Thị trường nội địa sẽ là điểm tựa cho ngành thép trong năm 2026?

Thép xây dựng và HRC tăng trưởng, tôn mạ gặp khó

Lũy kế 11 tháng 2025, sản lượng tiêu thụ thép xây dựng tiếp tục duy trì xu hướng tích cực khi đạt 11,8 triệu tấn (tương đương tăng 13% so với cùng kỳ năm trước). Trong đó, thị trường nội địa đạt 10,4 triệu tấn (tăng 20%) và xuất khẩu đạt 1,4 triệu tấn (giảm 22%). Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) tiếp tục giữ vững thị phần số một tại mảng thép xây dựng với 4,3 triệu tấn tiêu thụ (tăng 4%, chiếm 36% thị phần), trong đó nội địa đạt 3,7 triệu tấn (tăng 26%).

Đối với sản lượng tiêu thụ HRC, HPG tiếp tục đứng đầu khi đạt 4,5 triệu tấn (tăng 64%), Formosa đứng thứ hai (3,1 triệu tấn – giảm 8%). Theo chuyên gia CTCP Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), điều này nhờ sự hô trợ từ mức thuế chống bán phá giá (CBPG) với HRC Trung Quốc và nhu cầu tương đối tốt cho các sản phẩm từ nhà máy Dung Quất 2. Trong quý III và 2 tháng đầu quý IV/2025, tiêu thụ HRC của HPG ở mức 350-560 nghìn tấn, tương ứng mức tăng trưởng mạnh 50-150% so với cùng kỳ năm trước, qua đó giúp HPG đáp ứng được 60% tổng nhu cầu HRC của Việt Nam.

Ngược chiều với thép xây dựng và HRC, tiêu thụ tôn mạ trong 11 tháng năm 2025 lại giảm 20% so với cùng kỳ xuống 12 triệu tấn. Trong đó, sản lượng các doanh nghiệp dẫn đầu (HSG, GDA, NKG) đều sụt giảm khoảng 10-20%.

VDSC nhìn nhận riêng trong quý III và hai tháng đầu quý IV/2025, tiêu thụ tôn mạ nhìn chung yếu hơn các năm trước do ảnh hưởng của mưa bão kéo dài. Mặc dù vậy, các doanh nghiệp lớn nhìn chung vẫn duy trì được vị thế, trong đó HSG chiếm thị phần lớn nhất với 27%, NKG và GDA lần lượt chiếm khoảng 16%.

Tuy nhiên, tình hình bán hàng tôn mạ trong quý III và 2 tháng đầu quý IV/2025 có phần tích cực hơn khi không bị ảnh hưởng bởi kênh xuất khẩu.

Về mức giá, giá HRC Việt Nam đến gần cuối tháng 12/2025 vân duy trì mức thấp 475 USD/tấn (giảm 6% so với số đầu năm). VDSC cho rằng dù áp lực cạnh tranh từ HRC Trung Quốc đã được giảm thiểu đáng kể, các nhà sản xuất lớn trong cuối năm vẫn chưa thể tăng được giá bán, thậm chí HPG và Formosa đã phải hạ giá bán hai lần trong quý IV/2025 khi: Chênh lệch cung cầu còn lớn và HRC Việt Nam chịu áp lực cạnh tranh từ một số mác HRC nhập khẩu.

Tương tự, giá thép xây dựng, tôn mạ cũng chưa ghi nhận sự phục hồi rõ rệt. Đặc biệt, triển vọng tăng giá của nhóm tôn mạ có phần khó khăn hơn với sức ép lớn nhất đến từ bối cảnh mở rộng công suất của một số nhà máy trong năm sau. Tính đến tháng 12/2025, điểm tựa cho giá bán tôn mạ không bị giảm chủ yếu đến từ:  Kỳ vọng về diễn biến tăng cường xây dựng, sửa chữa nhà cửa sau mùa mưa bão; và lo ngại của các nhà máy về khả năng áp thuế HRC khổ lớn sớm, qua đó làm tăng chi phí đầu vào.

Tóm lại, nhìn về năm 2025 của ngành thép, có thể thấy sự tăng trưởng ấn tượng của nhóm thép xây dựng và HRC với động lực chủ yếu đến từ tăng trưởng sản lượng tại nội địa. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp tôn mạ còn gặp nhiều khó khăn, chịu tác động tiêu cực kép từ xu hướng phòng vệ thương mại giai đoạn đầu năm và mưa bão kéo dài thời điểm cuối năm.

