Hành trình bám rễ sâu vào kinh tế Việt Nam của dòng vốn Thái

Sau khi Việt Nam và Thái Lan nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện tháng 5/2025, hợp tác kinh tế song phương bước vào giai đoạn mới, trong đó FDI Thái Lan nổi lên như một trụ cột quan trọng, phản ánh mức độ gắn kết ngày càng sâu giữa hai nền kinh tế.

Tính đến cuối tháng 4/2026, Thái Lan có 805 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký 15,4 tỷ USD, đứng thứ 8 trong số 153 quốc gia, vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam và đứng thứ 2 trong ASEAN, sau Singapore, theo Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính).

Từ thị trường tiêu thụ đến cứ điểm chuỗi cung ứng

Trong giai đoạn đầu, doanh nghiệp Thái Lan vào Việt Nam chủ yếu thông qua các lĩnh vực gần với thị trường tiêu dùng như bán lẻ, thực phẩm, đồ uống, nông nghiệp và vật liệu xây dựng. Đây là những ngành tận dụng trực tiếp quy mô dân số, tốc độ đô thị hóa, tăng trưởng thu nhập và nhu cầu tiêu dùng của Việt Nam.

Tuy nhiên, xu hướng gần đây cho thấy dòng vốn Thái Lan đang chuyển dịch theo chiều sâu hơn. Các tập đoàn Thái không chỉ bán hàng vào Việt Nam, mà từng bước xây dựng hệ sinh thái sản xuất, phân phối, logistics, tài chính và hạ tầng công nghiệp. Việt Nam vì vậy không chỉ là thị trường tiêu thụ, mà còn là cứ điểm sản xuất, xuất khẩu trong mạng lưới ASEAN của các doanh nghiệp Thái.

Đáng chú ý, truyền thông Thái Lan gần đây cũng nhìn nhận Việt Nam như một nền kinh tế đang bứt tốc trong khu vực. Bangkok Post cho rằng áp lực đối với Thái Lan đang gia tăng khi các nền kinh tế mới nổi ở Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, tăng tốc mạnh hơn, và rằng Thái Lan đang mất dần lợi thế so với Việt Nam nếu không có cải cách kinh tế mạnh mẽ.

Cách nhìn này cho thấy dòng vốn Thái Lan vào Việt Nam không chỉ là câu chuyện đầu tư song phương, mà còn nằm trong bối cảnh cạnh tranh và tái cấu trúc chuỗi cung ứng trong ASEAN. Doanh nghiệp Thái Lan vừa coi Việt Nam là điểm đến đầu tư, vừa nhìn Việt Nam như một tham chiếu mới về tăng trưởng, xuất khẩu và thu hút FDI.

SCG: Hệ sinh thái công nghiệp từ hóa dầu đến vật liệu xây dựng, bao bì và logistics

Trong nhóm nhà đầu tư Thái Lan tại Việt Nam, SCG là một trong những tập đoàn có quy mô và mạng lưới hiện diện lớn nhất. SCG đã đầu tư nhiều tỷ USD vào Việt Nam, với hoạt động trải rộng trên các lĩnh vực hóa chất, xi măng - vật liệu xây dựng, bao bì và logistics.

Điểm nhấn lớn nhất của SCG là Tổ hợp hóa dầu Long Sơn với tổng vốn đầu tư hơn 5 tỷ USD, một trong những dự án FDI quy mô lớn nhất trong lĩnh vực hóa dầu tại Việt Nam. Bên cạnh hóa dầu, SCG còn hiện diện trong các mảng xi măng, vật liệu xây dựng, gạch ốp lát, bao bì và logistics.

Điểm đáng chú ý là SCG không chỉ đầu tư vào một dự án đơn lẻ, mà đang hình thành chuỗi hiện diện công nghiệp khá đầy đủ tại Việt Nam, từ nguyên liệu hóa dầu, vật liệu xây dựng, bao bì đến logistics.

C.P. Việt Nam: Chuỗi "từ trang trại đến bàn ăn"

Nếu SCG đại diện cho dòng vốn công nghiệp, C.P. Việt Nam là trường hợp tiêu biểu của nhà đầu tư Thái Lan trong nông nghiệp - thực phẩm. Thuộc Charoen Pokphand Foods, C.P. phát triển tại Việt Nam theo mô hình chuỗi giá trị khép kín "Feed - Farm - Food", từ thức ăn chăn nuôi, con giống, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản đến chế biến và phân phối thực phẩm, hay còn gọi là "từ trang trại đến bàn ăn".

