Saigonbank đi trước về sau

Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương – Saigonbank (mã: SGB) là ngân hàng thương mại cổ phần đầu tiên được thành lập trong hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam hiện nay, ra đời từ 16/10/1987, trước khi có Luật Công ty và Pháp lệnh Ngân hàng. Ngân hàng có vốn điều lệ ban đầu 650 triệu đồng và thời gian hoạt động 50 năm.

Sự ra đời của Saigonbank là một bước đột phá trong chỉ đạo của Thành ủy, Ủy ban Nhân dân TP.HCM về việc triển khai thực hiện Nghị quyết của Đảng về đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, chuyển từ cơ chế bao cấp sang cơ chế hạch toán kinh doanh xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là trong lĩnh vực ngân hàng.

Thế nhưng, trải qua 37 năm phát triển, vốn điều lệ của Saigonbank chỉ đạt 3.388 tỷ đồng – là ngân hàng có vốn điều lệ nhỏ nhất hệ thống (không kể ngân hàng yếu kém) hiện nay trong khi ngành ngân hàng đã có nhiều đổi thay, hàng loạt đơn vị tăng mạnh quy vốn điều lệ lên hàng chục nghìn tỷ đồng. Đồng thời, mức vốn điều lệ của Saigonbank cũng chỉ nhỉnh hơn một chút so với mức vốn pháp định của một ngân hàng thương mại là 3.000 tỷ đồng.

Vốn nhỏ khiến Saigonbank gặp khó trong hoạt động, sức cạnh tranh yếu, khó tiếp cận nhóm khách hàng doanh nghiệp lớn và việc mở rộng chi nhánh, phòng giao dịch cũng hạn chế. Báo cáo của Saigonbank cho biết hiện đơn vị có mạng lưới hoạt động gồm hội sở, 33 chi nhánh, 55 phòng giao dịch, trung tâm thẻ. Các chi nhánh được mở trên địa bàn miền Bắc, miền Trung, miền Nam và Tây Nguyên.

Gian nan kế hoạch tăng vốn

Ý thức được cần tăng vốn điều lệ để tăng năng lực tài chính, ngay từ 2014, ban lãnh đạo Saigonbank đã tích cực tìm kiếm, thu hút nhà đầu tư bên ngoài để phát hành cổ phiếu tăng vốn từ 3.080 tỷ đồng lên 4.000 tỷ đồng theo hình hức phát hành riêng lẻ. Song, trong nhiều năm liền, với nguyên nhân thị trường chứng khoán chưa có sự phát triển ổn định nên ngân hàng chưa hoàn thành kế hoạch tăng vốn.

Đến kỳ họp ĐHĐCĐ thường niên năm ngoái, HĐQT nhà băng đưa ra phương án dùng lợi nhuận tích lũy qua các năm (từ năm 2016 trở về trước, năm 2017 đến 2021) và lợi nhuận sau thuế năm 2022 sau khi trích lập các quỹ để chia cổ tức cổ phiếu. Khối lượng phát hành 30,8 triệu đơn vị, tương đương 308 tỷ đồng. Saigonbank vừa hoàn tất đợt tăng vốn này. Vào ngày 20/6 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước ban hành quyết định sửa đổi vốn điều lệ của nhà băng lên 3.388 tỷ đồng.

Việc tăng vốn là cần thiết đối với Saigonbank không chỉ tăng năng lực tài chính, đầu tư công nghệ, mở rộng chi nhánh mà còn để đảm bảo quy định về vốn pháp định ngân hàng sau năm 2025.

Hiện nay, vốn pháp định của ngân hàng thương mại chỉ 3.000 tỷ đồng. Thế nhưng, theo quyết định số 689/QĐ-TTg phê duyệt đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021 – 2025” vốp pháp định với nhóm ngân hàng thương mại trong nước có tiềm lực tài chính, năng lực cạnh tranh, quy mô lớn là 15.000 tỷ đồng; đối với nhóm ngân hàng thương mại trong nước quy mô nhỏ, trung bình và ngân hàng thương mại có vốn nước ngoài là 5.000 tỷ đồng.

