'Giải mã' DeepSeek, cơn bão mạng những ngày giáp Tết Ất Tỵ 2025

AI giá rẻ công suất thấp có thể đánh bại ChatGPT

Được phát triển bởi DeepSeek, một công ty khởi nghiệp mới ra đời cuối 2023, chỉ trong thời gian ngắn, DeepSeek-R1 đã gây bão các diễn đàn công nghệ và mạng xã hội toàn cầu.

Theo CNN, bằng cách nào đó, DeepSeek đã tạo ra bước đột phá mà nhà đầu tư công nghệ nổi tiếng Marc Andreessen đã gọi là "khoảnh khắc Sputnik của AI".

Đáng chú ý, R1 gần như có thể sánh ngang với khả năng của các đối thủ nổi tiếng hơn nhiều như GPT-4 của OpenAI và Gemini của Google, nhưng với chi phí phát triển chỉ bằng một phần nhỏ.

DeepSeek cho biết, chỉ cần 5,6 triệu USD để cung cấp năng lượng cho mô hình AI cơ bản của mình. Trong khi đó, con số để phát triển các nền tảng AI của phương Tây là hàng trăm triệu USD hoặc cả tỷ USD.

Cần phải lưu ý, DeepSeek R1 được phát triển bằng GPU H800 vốn được Nvidia hạ cấp sức mạnh để tuân thủ lệnh cấm của Hoa Kỳ, thay vì những mẫu chip AI mạnh nhất thị trường.

Trước đó, Hoa Kỳ đã đã nỗ lực hạn chế nguồn cung cấp chip AI công suất cao cho Trung Quốc trong nhiều năm, với lý do lo ngại về an ninh quốc gia. Điều đó đồng nghĩa DeepSeek được cho là có thể phát triển được ứng dụng AI chi phí thấp của mình trên các chip AI có công suất tương đối thấp.

Dù được thế giới biết đến với phiên bản V3, nhưng phiên bản RI của DeepSeek mới được cho là sự đe doạ lớn. Ngày 20/1, DeepSeek tung mô hình mới "có khả năng lý luận" mang tên DeepSeek R1 và đã có mã nguồn trên Github. Theo đánh giá của một số bên thứ ba, AI này thậm chí vượt trội so với o1 mới nhất của OpenAI trong nhiều bài kiểm tra.

Theo Wall Street Journal, ứng dụng AI này được đào tạo trên một tập dữ liệu gồm 14.800 tỷ token cùng kích thước khổng lồ với 671 tỷ tham số, lớn hơn khoảng 1,6 lần so với Llama 3.1 405B.

"DeepSeek R1 là mã nguồn mở 100%, rẻ hơn 96,4% so với OpenAI o1 trong khi vẫn mang lại hiệu suất tương tự. OpenAI o1 mất 60 USD cho một triệu token đầu ra, còn DeepSeek R1 chỉ cần 2,19 USD", Shubham Saboo, Giám đốc sản phẩm của DeepSeek, cho biết trên mạng xã hội X cuối tháng 1.

DeepSeek đe doạ loạt ông lớn công nghệ

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm 27/1 gọi DeepSeek là "tiếng chuông cảnh báo" với Hoa Kỳ và ca ngợi những gì DeepSeek làm được là "tích cực".

Vị thế dẫn đầu về AI của Mỹ vừa lung lay mạnh bất chấp những hạn chế xuất khẩu chip.

DeepSeek có thể cho thấy rằng việc ngăn các quốc gia khác tiếp cận với một công nghệ quan trọng có thể không đồng nghĩa Mỹ sẽ chiến thắng.

Theo CNN, đây một thông điệp quan trọng gửi đến chính phủ Donald Trump khi ông theo đuổi chính sách "Nước Mỹ trên hết" của mình.

Phố Wall đã lo ngại về sự phát triển của siêu AI này. Chứng khoán Mỹ đã chuẩn bị cho một đợt bán tháo mạnh vào sáng 27/1. NASDAQ, sàn giao dịch chứng khoán lớn nhất Hoa Kỳ mất 1.200 tỷ USD vốn hoá. Cổ phiếu NVIDIA, nhà cung cấp chip AI hàng đầu, đã giảm 600 tỷ USD, tương đương 17%, Tesla giảm 12%, Meta giảm 10%.

Cổ phiếu Alphabet, công ty mẹ của Google, cũng giảm mạnh, tương tự Marvell, Broadcom, Palantir, Oracle và nhiều gã khổng lồ công nghệ khác. Bitcoin đã giảm ngay 12%. Nhiều đồng tiền khác giảm 10-20%.

CNN lý giải, AI vốn là một công nghệ ngốn điện và tốn kém - đến mức các nhà lãnh đạo công nghệ quyền lực nhất của Mỹ đang mua lại các công ty điện hạt nhân để cung cấp nguồn điện cần thiết cho các mô hình AI của họ.

"Nếu mô hình AI mạnh mẽ này có thể được phát triển với chi phí giảm đáng kể, nó sẽ mở ra những khả năng mới - và cả những mối đe dọa - đối với thế giới", CNN nhận định.

Ảnh hưởng tới Việt Nam?

DeepSeek được xem là cơn địa chấn gây bão mạng xã hội và công nghệ quốc tế, Việt Nam cũng không ngoại lệ.

Khắp các diễn đàn, từ khoá "DeepSeek" được bàn luận sôi nổi. Những lợi ích và cả nghi vấn về ứng dụng AI mới này được giới công nghệ Việt Nam phân tích kỹ càng.

Theo các chuyên gia, lợi thế lớn nhất của DeepSeek-R1 là ứng dụng này được sử dụng miễn phí trên web và điện thoại với tính năng tương tự gói $20/tháng của OpenAI.

Đồng thời, nó sẽ có tác động mạnh mẽ đến giới công nghệ, đặc biệt có thể khiến các ứng dụng AI giảm giá thành từ 50 - 90%. Điều này là có cơ sở khi DeepSeek-R1 cung cấp miễn phí toàn bộ tham số mô hình, từ DeepSeek-R1 (671 tỉ tham số) đến các mô hình nhỏ hơn. Người dùng cũng sẽ có xu hướng chuyển sang DeepSeek chỉ trong thời gian ngắn.

Các chuyên gia cho rằng, đây vừa là thách thức vừa là cơ hội với các công ty công nghệ Việt Nam.

Nên biết, cuộc chiến AI là cuộc chiến đốt tiền. Giờ đây, DeepSeek đã định nghĩa lại quan điểm này với "chìa khoá" là chi phí thấp và tính ứng dụng thực tế. Hầu hết các chuyên gia cho rằng, các công ty công nghệ Việt Nam không nên dồn nguồn lực vào các dự án "phô trương", mà cần đầu tư vào những hệ thống AI và công nghệ có thể giải quyết trực tiếp các vấn đề trong nước, như y tế thông minh, nông nghiệp chính xác, hay giao thông thông minh.

"Nếu biết cách tận dụng, đây là một cơ hội chuyển mình cho doanh nghiệp công nghệ khi DeepSeek sử dụng mã nguồn mở, không đòi hòi chip đắt tiền, chi phí đầu tư thấp. Nghĩa là các doanh nghiệp Việt Nam cần nắm được công nghệ nguồn, cốt lõi, đầu tư bền vững. Nếu làm được, đây là cơ hội. Còn không thì nên chuyển hướng về những điều thực tế hơn", một chuyên gia công nghệ phân tích.