Quảng Ninh thực chất hóa thủ tục hành chính phục vụ doanh nghiệp

Với mục tiêu tiếp tục duy trì vị trí trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, Quảng Ninh đang bước vào một giai đoạn cải cách mới: không chỉ làm nhanh hơn các thủ tục hành chính, mà phải làm cho quá trình đầu tư, kinh doanh trở nên thông suốt hơn trong thực tế. Những kết quả ghi nhận trong quý I và đầu quý II/2026 cho thấy nền tảng cải cách của tỉnh vẫn được duy trì khá vững chắc, song các “điểm nghẽn” sau đăng ký doanh nghiệp đang đặt ra yêu cầu phải thay đổi mạnh hơn, sâu hơn.

Tạo đà cho doanh nghiệp gia nhập thị trường

Trong những tháng đầu năm 2026, Quảng Ninh tiếp tục ghi nhận chuyển biến tích cực ở khâu đăng ký doanh nghiệp. Sở Tài chính đã tiếp nhận 6.554 hồ sơ đăng ký doanh nghiệp; trong đó, 99% hồ sơ được thực hiện trực tuyến và tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 99%. Đáng chú ý, toàn bộ kết quả giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp đã được ký số, góp phần rút ngắn thời gian xử lý, tăng tính minh bạch và hạn chế việc doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần.

Điều này cho thấy chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu riêng lẻ, mà đã trở thành một phần trong quy trình vận hành của bộ máy hành chính. Khi hồ sơ được nộp, xử lý và trả kết quả trên môi trường điện tử, doanh nghiệp có thể giảm đáng kể chi phí thời gian, chi phí tuân thủ và cả những rủi ro phát sinh từ tiếp xúc trực tiếp không cần thiết.

Ông Lê Đình Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính, nhấn mạnh: “Chúng tôi tập trung số hóa toàn bộ quy trình, đồng thời phối hợp liên thông với các thủ tục về thuế, con dấu nhằm giảm tối đa thời gian và chi phí cho doanh nghiệp khi gia nhập thị trường”. Từ nền tảng này, trong quý I/2026, toàn tỉnh có 800 doanh nghiệp thành lập mới, đưa tổng số doanh nghiệp được thành lập đến hết quý I lên 13.089 doanh nghiệp.

Kết quả này phản ánh nỗ lực duy trì tinh thần phục vụ doanh nghiệp của chính quyền tỉnh. Nhiều năm qua, Quảng Ninh được biết đến là địa phương chủ động trong cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt thông qua mô hình trung tâm phục vụ hành chính công, cơ chế một cửa, một cửa liên thông và việc đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Đến năm 2026, cải cách này tiếp tục được nâng cấp theo hướng không phụ thuộc địa giới hành chính, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, thách thức lớn hiện nay không còn nằm chủ yếu ở khâu đăng ký doanh nghiệp. Việc thành lập doanh nghiệp có thể đã nhanh hơn, minh bạch hơn, nhưng để một doanh nghiệp thực sự đi vào hoạt động lại phụ thuộc vào nhiều thủ tục sau đăng ký. Các yêu cầu liên quan đến phòng cháy chữa cháy, môi trường, an ninh trật tự, đất đai, xây dựng… vẫn có thể kéo dài thời gian chuẩn bị sản xuất, kinh doanh. Đây là khu vực cải cách khó hơn, bởi liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp và nhiều quy định chuyên ngành khác nhau.

Chính vì vậy, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh trong giai đoạn tới không thể chỉ dừng ở việc giảm thời gian cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Điều cần thiết hơn là thiết kế lại toàn bộ hành trình gia nhập thị trường, từ khi nhà đầu tư tìm hiểu cơ hội, hoàn thiện thủ tục pháp lý, tiếp cận đất đai, xây dựng nhà xưởng, đáp ứng điều kiện kinh doanh cho đến khi vận hành dự án. Nếu các khâu này không được liên thông, việc cải cách ở bước đầu sẽ chưa đủ tạo ra chuyển biến thực chất.

Một điểm sáng khác là Quảng Ninh đang tiếp tục coi chuyển đổi số là công cụ quan trọng để cải thiện chất lượng điều hành kinh tế. Tỉnh hướng tới mục tiêu 100% dịch vụ công trực tuyến, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan và không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin đã có trong hệ thống. Đây là hướng đi phù hợp, bởi một môi trường kinh doanh hiện đại không chỉ cần thủ tục nhanh, mà còn cần dữ liệu thống nhất, quy trình rõ ràng và trách nhiệm xử lý minh bạch.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, cho rằng: “Cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh không chỉ là cải cách thủ tục, mà còn là thay đổi tư duy phục vụ, lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Chuyển đổi số chính là công cụ quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu này”. Nhận định này cũng cho thấy trọng tâm cải cách đang dịch chuyển: từ cải cách kỹ thuật sang cải cách tư duy quản trị.