Bài liên quan

Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an khẩn trương xử lý tình trạng thao túng tổ chức tín dụng

Saigonbank có 4 cổ đông lớn gồm Văn phòng Thành ủy TP.HCM (18,2% vốn) và 3 đơn vị trực thuộc Công ty TNHH MTV Xây dựng và Kinh doanh nhà Phú Nhuận (16,64% vốn), Công ty TNHH MTV Du lịch TM Kỳ Hòa (16,34% vốn), Công ty TNHH MTV Dầu khí TP.HCM (14% vốn). Tổng sở hữu của riêng 4 nhà đầu tư trên đã đạt 65,2%. Trong đó, ông Vũ Quang Lãm – Chủ tịch HĐQT đại diện sở hữu cho Văn phòng Thành hủy TP.HCM và Công ty TNHH MTV Xây dựng và Kinh doanh nhà Phú Nhuận, bà Trần Thị Phương Khanh – Thành viên HĐQT đại diện cho 2 tổ chức còn lại.

Chính vì vậy, Saigonbank có tên trong danh sách Kiểm toán Nhà nước gửi tới quốc hội về ngân hàng thương mại cổ phần có cổ đông là tổ chức, cổ đông và người có liên quan vượt trần quy định nhưng chậm xử lý. Mặt khác, theo Luật các Tổ chức tín dụng sửa đổi có hiệu lực từ 1/7 tới đây, một tổ chức không được sở hữu quá 10% vốn (giảm từ 15%), cổ đông và người liên quan không được sở hữu quá 15% vốn ngân hàng thương mại (giảm từ 20%). Quy định này nhằm mục đích giải quyết tình trạng sở hữu chéo, thao túng hoạt động ngân hàng. Theo đó, vấn đề sở hữu của các cổ đông tổ chức là điều Saigonbank cần lưu tâm xử lý về lâu về dài.

Lợi nhuận dần khởi sắc, niêm yết HoSE

Kết quả kinh doanh của Saigonbank có sự cải thiện 4 năm gần đây nhưng vẫn rất thấp so với nhiều nhà băng quy mô nhỏ khác. Doanh thu nhà băng năm 2023 đạt 892 tỷ đồng và lợi nhuận ròng 267 tỷ, mức cao nhất trong 10 năm trở lại đây.

Đồng thời, hiệu quả kinh doanh cũng ở nhóm thấp với ROE (tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) năm 2023 đạt 6,7%, trong khi mức bình quân của ngành khoảng 17%. Dù vậy, mức ROE này cũng đã cải thiện so với mức 4,99% năm 2022 và đủ chuẩn niêm yết HoSE theo quy định (lớn hơn 5%).

Năm nay, Saigonbank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 368 tỷ đồng, tăng 11% so với thực hiện 2023. Hết quý I, ngân hàng thực hiện được 18% chỉ tiêu với 68 tỷ đồng lãi trước thuế, giảm 35% so với cùng kỳ năm trước.

Nhà băng cũng có kế hoạch chuyển sàn từ UPCoM lên HoSE. Ông Vũ Quang Lãm – Chủ tịch HĐQT cho biết theo đánh giá ban đầu các chỉ số tài chính của ngân hàng đã đủ điều kiện để chuyển từ sàn giao dịch UPCoM lên HoSE. Tuy nhiên, việc chuyển sàn cần thời gian để thực hiện các thủ tục theo quy định, ngân hàng kỳ vọng có thể hoàn tất thủ tục trong thời gian sớm nhất. Ngân hàng cũng đã ký hợp đồng thuê đơn vị tư vấn giúp lập thủ tục chuyển sàn.

Bài liên quan

19% cổ phần Saigonbank được 'sang tay'

Ông Nguyễn Cao Trí mất tư cách thành viên HĐQT SaigonBank

Chủ tịch Capella Holdings trở thành cổ đông Saigonbank

ĐHĐCĐ Saigonbank: 'Không có chuyện ai dám đụng đến 1 đồng của Ngân hàng'