Doanh nghiệp Nhật Bản đề nghị Thủ tướng gỡ vướng các dự án cao tốc, metro, phổ biến xe hybrid

Sáng 12/8, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì toạ đàm với các doanh nghiệp Nhật Bản. Đây là toạ đàm lần thứ 2 trong năm 2025 giữa Thủ tướng với doanh nghiệp Nhật Bản nhằm thúc đẩy hợp tác, đầu tư, với tinh thần tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc, phát huy hiệu quả cao nhất của các dự án hợp tác.

Đề nghị phía Việt Nam tiếp tục phối hợp thúc đẩy, triển khai các dự án

Phát biểu tại toạ đàm, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki nêu rõ, trong chuyến thăm gần đây của Thủ tướng Nhật Bản đến Việt Nam, hai bên xác nhận các lĩnh vực Việt Nam coi trọng như bán dẫn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phòng, chống thiên tai, là trụ cột hợp tác hai nước trong tương lai.

Hai Thủ tướng thống nhất hai bên cần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh trên cơ sở phát huy thế mạnh của doanh nghiệp Nhật Bản. Các doanh nghiệp Nhật Bản theo dõi sát sao các cải cách của Chính phủ Việt Nam, nhất là cải cách thủ tục hành chính; kỳ vọng cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp Việt Nam. Gần nhất, ngày 8/8 vừa qua, phía Nhật Bản tổ chức hội thảo đầu tư tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Đánh giá cao việc Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có chỉ đạo quyết liệt, đưa ra thời hạn giải quyết vướng mắc giữa hai bên và nhờ đó các dự án hợp tác, đầu tư Việt Nam - Nhật Bản có những tiến triển tốt đẹp, Đại sứ Ito Naoki cho biết phía Nhật Bản sẽ đề xuất một dự án mới của Nhật Bản, cũng như các gói vay mới trong khuôn khổ Cộng đồng châu Á phát thải ròng bằng 0 (AZEC).

Tại toạ đàm, hai bên đã rà soát, đánh giá tình hình hợp tác, đầu tư, thương mại Việt Nam - Nhật Bản; việc giải quyết các vướng mắc tại các dự án cụ thể; định hướng hợp tác, đầu tư Việt Nam - Nhật Bản trong thời gian tới.

Trong đó, phía Nhật Bản đề nghị Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chỉ đạo giải quyết một số khó khăn, vướng mắc tại các dự án như: Dự án xây dựng đường cao tốc đoạn Bến Lức - Long Thành; dự án đường sắt đô thị số 1 TP.HCM đoạn Bến Thành - Suối Tiên; dự án bệnh viện Chợ Rẫy hữu nghị Việt - Nhật; dự án xây dựng trường Đại học Việt - Nhật; vấn đề phổ biến xe hybrid (sử dụng song song động cơ đốt trong và động cơ điện)…

Các doanh nghiệp Nhật Bản đề nghị phía Việt Nam tiếp tục phối hợp thúc đẩy, triển khai các dự án tại Việt Nam như: Các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP.HCM; phát triển hạ tầng tại Đồng bằng sông Cửu Long; xây dựng thành phố thông minh Bắc Hà Nội; các dự án trong khuôn khổ cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC); tái cấu trúc tài chính dự án lọc hoá dầu Nghi Sơn; phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu sử dụng vệ tinh quan sát trái đất…

Cùng lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan và địa phương của Việt Nam giải đáp, trao đổi các vấn đề phía Nhật Bản quan tâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo, gợi mở rõ hướng xử lý, giải quyết các ý kiến, kiến nghị của các doanh nghiệp Nhật Bản với từng dự án cụ thể.

Phát huy hiệu quả cao nhất của các dự án

Kết luận cuộc toạ đàm, Thủ tướng Phạm Minh Chính cảm ơn các ý kiến tâm huyết, chân thành của các đại biểu phía Nhật Bản, thể hiện mong muốn hợp tác, đầu tư ổn định, lâu dài tại Việt Nam.

Thủ tướng nhấn mạnh, hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư tiếp tục phát huy vai trò trụ cột và là điểm sáng nổi bật trong quan hệ song phương: Nhật Bản hiện là đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, là đối tác cung cấp vốn ODA và hợp tác lao động lớn nhất, nhà đầu tư lớn thứ ba, đối tác thương mại và du lịch lớn thứ tư của Việt Nam.

Đánh giá cao các ý kiến thẳng thắn của các đại biểu tại toạ đàm về giải quyết các vướng mắc tại các dự án đang triển khai, Thủ tướng đề nghị các cơ quan liên quan của hai bên thành lập tổ công tác chung, đủ thẩm quyền để phối hợp, đối chiếu, xử lý các vấn đề vướng mắc còn tồn đọng trên cơ sở thực tế theo các quy định trong tháng 8/2025, đảm bảo lợi ích hài hoà, rủi ro chia sẻ, nếu có những vấn đề phát sinh vượt qua quy định hoặc chưa có quy định thì đề xuất cấp có thẩm quyền để xử lý thoả đáng; rút kinh nghiệm cho các dự án khác và về sau này.

Nhất trí và hoan nghênh các đề xuất của phía Nhật Bản về triển khai các dự án thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ giao các nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn để phối hợp với phía Nhật Bản, nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến liên quan thủ tục hành chính, chính sách về đất đai, chính sách thuế, vệ sinh an toàn thực phẩm, thủ tục liên quan hệ thống bán lẻ…

Bên cạnh đó, thúc đẩy, triển khai các dự án cụ thể trên các lĩnh vực, nhất là hạ tầng năng lượng, điện sạch, các dự án trong khuôn khổ sáng kiến AZEC, các dự án đường sắt, khai thác, chế biến khoáng sản…

Theo Thủ tướng, nhiều vấn đề mà phía doanh nghiệp Nhật Bản quan tâm cũng là những nội dung đã và đang được phía Việt Nam tích cực giải quyết, như dự kiến sửa đổi Luật Đất đai tại kỳ họp Quốc hội sắp tới, sửa quy định về hoàn thuế, vệ sinh an toàn thực phẩm…

Thủ tướng đề nghị phía Nhật Bản, trong đó có các doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Việt Nam về tài chính (gồm cả vốn FDI, vốn ODA thế hệ mới và đầu tư gián tiếp, tham gia Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam), mở rộng đầu tư vào Việt Nam nhằm tạo công ăn việc làm, tạo sinh kế cho người dân; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là các ngành như trí tuệ nhân tạo, cơ sở dữ liệu, công nghiệp bán dẫn, năng lượng mới, năng lượng tái tạo, công nghệ sinh học, y tế, nông nghiệp công nghệ cao…

Cùng với đó, tiếp tục chuyển giao khoa học công nghệ, quản trị thông minh (gồm cả quản trị quốc gia, quản trị địa phương, quản trị doanh nghiệp); góp ý để Việt Nam hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đề xuất cơ chế ưu tiên thu hút đầu tư từ Nhật Bản; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng của Nhật Bản và toàn cầu…

Tính đến hết tháng 7/2025, Nhật Bản có 5.608 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư đăng ký 79,4 tỷ USD, đứng thứ 3 trong số 151 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Một số dự án tiêu biểu như dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn, dự án thành phố thông minh tại huyện Đông Anh (Hà Nội), dự án Nhà máy nhiệt điện BOT Nghi Sơn 2…

Ở chiều ngược lại, các nhà đầu tư Việt Nam đã đầu tư sang Nhật Bản 126 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký 20,5 triệu USD, với các dự án của một số doanh nghiệp tiêu biểu như FPT, Rikkei, VMO...