Đây là mô hình đầu tư theo chiều sâu. C.P. không chỉ bán sản phẩm vào Việt Nam, mà xây dựng mạng lưới sản xuất, trang trại, nhà máy và hệ thống phân phối ngay tại thị trường Việt Nam. Doanh nghiệp tham gia sâu vào các ngành thức ăn chăn nuôi, gia súc, gia cầm, thủy sản, thực phẩm chế biến và thực phẩm ăn liền.

Central Retail: Mạng lưới bán lẻ đa định dạng

Trong lĩnh vực bán lẻ, Central Retail là một trong những nhà đầu tư Thái Lan có độ phủ đáng chú ý nhất. Tập đoàn này thâm nhập thị trường Việt Nam thông qua cả đầu tư trực tiếp và M&A, sau đó mở rộng thành hệ sinh thái bán lẻ đa định dạng.

Thương vụ đáng chú ý là việc Central Group mua lại hệ thống Big C Việt Nam từ Casino Group năm 2016. Sau thương vụ này, Central Retail từng bước tái cấu trúc và mở rộng hệ thống bán lẻ, với các định dạng như đại siêu thị, siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng quy mô nhỏ và chuỗi điện máy.

Mạng lưới của Central Retail tại Việt Nam hiện gắn với nhiều thương hiệu như GO!, Big C, Tops Market, mini go!, Nguyễn Kim, Lan Chi Mart, Kubo, Supersports và các mô hình trung tâm thương mại.

Với quy mô dân số gần 100 triệu người, tầng lớp trung lưu gia tăng và dư địa phát triển bán lẻ hiện đại còn lớn, Việt Nam tiếp tục là một thị trường quan trọng đối với các tập đoàn bán lẻ Thái Lan.

ThaiBev - Sabeco và BJC - Metro: Những thương vụ M&A biểu tượng

Dòng vốn Thái Lan vào Việt Nam có một đặc điểm nổi bật là đi mạnh qua M&A, nhất là trong các lĩnh vực bán lẻ, đồ uống và hàng tiêu dùng.

Thương vụ biểu tượng nhất là ThaiBev thông qua công ty liên quan mua 53,59% cổ phần tại Sabeco năm 2017 với giá trị 4,8 tỷ USD. Đây là một trong những thương vụ cổ phần hóa và M&A lớn nhất tại Việt Nam, giúp nhà đầu tư Thái Lan nắm giữ một thương hiệu bia hàng đầu cùng hệ thống nhà máy, công ty thương mại khu vực và mạng lưới phân phối rộng khắp.

Trong lĩnh vực bán lẻ, Berli Jucker (BJC), doanh nghiệp thuộc TCC Group của tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi, đã hoàn tất giao dịch mua lại pháp nhân sở hữu MM Mega Market Việt Nam trong hệ sinh thái TCC, với giá trị khoảng 22,5 tỷ baht, tương đương hơn 19.300 tỷ đồng, qua đó đưa chuỗi bán sỉ - bán lẻ này về dưới quyền sở hữu của BJC.

Các thương vụ Central Retail, Sabeco, Metro và Big C cho thấy doanh nghiệp Thái Lan không chỉ vào Việt Nam bằng cách xây dựng dự án mới, mà còn thông qua việc nắm giữ các nền tảng đã có sẵn về thương hiệu, khách hàng, nhà máy, trung tâm phân phối và kênh bán hàng. Đây là con đường nhanh để mở rộng hiện diện tại một thị trường tiêu dùng lớn.

Amata, B.Grimm, Gulf: Hạ tầng khu công nghiệp, năng lượng đón dòng vốn sản xuất

Bên cạnh tiêu dùng và sản xuất, doanh nghiệp Thái Lan còn hiện diện trong mảng hạ tầng khu công nghiệp. Amata là một trong những nhà phát triển khu công nghiệp Thái Lan có mặt lâu năm tại Việt Nam.

Dấu ấn của Amata thể hiện qua các khu công nghiệp, khu đô thị - công nghiệp và các dự án hạ tầng sản xuất. Khác với các doanh nghiệp trực tiếp sản xuất hàng hóa, Amata tham gia vào việc hình thành không gian công nghiệp, cung cấp nền tảng hạ tầng để đón các nhà đầu tư sản xuất trong và ngoài nước.

Trong lĩnh vực năng lượng, các doanh nghiệp Thái Lan như B.Grimm, Banpu, Gulf Energy được nhắc đến trong các hoạt động đầu tư vào năng lượng tái tạo, điện gió, điện mặt trời và các dự án phát điện phục vụ nhu cầu công nghiệp. Đây là hướng đi phù hợp với nhu cầu lớn của Việt Nam về đầu tư điện, chuyển dịch năng lượng và bảo đảm nguồn cung cho sản xuất.

