Ông Trump đưa đoàn doanh nhân 'vĩ đại và giỏi nhất thế giới' gặp ông Tập bàn chuyện làm ăn

Hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 14/5 tại Bắc Kinh, Tổng thống Mỹ Donald Trump dành nhiều lời ca ngợi cho phái đoàn lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ tháp tùng ông, gọi đây là những doanh nhân "vĩ đại nhất" và "giỏi nhất thế giới".

Phát biểu mở đầu cuộc hội đàm, ông Trump nói các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ có mặt tại Trung Quốc để "bày tỏ sự tôn trọng" với ông Tập và Trung Quốc, đồng thời mong muốn thúc đẩy thương mại, kinh doanh trên cơ sở "có đi có lại".

"Chúng tôi đã mời 30 người đứng đầu thế giới. Từng người trong số họ đều đồng ý, và tôi không muốn người số hai hay số ba trong công ty, tôi chỉ muốn những người đứng đầu", ông Trump nói.

Chuyến thăm Trung Quốc lần này là chuyến đi đầu tiên của một tổng thống Mỹ tới Trung Quốc kể từ năm 2017. Chương trình của hai nhà lãnh đạo tại Bắc Kinh bao gồm hội đàm tại Đại lễ đường Nhân dân, thăm Thiên Đàn, dự quốc yến, sau đó uống trà và ăn trưa làm việc vào ngày hôm sau.

Trước cuộc gặp với ông Tập, ông Trump viết trên Truth Social rằng ông sẽ đề nghị nhà lãnh đạo Trung Quốc "mở cửa" Trung Quốc để các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ có thể phát huy năng lực. Ông Trump nhấn mạnh đây sẽ là yêu cầu đầu tiên của ông.

Dàn CEO hàng đầu tháp tùng ông Trump

Hơn 10 CEO và lãnh đạo cấp cao doanh nghiệp Mỹ đã tham gia chuyến đi Trung Quốc của ông Trump. Danh sách gồm nhiều tên tuổi lớn trong các lĩnh vực công nghệ, tài chính, hàng không, thanh toán, nông nghiệp và công nghiệp như Apple, BlackRock, Blackstone, Boeing, Cargill, Citi, GE Aerospace, Goldman Sachs, Illumina, Mastercard, Meta, Micron, Nvidia, Qualcomm, Tesla/SpaceX và Visa.

Trong đó có CEO Apple Tim Cook, CEO BlackRock Larry Fink, CEO Boeing Kelly Ortberg, CEO Goldman Sachs David Solomon, CEO Nvidia Jensen Huang, CEO Qualcomm Cristiano Amon, CEO Tesla/SpaceX Elon Musk và CEO Visa Ryan McInerney.

Các CEO đi cùng ông Trump chủ yếu đến từ những công ty đang tìm cách tháo gỡ các vấn đề kinh doanh tại Trung Quốc, bao gồm tiếp cận thị trường, phê duyệt pháp lý, kiểm soát xuất khẩu, chuỗi cung ứng và các cơ hội đầu tư.

Sự hiện diện của phái đoàn doanh nghiệp quy mô lớn cho thấy chuyến đi Bắc Kinh của ông Trump không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao. Đây còn là nỗ lực đưa lợi ích doanh nghiệp Mỹ vào trung tâm chương trình nghị sự với Trung Quốc, trong bối cảnh hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn phụ thuộc sâu vào nhau dù cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt.

Nvidia và câu chuyện chip AI

Một trong những nhân vật được chú ý nhất trong phái đoàn là CEO Nvidia Jensen Huang. Ông Huang tham gia chuyến đi vào phút chót sau lời đề nghị của ông Trump.

Việc CEO Nvidia có mặt khiến hồ sơ chip trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành điểm đáng chú ý. Nvidia đang gặp khó khăn trong việc xin phép cơ quan quản lý để bán chip AI H200 tại Trung Quốc. Dòng chip này hiện chưa được bán sang thị trường Trung Quốc.

Hai bên dự kiến thảo luận cả các diễn đàn hỗ trợ thương mại, đầu tư song phương và đối thoại về AI. Trong khi Washington muốn Trung Quốc mua thêm máy bay Boeing, nông sản và năng lượng để giảm thâm hụt thương mại, Bắc Kinh lại muốn Mỹ nới lỏng hạn chế xuất khẩu thiết bị sản xuất chip và bán dẫn tiên tiến.

Điều này cho thấy công nghệ không chỉ là một lĩnh vực thương mại, mà còn là trục cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc. Với Mỹ, chip AI là tài sản công nghệ nhạy cảm. Với Trung Quốc, khả năng tiếp cận thiết bị sản xuất chip và bán dẫn tiên tiến có ý nghĩa lớn đối với tham vọng tự chủ công nghệ.

Boeing, nông sản, năng lượng và mục tiêu giảm thâm hụt thương mại

Bên cạnh công nghệ, hàng không và nông nghiệp cũng là các hồ sơ kinh tế đáng chú ý. CEO Boeing Kelly Ortberg tham gia chuyến đi trong bối cảnh hãng sản xuất máy bay Mỹ kỳ vọng chính quyền Trump hỗ trợ tháo gỡ một đơn hàng lớn từ Trung Quốc.

