Đề xuất Thủ tướng được điều chỉnh, gia hạn khoản vay ODA

Sáng 18/11, tiếp tục kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công.

Các đại biểu Quốc hội cho rằng, lần sửa luật này cần hoàn thiện khung pháp lý quản lý nợ công, hướng tới sự minh bạch, hiện đại và hiệu quả, đảm bảo an toàn nợ công và sử dụng hiệu quả vốn vay. Đồng thời, bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nhằm giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả công tác huy động vốn.

Về một số nội dung cụ thể, đại biểu Phạm Thị Thanh Mai (Đoàn TP. Hà Nội) đánh giá cao việc dự thảo Luật phân cấp cho Thủ tướng Chính phủ quyết định hạn mức vay, cho vay lại và hạn mức bảo lãnh Chính phủ hằng năm, chuyển từ thẩm quyền của Chính phủ.

"Việc này giúp đơn giản hóa và rút ngắn quy trình phê duyệt. Tương tự, việc giao Bộ Tài chính thẩm quyền quyết định việc sửa đổi, bổ sung, gia hạn thỏa thuận vay ODA, vay ưu đãi không làm tăng nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của Chính phủ, cũng tạo sự linh hoạt trong thực thi và cắt giảm thủ tục hành chính", đại biểu nói.

Đồng quan điểm, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn tỉnh Đồng Tháp) thống nhất với việc phân cấp, phân quyền từ Chủ tịch nước cho Chính phủ, Chính phủ cho Thủ tướng và Thủ tướng cho Bộ trưởng Bộ Tài chính.

"Việc làm này rất hợp lý và phù hợp với thực tiễn, giúp giảm bớt thủ tục hành chính đối với các khoản vốn vay và ký kết điều ước quốc tế, đảm bảo nhanh gọn, hiệu quả và có trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên, việc phân cấp phải đi đôi với cơ chế báo cáo rõ ràng để đảm bảo kiểm soát và giám sát chặt chẽ", đại biểu cho hay và đề nghị Chính phủ sau khi được Chủ tịch nước ủy quyền phải báo cáo lại cho Chủ tịch nước; Thủ tướng sau khi thực hiện nhiệm vụ được Chính phủ ủy quyền phải báo cáo lại cho Chính phủ; Bộ trưởng Bộ Tài chính sau khi thực hiện thẩm quyền được Thủ tướng ủy quyền phải báo cáo lại cho Thủ tướng.

Kiến nghị Chính phủ công khai về khoản nợ đã vay

Về nguyên tắc quản lý nợ công, dự thảo bổ sung quy định "mọi nghĩa vụ nợ của Chính phủ được đối xử bình đẳng", các đại biểu cho rằng quy định này thể hiện cam kết của Chính phủ về khả năng và trách nhiệm trả nợ, là tiêu chí quan trọng để các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế đánh giá hồ sơ rủi ro nợ của quốc gia, việc luật hóa quy định này là rất cần thiết để giúp Chính phủ dễ dàng huy động vốn trong thời gian tới.

Tuy nhiên, một số đại biểu còn có ý kiến khác nhau. Cho ý kiến, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn TP.HCM) đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu, xem xét quy định cụ thể hơn phạm vi bình đẳng.

"Thực tế có những khoản nợ mang tính chất bắt buộc, có điều kiện ưu đãi hoặc có bảo lãnh của Chính phủ, nên việc xếp ngang về mức độ ưu tiên thanh toán cần được phân loại rõ ràng. Việc bổ sung hướng dẫn chi tiết sẽ tránh xung đột khi xử lý các khoản nợ đến hạn trong điều kiện thị trường có nhiều biến động", đại biểu phân tích.

Đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn TP. Cần Thơ) kiến nghị bổ sung quy định giao Chính phủ trách nhiệm công khai đầy đủ và kịp thời các thông tin về nghĩa vụ nợ đã vay, tình hình sử dụng và tình hình trả nợ để cơ quan giám sát thuận tiện theo dõi.

"Quy định riêng về các trường hợp đặc thù có thể xảy ra sẽ được ưu tiên xử lý như thế nào? Ví dụ như các khoản nợ khẩn cấp để bảo đảm an ninh tài chính quốc gia, nhằm bảo đảm tính công khai và minh bạch tuyệt đối", đại biểu nêu vấn đề và nhấn mạnh, cần tăng cường vai trò của Kiểm toán Nhà nước và các cơ quan thuộc Quốc hội trong việc kiểm toán, giám sát việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ, bảo đảm tuân thủ nguyên tắc bình đẳng giữa các chủ nợ.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Trúc Sơn (Đoàn tỉnh Vĩnh Long) nhận định, về thủ tục ODA liên quan đến thẩm quyền của Chủ tịch nước, quy trình thủ tục để gia hạn, bổ sung, kéo dài các hiệp định ODA đã ký kết và đang triển khai hiện nay đang rất dài, tốn thời gian, gây vướng mắc và chờ đợi rất nhiều cho các địa phương khi có phát sinh vướng mắc trong thực tiễn.

"Chúng ta cần phân cấp thẩm quyền cho Thủ tướng đối với việc điều chỉnh, gia hạn, kéo dài các hiệp định ODA, khi hiệp định không tác động lớn hoặc không thay đổi quá lớn về bản chất hoặc chỉ là những điều chỉnh về quy mô hoặc nguồn vốn (ví dụ phân bổ từ dự phòng sang phân bổ khác). Việc này giúp quy trình điều chỉnh, gia hạn sau khi đã ký kết và triển khai được nhanh gọn, khắc phục tình trạng vướng mắc, kéo dài trong thực tiễn", nam đại biểu đề xuất.

Phát biểu kết luận nội dung, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo tổng hợp đầy đủ ý kiến của các đại biểu; đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan khác khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu, giải trình thấu đáo tất cả các ý kiến, hoàn thiện hồ sơ dự án luật trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.