Cuộc đua tăng vốn đang vẽ lại “bản đồ” công ty chứng khoán

Sự trỗi dậy của CTCK có ngân hàng hậu thuẫn

Năm 2025, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam ghi nhận dấu mốc lịch sử mới khi FTSE Russell công bố nâng hạng từ cận biên lên mới nổi trong kỳ review tháng 9/2025. Thời điểm có hiệu lực từ tháng 9/2026 dựa vào kết quả đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là điểm khởi đầu, cơ quan quản lý vẫn đang triển khai hàng loạt nhóm giải pháp để phát triển TTCK Việt Nam minh bạch, tiệm cận với thế giới. Nhóm công ty chứng khoán (CTCK) cũng đang chuẩn bị để đón đầu cơ hội trong bối cảnh mới, một trong giải pháp là nâng cao nguồn lực. Điều này đã và đang vẽ lại ”bản đồ” ngành chứng khoán với sự trỗi dậy mạnh mẽ của nhóm công ty chứng khoán có sự hậu thuẫn của ngân hàng phía sau.

Mới đây, thêm một Big4 ngân hàng gia nhập cuộc chơi tăng vốn cho công ty chứng khoán thành viên. Ngày 25/12, HĐQT Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Vietcombank (mã: VCB) đã phê duyệt tăng vốn điều lệ cho Công ty TNHH Chứng khoán Vietcombank (VCBS) từ 2.500 tỷ đồng lên 12.500 tỷ đồng. Như vậy, Vietcombank sẽ rót thêm 10.000 tỷ đồng, tương đương 400% vốn điều lệ VCBS trước thời điểm tăng vốn.

VCBS được thành lập 2002, sở hữu 100% bởi Vietcombank. Lần gần nhất nhà băng này rót thêm vốn vào công ty chứng khoán thành viên là năm 2022, tăng vốn từ 1.000 tỷ lệ 2.500 tỷ đồng.

Ngân hàng TPBank (mã: TPS) sẽ rót gần 3.600 tỷ đồng vào CTCP Chứng khoán Tiên Phong (mã: ORS) để mua gần 288 triệu cổ phiếu riêng lẻ. Qua đó, nhà băng này chính thức trở thành ngân hàng mẹ nắm 51% vốn Chứng khoán TPS.

Tại cuộc họp ĐHĐCĐ bất thường cuối tuần qua, ông Nguyễn Hồng Quân, Chủ tịch HĐQT TPS cho biết sẽ tận dụng triệt để lợi thế từ ngân hàng mẹ - TPBank bao gồm nguồn vốn, tệp khách hàng, hệ thống quản trị,… để đẩy mạnh hoạt động kinh doanh.

Trước đó, thị trường chứng kiến Ngân hàng ACB (mã : ACB) mạnh tay tăng vốn cho Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS) từ 3.000 tỷ đồng lên 11.000 tỷ đồng trong gần 2 năm qua.

Vào giữa tháng 12, CTCP Chứng khoán MB – (mã : MBS) vừa tổ chức ĐHĐCĐ bất thường thông qua phương án tăng vốn từ 6.587 tỷ đồng lên 10.000 tỷ đồng thông qua phát hành ESOP và chào bán cho cổ đông hiện hữu.

Với tỷ lệ sở hữu 76,35%, Ngân hàng TMCP Quân đội – MBBank dự kiến sẽ rót thêm 2.547 tỷ đồng. Đồng thời, trong trường hợp cổ đông không thực hiện quyền mua, HĐQT được phép chào bán tiếp cho MBBank.

MBS dự kiến phương án tăng vốn sẽ hoàn tất vào giữa năm 2026. Giai đoạn 2027 – 2028, căn cứ vào diễn biến và điều kiện của thị trường, công ty sẽ tiếp tục xem xét các kế hoạch tăng vốn tiếp theo.

Theo lãnh đạo MBS, mặt bằng chung của thị trường, các công ty chứng khoán top 1 – top 2 có vốn điều lệ khoảng 40.000 – 50.000 tỷ đồng, trong khi số lượng công ty có vốn điều lệ trên 20.000 tỷ đồng cũng ngày càng nhiều. Do đó, việc từng bước gia tăng quy mô vốn là yêu cầu tất yếu để công ty nâng cao vị thế cạnh tranh trong dài hạn.

Với mức vốn điều lệ 40.000 – 50.000 tỷ đồng theo nhận định của lãnh đạo MBS, nhiều công ty chứng khoán không có ngân hàng hậu thuẫn phía sau sẽ bị đuối sức trong cuộc đua tăng vốn, mất lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Hàng loạt ngân hàng có kế hoạch mua công ty chứng khoán như PGBank, Sacombank, MSB, SeABank,…

‘Bản đồ’ đã được vẽ lại

Trong nhiều năm qua, Chứng khoán SSI (mã: SSI) đứng ở vị trí độc tôn về vốn điều lệ và vốn hóa nhóm chứng khoán, tiếp theo đó là VND, SHS, HCM, VCI, VIX. Tuy nhiên, thứ hạng đã đổi thay trong năm 2025 với sự xuất hiện trên sàn của Chứng khoán Kỹ Thương – TCBS (mã : TCX), Chứng khoán VPBank (mã: VPX), Chứng khoán VPS (mã: VCK).

Năm nay, TCBS đã thực hiện IPO thành công tăng vốn điều lệ lên 23.113 tỷ đồng và niêm yết trên sàn chứng khoán vốn hóa đạt 105.400 tỷ đồng. Hiện, công ty chứng khoán này đang tạm đứng đầu ngành cả về vốn điều lệ lẫn vốn hóa.

Ngoài TCBS, Chứng khoán VPS và Chứng khoán VPBank đã đưa cổ phiếu lên niêm yết HoSE làm thay đổi bảng xếp hạng vốn hóa nhóm chứng khoán. Cụ thể, Chứng khoán VPS (mã : VCK) thực hiện niêm yết gần 1,5 tỷ cổ phiếu, vốn hóa đạt 73.800 tỷ đồng, khá sát với công ty đứng vị trí thứ 2 là Chứng khoán SSI (76.300 tỷ đồng). Hay, VPBankS hiện có vốn hóa 51.281 tỷ đồng đẩy Chứng khoán VIX (35.100 tỷ đồng) xuống vị trí thứ 5.

Bảng xếp hạng sẽ còn thay đổi khi các công ty chứng khoán vẫn đang triển khai các kế hoạch tăng vốn. SSI đang chào bán 415,2 triệu cổ phiếu cho cổ đông để tăng vốn lên gần 25.000 tỷ đồng. Chứng khoán VIX chào bán 919 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu tăng vốn lên 24.500 tỷ đồng. Hay, Chứng khoán VPS chào bán 161,85 triệu cổ phiếu riêng lẻ và thưởng cổ phiếu tỷ lệ 1:1 cho cổ đông…

Diễn biến này cũng làm thay đổi vị thế nhóm chứng khoán trong rổ chỉ số VN30 hay VN-Index. Hiện tại, trong rổ VN30 chỉ có đại diện duy nhất đến từ nhóm chứng khoán là CTCP Chứng khoán SSI. Tuy nhiên, sau khi TCX hay VCK đủ thời hạn niêm yết 6 tháng thì hoàn toàn có khả năng được xem xét được lọt vào rổ do đủ thỏa điều kiện về vốn hóa.