Đơn hàng phục hồi, dệt may vẫn thận trọng

Thị trường xuất khẩu tiếp tục là trụ cột

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, kim ngạch xuất khẩu dệt may quý I/2026 đạt hơn 10,54 tỷ USD, tăng 2,3% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 3 đạt 3,82 tỷ USD, tăng 4,4%. Mặc dù mức tăng chưa đột biến, nhưng cho thấy sự ổn định của thị trường xuất khẩu, tiếp tục đóng vai trò là "bệ đỡ" cho ngành.

Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex- mã VGT) ghi nhận kết quả kinh doanh quý I khả quan, với lợi nhuận ngành may ước đạt 198 tỷ đồng, hoàn thành 26% kế hoạch năm và tăng 4% so với cùng kỳ. Nhiều đơn vị thành viên đã kín đơn hàng đến hết quý II, thậm chí ký kết hợp đồng dài hạn cho cả năm.

Đáng chú ý, cơ cấu doanh thu của Vinatex tương đối cân bằng giữa thị trường nội địa và xuất khẩu. Năm 2025, trong tổng doanh thu hơn 18.000 tỷ đồng, thị trường trong nước đóng góp gần 10.000 tỷ đồng, phần còn lại đến từ xuất khẩu. Các mảng cốt lõi như sợi, dệt, may vẫn chiếm khoảng 95,8% doanh thu.

Tương tự, CTCP Dệt May Thành Công (mã TCM) cũng ghi nhận doanh thu chủ yếu từ hoạt động cốt lõi. Năm 2025, mảng dệt may mang về 3.544 tỷ đồng, chiếm khoảng 97,3% tổng doanh thu. Xét theo khu vực địa lý, doanh thu từ xuất khẩu đạt 3.106 tỷ đồng, tương đương khoảng 85,2% doanh thu.

Điều này phần nào phản ánh đặc thù của doanh nghiệp khi TCM có công ty mẹ là E-Land Asia (Singapore), nằm trong hệ sinh thái tập đoàn E-Land (Hàn Quốc), qua đó tạo ra lượng giao dịch nội bộ đáng kể, với gần 1.000 tỷ đồng doanh thu từ các bên liên quan trong năm.

Trong khi đó, CTCP May Sông Hồng (mã MSH) cho thấy mức độ phụ thuộc xuất khẩu còn rõ nét hơn. Dù báo cáo tài chính không tách bạch doanh thu theo thị trường, nhưng danh sách khách hàng gồm Columbia Sportswear, Haddad Brands, Walmart hay Target cho thấy doanh nghiệp gần như thuần xuất khẩu. Theo ước tính của ACBS, riêng thị trường Mỹ chiếm tới khoảng 80% doanh thu xuất khẩu của MSH.

Một điểm đáng chú ý là cơ cấu lợi nhuận của MSH. Năm 2025, doanh thu bán thành phẩm đạt 3.621 tỷ đồng với giá vốn 3.131 tỷ đồng, tương ứng biên gộp khoảng 13,5%. Trong khi đó, mảng dịch vụ đạt doanh thu 1.916 tỷ đồng nhưng giá vốn chỉ 1.231 tỷ đồng, tương ứng biên gộp lên tới 35,8%. Điều này cho thấy hoạt động gia công (CMT) vẫn mang lại biên lợi nhuận cao hơn bán hàng thành phẩm (FOB) nhờ không phải gánh chi phí nguyên vật liệu.

Tổng thể, có thể thấy các doanh nghiệp dệt may Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào thị trường xuất khẩu, đặc biệt là Mỹ và EU. Tuy nhiên, chính điều này cũng khiến ngành dễ bị tổn thương trước các biến động như chi phí logistics hay giá nguyên liệu (đặc biệt là polyester có nguồn gốc từ dầu mỏ) gia tăng do bất ổn địa chính trị tại Trung Đông.

Trong bối cảnh đó, mục tiêu xuất khẩu 50 tỷ USD trong năm 2026 được đánh giá là tham vọng nhưng không dễ đạt được.

Kế hoạch thận trọng cho năm 2026

Dù đơn hàng có dấu hiệu phục hồi, các doanh nghiệp vẫn duy trì chiến lược tăng trưởng thận trọng.

Dệt May Thành Công đặt kế hoạch doanh thu 4.385 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 293 tỷ đồng. So với 271 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế đạt được trong năm 2025, TCM chỉ lên kế hoạch tăng trưởng khoảng 8,1%. Doanh nghiệp này đang đẩy mạnh chiến lược phát triển bán lẻ nội địa thông qua hợp tác với công ty mẹ E-Land nhằm cải thiện biên lợi nhuận.

Với May Sông Hồng, sau năm 2025 tăng trưởng mạnh, lợi nhuận sau thuế đạt tới 137% so với kế hoạch năm, doanh nghiệp đặt mục tiêu 2026 với doanh thu 6.000 tỷ đồng và lợi nhuận 900 tỷ đồng. Tương ứng mức tăng trưởng lần lượt chỉ 8,34% và 9,34%. Công ty cũng dự kiến duy trì chính sách cổ tức cao, từ 40–50% vốn điều lệ.

Trong khi đó, CTCP Đầu tư và Thương mại TNG đặt kế hoạch doanh thu 9.500 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 450 tỷ đồng, tương ứng mức tăng khoảng 9,2% và 14,5% so với năm 2025.

Các doanh nghiệp đều nhận định năm 2026 vẫn tiềm ẩn nhiều biến động, do đó ưu tiên ổn định và nâng cao chất lượng tăng trưởng hơn là mở rộng quy mô.

Một xu hướng đáng chú ý là chuyển dịch từ các đơn hàng gia công truyền thống (CMT, FOB) sang ODM – tức tự chủ thiết kế và phát triển sản phẩm. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng và cải thiện biên lợi nhuận trong dài hạn.

Bên cạnh đó, việc Mỹ áp thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc tiếp tục mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam gia tăng thị phần tại thị trường này. Tuy nhiên, cạnh tranh cũng gia tăng khi các quốc gia như Ấn Độ, Bangladesh vẫn duy trì lợi thế về chi phí lao động.

Do đó, thay vì nhận các đơn hàng đại trà, nhiều doanh nghiệp đang chuyển hướng sang các đơn hàng có yêu cầu kỹ thuật cao, thời gian giao hàng ngắn nhằm tối ưu lợi nhuận. Xu hướng này cũng đặt ra thách thức về nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo Hiệp hội Dệt May Việt Nam, các doanh nghiệp trong ngành đang tích cực đáp ứng các tiêu chuẩn xanh và bền vững ngày càng khắt khe từ các thị trường lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản và Hàn Quốc. Các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và báo cáo ESG đang trở thành điều kiện bắt buộc, đòi hỏi sự chuẩn bị bài bản hơn từ phía doanh nghiệp.