UOB: 80% doanh nghiệp Việt có kế hoạch đầu tư ra nước ngoài

Nghiên cứu Triển vọng Doanh nghiệp 2026 của UOB được thực hiện tại 7 thị trường gồm Singapore, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Trung Quốc đại lục và Hồng Kông. Riêng tại Việt Nam, khảo sát được tiến hành với 226 doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp vừa trên phạm vi toàn quốc.

Kết quả khảo sát cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang ngày càng chủ động tìm kiếm động lực tăng trưởng từ thị trường quốc tế trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục có nhiều biến động. Không chỉ duy trì tâm lý lạc quan về triển vọng kinh doanh, các doanh nghiệp còn đẩy mạnh chiến lược mở rộng đầu tư, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và tăng cường hiện diện tại các thị trường trong khu vực ASEAN.

Theo nghiên cứu của UOB, 70% doanh nghiệp Việt Nam đã mở rộng hoạt động kinh doanh ra nước ngoài trong năm 2025. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh khi có tới 90% doanh nghiệp cho biết sẽ tiếp tục mở rộng hoạt động quốc tế trong vòng ba năm tới.

Đáng chú ý, 80% doanh nghiệp có kế hoạch đầu tư ra nước ngoài trong hai năm tới. Trong nhóm doanh nghiệp này, quy mô đầu tư dự kiến bình quân đạt trên 28 triệu USD/doanh nghiệp, phản ánh tham vọng mở rộng hoạt động kinh doanh xuyên biên giới ngày càng lớn của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

ASEAN tiếp tục là khu vực thu hút sự quan tâm lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam. Có tới 65% doanh nghiệp lựa chọn ASEAN là điểm đến ưu tiên cho các kế hoạch mở rộng trong tương lai. Trong đó, Thái Lan, Singapore và Indonesia là ba thị trường được nhắc đến nhiều nhất nhờ quy mô thị trường lớn, môi trường kinh doanh thuận lợi và khả năng kết nối chuỗi cung ứng khu vực.

Bên cạnh hoạt động đầu tư, nhiều doanh nghiệp cũng đang xem xét mở rộng năng lực sản xuất tại các quốc gia ASEAN nhằm tận dụng các hiệp định thương mại tự do, giảm thiểu rủi ro từ các biến động địa chính trị và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.

Tuy nhiên, quá trình đầu tư ra nước ngoài vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Khoảng 36% doanh nghiệp cho biết việc đáp ứng các yêu cầu pháp lý, quy định tuân thủ và nghĩa vụ thuế tại thị trường sở tại là trở ngại lớn nhất. Tỷ lệ tương tự gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đối tác địa phương phù hợp và xây dựng mạng lưới quan hệ kinh doanh tại các thị trường mới.

85% doanh nghiệp đánh giá tích cực về triển vọng kinh doanh

Kế hoạch mở rộng ra nước ngoài được xây dựng trên nền tảng niềm tin kinh doanh đang phục hồi mạnh mẽ.

Theo khảo sát, có tới 85% doanh nghiệp Việt Nam đánh giá tích cực về triển vọng kinh doanh trong năm 2026, tăng đáng kể so với mức 48% của năm 2025 – thời điểm tâm lý doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi những bất ổn liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ và môi trường thương mại quốc tế.

Hơn 90% doanh nghiệp kỳ vọng kết quả kinh doanh sẽ được cải thiện trong năm tới, đồng thời dự báo tốc độ tăng trưởng doanh thu sẽ mạnh hơn trong giai đoạn 2027-2028.

Dù vậy, môi trường kinh doanh vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Gần một nửa số doanh nghiệp cho biết chi phí hoạt động gia tăng do tác động từ thuế quan và các căng thẳng địa chính trị trên thế giới. Những yếu tố này đang buộc doanh nghiệp phải đẩy mạnh tái cấu trúc hoạt động, nâng cao hiệu quả quản trị và tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới.