Tháo điểm nghẽn sau đăng ký

Nếu cải cách hành chính là “cửa vào” của môi trường kinh doanh, thì khả năng tháo gỡ điểm nghẽn sau đăng ký mới là thước đo sức cạnh tranh dài hạn. Trong bối cảnh các địa phương đều đẩy mạnh thu hút đầu tư, nhà đầu tư không chỉ nhìn vào chỉ số PCI hay thời gian cấp phép ban đầu, mà còn đánh giá khả năng triển khai dự án trên thực địa, chất lượng hạ tầng, tính ổn định của chính sách và năng lực đồng hành của chính quyền.

Với Quảng Ninh, một nhiệm vụ quan trọng là tiếp tục cắt giảm các thủ tục kinh doanh có điều kiện không cần thiết, đồng thời rà soát những quy trình còn chồng chéo giữa các lĩnh vực. Thay vì xử lý tuần tự từng thủ tục, tỉnh cần thúc đẩy mô hình xử lý song song giữa đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy và các thủ tục chuyên ngành khác. Cách làm này có thể giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị dự án, nhất là đối với các nhà đầu tư sản xuất công nghiệp, logistics, y tế, công nghệ cao.

Bên cạnh đó, đất đai và mặt bằng sạch vẫn là yếu tố có tính quyết định. Nhà đầu tư có thể quan tâm đến chính sách ưu đãi, nhưng điều họ cần trước hết là địa điểm triển khai dự án rõ ràng, hạ tầng đồng bộ và thủ tục đất đai minh bạch. Vì vậy, việc công khai quy hoạch, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp cần được coi là một trụ cột trong cải thiện môi trường đầu tư.

Quảng Ninh cũng đang có lợi thế đáng kể về hạ tầng giao thông, logistics và kết nối vùng. Các dự án hạ tầng lớn, cùng định hướng phát triển cửa khẩu thông minh, không chỉ giúp giảm chi phí lưu thông hàng hóa mà còn mở rộng không gian phát triển cho doanh nghiệp. Khi hạ tầng vật lý được kết nối với hạ tầng số và thủ tục hành chính điện tử, địa phương có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt trong thu hút dòng vốn đầu tư mới.

Một vấn đề khác cần được quan tâm là khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc tăng cường kết nối ngân hàng - doanh nghiệp, đa dạng hóa hình thức bảo đảm, hỗ trợ tư vấn tài chính và nâng cao năng lực quản trị cho doanh nghiệp sẽ giúp khu vực tư nhân có thêm điều kiện mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Cùng với đó, Quảng Ninh cần tiếp tục kiểm soát hoạt động thanh tra, kiểm tra theo hướng minh bạch, không chồng chéo và không gây áp lực không cần thiết cho doanh nghiệp. Nguyên tắc mỗi doanh nghiệp không bị kiểm tra quá một lần trong năm, cùng với việc công khai kế hoạch thanh tra, là cách tiếp cận phù hợp để bảo đảm kỷ cương quản lý nhà nước nhưng vẫn bảo vệ môi trường kinh doanh ổn định.

Nhìn rộng hơn, cải thiện PCI không nên được hiểu đơn thuần là nâng thứ hạng. Thứ hạng chỉ là kết quả đo lường. Mục tiêu cốt lõi phải là tạo ra một môi trường kinh doanh mà doanh nghiệp cảm nhận được sự thuận lợi, minh bạch và công bằng trong từng khâu triển khai hoạt động. Với Quảng Ninh, điều đáng chú ý là tỉnh đã có nền tảng cải cách nhiều năm, có kinh nghiệm đối thoại doanh nghiệp và có quyết tâm chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”.

Trong giai đoạn cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, lợi thế của một địa phương không chỉ nằm ở vị trí địa lý hay ưu đãi chính sách, mà còn nằm ở năng lực thực thi. Chính quyền càng xử lý nhanh, dữ liệu càng minh bạch, thủ tục càng ít rào cản, doanh nghiệp càng có niềm tin để đầu tư dài hạn.

Từ những kết quả đã đạt được trong đầu năm 2026, Quảng Ninh đang có cơ sở để tiếp tục giữ vai trò là một trong những điểm đến hấp dẫn của nhà đầu tư. Tuy nhiên, để duy trì vị thế nhóm đầu, tỉnh cần tiếp tục cải cách thực chất hơn, đặc biệt ở các khâu sau đăng ký doanh nghiệp. Khi hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp được đặt làm thước đo, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh sẽ không chỉ là mục tiêu hành chính, mà trở thành động lực trực tiếp cho tăng trưởng bền vững.