Ngân hàng và dịch vụ tài chính: Bangkok Bank, KBank và Krungsri

Một lớp hiện diện khác của vốn Thái Lan tại Việt Nam là ngân hàng và dịch vụ tài chính. Đây là nhóm không tạo dấu ấn bằng nhà máy hay chuỗi bán lẻ, nhưng có vai trò quan trọng trong tài trợ thương mại, tín dụng doanh nghiệp, thanh toán quốc tế, quản trị dòng tiền và hỗ trợ các tập đoàn Thái Lan đầu tư tại Việt Nam.

Bangkok Bank là một trong những ngân hàng Thái Lan có mặt sớm tại Việt Nam. Ngân hàng này tập trung vào khách hàng doanh nghiệp, tài trợ thương mại, tín dụng, bảo lãnh, thanh toán quốc tế và các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp FDI.

KBank, ngân hàng lớn thứ hai Thái Lan, là trường hợp tăng tốc mạnh hơn trong những năm gần đây. Năm 2023, Reuters đưa tin KBank đang đàm phán mua Home Credit Việt Nam trong thương vụ có thể lên tới 1 tỷ USD. KBank đặt mục tiêu lọt vào nhóm 20 ngân hàng hàng đầu Việt Nam về quy mô tài sản vào năm 2027.

Đáng chú ý hơn là thương vụ Krungsri mua SHB Finance. Tháng 5/2023, SHB hoàn tất chuyển nhượng 50% vốn điều lệ đầu tiên tại SHB Finance cho Krungsri. Đến tháng 11/2025, SHB thông qua việc chuyển nhượng 50% vốn điều lệ còn lại cho Krungsri, sớm hơn kế hoạch ban đầu.

FDI Thái Lan tại Việt Nam bước sang giai đoạn hệ sinh thái

Với Thái Lan, Việt Nam là thị trường gần gũi về địa lý, có quy mô dân số lớn, tốc độ tăng trưởng cao, chi phí cạnh tranh và vị trí ngày càng quan trọng trong mạng lưới sản xuất toàn cầu. Những yếu tố này giúp Việt Nam trở thành điểm đến dài hạn của doanh nghiệp Thái Lan trong chiến lược mở rộng khu vực.

Nhìn tổng thể, FDI Thái Lan tại Việt Nam đang chuyển từ các khoản đầu tư đơn lẻ sang mô hình hiện diện sâu hơn, có tính hệ sinh thái và gắn với chuỗi giá trị. Xu hướng này thể hiện ở ba điểm nổi bật.

Thứ nhất, quy mô vốn ngày càng lớn và lĩnh vực đầu tư ngày càng đa dạng. Từ các ngành gần với tiêu dùng như bán lẻ, nông nghiệp - thực phẩm, đồ uống, doanh nghiệp Thái Lan đã mở rộng sang hóa dầu, vật liệu xây dựng, bao bì, logistics, khu công nghiệp, năng lượng và tài chính.

Thứ hai, mạng lưới hoạt động của các tập đoàn Thái Lan tại Việt Nam ngày càng có tính liên kết. SCG xây dựng chuỗi công nghiệp từ hóa dầu đến vật liệu xây dựng, bao bì và logistics; C.P. phát triển mô hình Feed - Farm - Food trong nông nghiệp - thực phẩm; Central Retail mở rộng hệ sinh thái bán lẻ; ThaiBev và BJC thông qua M&A để nắm giữ thương hiệu, kênh phân phối và mạng lưới bán lẻ; trong khi Bangkok Bank, KBank và Krungsri bổ sung lớp dịch vụ tài chính, từ ngân hàng doanh nghiệp đến tài chính tiêu dùng.

Thứ ba, dòng vốn Thái Lan ngày càng gắn với chuỗi cung ứng và tăng trưởng bền vững. Hai nước đang thúc đẩy Chiến lược “Ba Kết nối”, gồm kết nối chuỗi cung ứng, kết nối doanh nghiệp và địa phương hai nước, và kết nối các chiến lược tăng trưởng bền vững. Đây là khuôn khổ phù hợp để FDI Thái Lan chuyển từ đầu tư theo ngành riêng lẻ sang đầu tư theo chuỗi giá trị, đồng thời tạo thêm dư địa hợp tác trong logistics, năng lượng, công nghiệp xanh và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh đó, chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 27-29/5/2026 được kỳ vọng tạo thêm động lực để hai nước triển khai hiệu quả khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện, thúc đẩy hợp tác thực chất hơn về chính trị, kinh tế, chuỗi cung ứng, logistics và các lĩnh vực tăng trưởng mới.