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp, quản lý chuỗi cung ứng tiếp tục được doanh nghiệp Việt Nam xem là yếu tố sống còn.

Có tới 97% doanh nghiệp được khảo sát đánh giá quản trị chuỗi cung ứng mang ý nghĩa chiến lược đối với hoạt động kinh doanh. Dù các gián đoạn đã giảm so với giai đoạn hậu đại dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp vẫn lo ngại trước những rủi ro địa chính trị và sự phức tạp ngày càng tăng trong hoạt động mua sắm nguyên vật liệu.

Khoảng 40% doanh nghiệp cho biết rủi ro địa chính trị là mối quan ngại lớn nhất đối với chuỗi cung ứng, trong khi 34% gặp khó khăn trong hoạt động thu mua. Đáng chú ý, 88% doanh nghiệp cho rằng sự thiếu rõ ràng trong các quy định pháp lý cũng ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động sản xuất kinh doanh.

Để tăng khả năng chống chịu, khoảng 80% doanh nghiệp dự kiến mở rộng mạng lưới nhà cung cấp trong năm 2026. Hơn một nửa số doanh nghiệp ưu tiên tìm kiếm thêm các nhà cung cấp trong ASEAN, trong khi 23% tập trung phát triển nguồn cung trong nước.

Xu hướng "nearshoring" – dịch chuyển hoặc mở rộng hoạt động sản xuất tới các địa điểm gần thị trường tiêu thụ – cũng đang gia tăng. Khoảng một phần ba doanh nghiệp Việt Nam có kế hoạch mở rộng hoạt động sản xuất trong nước, trong khi 43% cân nhắc phát triển năng lực sản xuất tại các quốc gia ASEAN khác.

Bên cạnh chiến lược mở rộng thị trường, doanh nghiệp Việt Nam cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ và các giải pháp phát triển bền vững.

Khảo sát cho thấy khoảng 80% doanh nghiệp đã bắt đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dù chỉ khoảng 25% đạt đến mức triển khai nâng cao.

Những doanh nghiệp ứng dụng AI ghi nhận nhiều lợi ích rõ rệt, trong đó 49% cho biết năng suất được cải thiện, 47% tiết giảm được chi phí vận hành và 46% ghi nhận tăng trưởng doanh thu.

Với niềm tin ngày càng lớn vào tiềm năng của AI, khoảng hai phần ba doanh nghiệp dự kiến tăng ngân sách đầu tư cho công nghệ này thêm hơn 25% trong năm 2026.

Tuy nhiên, chi phí đầu tư, hạn chế về nguồn lực tài chính, chất lượng dữ liệu và sự thiếu hoàn thiện của hệ sinh thái giải pháp AI vẫn là những rào cản đáng kể đối với quá trình triển khai.

Một xu hướng nổi bật khác là sự gia tăng quan tâm tới quản lý năng lượng. Có tới 96% doanh nghiệp Việt Nam cho biết việc sử dụng năng lượng hiệu quả là ưu tiên quan trọng, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 87% của khu vực ASEAN.

Trong đó, 55% doanh nghiệp ưu tiên bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định và bền vững, 53% tập trung tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng, còn 47% hướng tới giảm tiêu thụ và nâng cao hiệu quả năng lượng. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, nhiều doanh nghiệp đang tăng cường đầu tư vào máy móc tiết kiệm năng lượng và các dự án điện mặt trời.

Bà Phạm Như Anh, Giám đốc Khối Ngân hàng Bán buôn UOB Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp Việt Nam đang thể hiện khả năng thích ứng và sức chống chịu đáng kể trước những biến động của môi trường kinh doanh toàn cầu. Theo bà, cộng đồng doanh nghiệp không chỉ đang phục hồi mà còn bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, thông qua đầu tư vào công nghệ số, củng cố chuỗi cung ứng và mở rộng hiện diện tại ASEAN nhằm nắm bắt các cơ hội tăng trưởng dài hạn.