Triển vọng nhóm thép trong năm 2026

Cho năm 2026, với động lực từ nhu cầu xây dựng phục hồi, thúc đẩy bởi tăng trưởng từ lĩnh vực bất động sản và đẩy mạnh đầu tư công, VDSC cho rằng ngành thép có thể được hưởng lợi trong thời gian tới. VDSC cho rằng HPG là lựa chọn hàng đầu của ngành trong giai đoạn 2025-2026, với giá mục tiêu là 33.800 đồng/CP.

Đồng quan điểm, các chuyên gia từ Maybank Investment Bank cho rằng nhu cầu nội địa sẽ hỗ trợ tăng trưởng tiêu thụ thép trong năm 2026, trong khi sản lượng xuất khẩu dự kiến duy trì trầm lắng nhưng nhìn chung ổn định.

Maybank chỉ ra rằng tổng sản lượng tiêu thụ đạt 23,5 triệu tấn trong 9 tháng đầu năm, tăng 16,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, tiêu thụ thép nội địa tăng mạnh 42% so với cùng kỳ năm ngoái lên 19,5 triệu tấn, nhờ sự phục hồi của mảng xây dựng nhà ở tư nhân.

Maybank kỳ vọng tổng sản lượng tiêu thụ, đặc biệt tại thị trường nội địa, sẽ duy trì tích cực trong quý IV năm nay nhờ mùa cao điểm xây dựng, qua đó trở thành động lực tăng trưởng chính cho 2026.

Chính phủ đang đẩy nhanh giải ngân đầu tư công trong các tháng cuối năm 2025 nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, đặt mục tiêu GDP tăng 8–8,5% năm 2025 và trên 10% năm 2026. Điều này được kỳ vọng sẽ gián tiếp hỗ trợ ngành thép thông qua cải thiện tâm lý tiêu dùng và thúc đẩy xây dựng nhà ở tư nhân. Bên cạnh đó, các dự án hạ tầng quy mô lớn như đường sắt cao tốc (nhu cầu thép ước tính khoảng 10 triệu tấn) sẽ tạo nhu cầu nội địa bền vững trong trung hạn.

Ngoài ra, việc áp thuế chống bán phá giá gần đây đối với thép mạ và HRC từ Trung Quốc có thể giúp gia tăng tiêu thụ nội địa các sản phẩm này. Quan trọng hơn, các doanh nghiệp thép hạ nguồn đã chuyển phần lớn chi phí đầu vào tăng sang người mua cuối, qua đó duy trì được biên lợi nhuận.

Ở góc nhìn của mình, MBS Research lạc quan nhận định ngành thép dự kiến tăng trưởng tích cực trong bối cảnh tiêu thụ nội địa khả quan, xuất khẩu tiếp tục khó khăn. Sản lượng nội địa dự báo tăng nhờ nguồn cung bất động sản tiếp tục duy trì tích cực;  và giải ngân đầu tư công dự kiến cải thiện trong giai đoạn 2025 - 26.

Bên cạnh đó, giá thép dự kiến phục hồi kể từ năm 2026 nhờ nhu cầu tiêu thụ tăng trưởng và áp lực từ thép Trung Quốc giảm mạnh với hỗ trợ từ thuế Chống bán phá giá. Các doanh nghiệp ngành thép dự kiến được hưởng lợi nhờ sản lượng tiêu thụ tích cực từ thị trường nội địa, biên lợi nhuận gộp toàn ngành có thể cải thiện trong bối cảnh giá thép phục hồi trong khi giá nguyên liệu than và quặng hạ nhiệt.

MBS Research lựa chọn HPG và HSG với kỳ vọng 2 mã hưởng lợi nhờ tiêu thụ khả quan trong bối cảnh gia tăng thị phần từ thép Trung Quốc và biên lợi nhuận gộp phục hồi. Nhờ đó, lãi ròng của HPG và HSG tăng trưởng tích cực trong giai đoạn 2025 – 26. Bên cạnh đó, mức định giá PE forward năm 2026 của hai cổ phiếu này đang thấp hơn so với doanh nghiệp trong những giai đoạn phục hồi của ngành thép.