liên quan cơ chế giá FIT của các dự án điện mặt trời.
Tài chính - 06/07/2026 15:24
Doanh nghiệp niêm yết giữ vững chất lượng CBTT trong năm đầu áp dụng quy định mới
Năm đầu tiên áp dụng các tiêu chuẩn công bố thông tin theo Thông tư 68/2024/TT-BTC không làm suy giảm tỷ lệ doanh nghiệp đạt chuẩn. Theo khảo sát IR Awards 2026, 67% doanh nghiệp niêm yết đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về công bố thông tin.
Tài chính - 06/07/2026 12:51
Tuần 6/7 - 10/7: Loạt doanh nghiệp chốt quyền trả cổ tức tiền mặt, mức cao nhất lên tới 40%
Việc nhiều doanh nghiệp đồng loạt chốt quyền trả cổ tức trong tuần thứ hai của tháng 7 phản ánh kết quả kinh doanh khả quan của năm tài chính trước cũng như nỗ lực duy trì chính sách chia sẻ lợi nhuận với cổ đông.
Tài chính - 06/07/2026 10:06
Nghị quyết 10-NQ/TW: Kiến tạo giá trị phát triển quốc gia từ khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
Nghị quyết 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phản ánh sự phát triển mới trong tư duy hoạch định chính sách của Việt Nam trước những biến động sâu sắc của kinh tế thế giới, từ mục tiêu bổ sung nguồn lực đầu tư, FDI được nhìn nhận như một cấu phần của chiến lược nâng cấp vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Tài chính - 06/07/2026 07:00
- Đọc nhiều
-
1
Ông chủ phía sau dự án bệnh viện gần 5.000 tỷ đồng 'đắp chiếu' ở Đà Nẵng
-
2
Kinh tế TP.HCM đang dần vận hành bằng những động lực mới
-
3
Kỷ lục chưa từng có về số doanh nghiệp giải thể
-
4
Nghệ An trước vận hội mới - Bài cuối: Khát vọng cực tăng trưởng mới
-
5
Các tập đoàn toàn cầu không còn đến Việt Nam vì ưu đãi
Đáng đọc
- Đáng đọc
Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về FDI
Sự kiện - Update 3 week ago
Đổi vàng lấy nhà: Lối mở mới cho bài toán vốn bất động sản?
Tài chính - Update 1 month ago
[Café cuối tuần] Khi bất động sản phải quay về đúng giá trị
Đầu tư - Update 1 month ago