Theo Reuters, Boeing và Trung Quốc đã đàm phán kéo dài về một thỏa thuận có thể bao gồm 500 máy bay 737 MAX, cùng hàng chục máy bay thân rộng sử dụng động cơ GE. Nếu được công bố, đây sẽ là đơn hàng lớn đầu tiên của Trung Quốc dành cho Boeing kể từ năm 2017 và có thể được xem là một thắng lợi lớn cho hội nghị thượng đỉnh.

Washington muốn bán máy bay Boeing, nông sản và năng lượng cho Trung Quốc nhằm thu hẹp thâm hụt thương mại, vấn đề lâu nay khiến ông Trump không hài lòng.

Các nội dung này cho thấy mục tiêu của ông Trump không chỉ là duy trì "đình chiến" thương mại, mà còn tìm kiếm những kết quả cụ thể có thể trình bày với cử tri Mỹ như đơn hàng, đầu tư, xuất khẩu và mở cửa thị trường.

Trong thỏa thuận đình chiến thương mại đạt được hồi tháng 10/2025, ông Trump tạm dừng áp các mức thuế ba chữ số đối với hàng hóa Trung Quốc, còn ông Tập rút lại việc siết nguồn cung đất hiếm toàn cầu. Đất hiếm là đầu vào quan trọng trong nhiều lĩnh vực, từ xe điện đến vũ khí.

Doanh nghiệp Mỹ tìm cơ hội chính trị để tháo gỡ vướng mắc

Phái đoàn doanh nghiệp Mỹ tham gia chuyến đi không chỉ nhằm tạo hình ảnh cho hội nghị. Nhiều công ty xem thượng đỉnh Trump - Tập là cơ hội chính trị để thúc đẩy các cuộc thảo luận pháp lý hoặc phê duyệt đã diễn ra tại Trung Quốc.

Meta cần xử lý vấn đề liên quan đến thương vụ mua lại startup AI Manus trị giá hơn 2 tỷ USD. Tesla muốn mở rộng áp dụng hệ thống hỗ trợ lái tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới.

BlackRock đối mặt với sự giám sát của Bắc Kinh quanh thương vụ cảng biển trị giá 23 tỷ USD liên quan CK Hutchison. Về phần mình, Illumina muốn khôi phục hoạt động sau khi Trung Quốc dỡ lệnh cấm xuất khẩu nhưng vẫn bị đưa vào danh sách "thực thể không đáng tin cậy".

Các tập đoàn thanh toán Mastercard và Visa cũng kỳ vọng cải thiện vị thế tại thị trường thanh toán được quản lý chặt chẽ của Trung Quốc. Trong khi đó, Citigroup và Goldman Sachs tiếp tục tìm cách mở rộng tiếp cận thị trường vốn Trung Quốc.

Sự hiện diện của các định chế tài chính lớn cho thấy cuộc gặp Trump - Tập không chỉ xoay quanh hàng hóa, thuế quan hay đơn hàng, mà còn liên quan đến quyền tiếp cận thị trường, dịch vụ tài chính, thanh toán, dữ liệu, công nghệ và dòng vốn.

Ông Trump cần "thắng lợi kinh tế"

Reuters nhận định ông Trump bước vào cuộc đàm phán với vị thế không hoàn toàn thuận lợi. Tòa án Mỹ các cấp đã hạn chế khả năng ông tùy ý áp thuế với hàng hóa Trung Quốc và các nước khác. Cuộc chiến Iran cũng làm tăng lạm phát trong nước và gia tăng rủi ro chính trị đối với đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa kỳ tháng 11.

Trong khi đó, dù kinh tế Trung Quốc cũng suy yếu, ông Tập không đối mặt với sức ép chính trị tương tự. Theo bà Liu Qian, nhà sáng lập kiêm CEO của Wusawa Advisory, chính quyền Trump cần cuộc gặp này hơn Trung Quốc, bởi Washington cần cho cử tri Mỹ thấy rằng "các thỏa thuận được ký kết và tiền đang được tạo ra".

Vì vậy, việc ông Trump nhấn mạnh dàn lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ tháp tùng không chỉ là một thông điệp ngoại giao. Đây là cách Nhà Trắng cho thấy chuyến thăm Bắc Kinh có mục tiêu kinh tế cụ thể: mở cửa thị trường Trung Quốc, tháo gỡ rào cản pháp lý, bảo đảm nguồn cung thiết yếu, tìm kiếm đơn hàng lớn và duy trì ổn định thương mại.

Với các doanh nghiệp Mỹ, thượng đỉnh Trump - Tập là cơ hội để chuyển thiện chí chính trị thành tiến triển thực tế trong kinh doanh. Với Washington, sự hiện diện của các CEO hàng đầu là bằng chứng cho thấy dù cạnh tranh Mỹ - Trung ngày càng gay gắt, lợi ích kinh tế song phương vẫn là trục quan trọng mà cả hai bên khó có thể bỏ qua.