Vì sao dự án 307 tỷ vốn vay ODA ở Quảng Nam chậm tiến độ?

UBND tỉnh Quảng Nam vừa có báo cáo liên quan đến dự án Hệ thống thoát nước và vệ sinh môi trường đô thị Núi Thành, tỉnh Quảng Nam.

Dự án này có tổng mức đầu tư hơn 307 tỷ đồng (tương đương 12,8 triệu Euro), trong đó nguồn vốn vay Chính phủ Ý là 228,321 tỷ đồng (tương đương 9,5 triệu Euro).

Dự án với quy mô gồm: Nhà máy xử lý nước thải công suất 5.000m3/ngày đêm; Hệ thống đường ống thu gom nước thải dài 17.774m; Hệ thống cống thoát nước mưa dài 7.500m và trang thiết bị thu gom chất thải rắn.

Giai đoạn từ tháng 5/2005 đến tháng 4/2018, dự án do CTCP Cấp thoát nước Quảng Nam làm chủ đầu tư. Sau đó, từ tháng 4/2018 đến nay, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh làm chủ đầu tư. Năm 2019 và 2022, Thủ tướng đã ban hành 2 quyết định gia hạn thời gian thực hiện dự án, đến hết năm 2023.

Đến nay, dự án đã thi công xây dựng, mua sắm lắp đặt thiết bị gồm: Hệ thống mạng lưới thu gom nước thải và Trạm xử lý nước thải. Các bên liên quan đã nghiệm thu hoàn thành công trình ngày 10/11/2023.

Giá trị khối lượng hoàn thành được nghiệm thu quyết toán hơn 226,4 tỷ đồng, gồm: vốn vay Chính phủ Italia hơn 195,1 tỷ đồng; vốn đối ứng ngân sách tỉnh 31,3 tỷ đồng.

Về nguyên nhân không hoàn thành đúng tiến độ, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Nam cho rằng, từ lúc nhận nhiệm vụ chủ đầu tư thì thời gian thực hiện còn lại quá ngắn không đủ để thực hiện.

Đồng thời, phải thực hiện theo quy trình, thủ tục của nhà tài trợ nên mất rất nhiều thời gian. Đặc biệt là ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh cụ thể như: Đại dịch COVID-19 nên Công ty TNHH CID Italia (nhà thầu chính) mới bắt đầu triển khai từ đầu tháng 1/2021 vì các đường bay quốc tế tại thời điểm bấy giờ bị đóng. Ngoài ra, dự án phải tạm dừng thi công 2 lần (từ đầu tháng 7/2021 đến cuối tháng 8/2021) do bị phong tỏa để thực hiện chống dịch của địa phương…

Ngoài ra, việc thay đổi về chính sách pháp luật ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Mặc dù dự án đã được hoàn thành tất cả các quy định thủ tục về môi trường như: Đánh giá tác động môi trường; Cấp phép xả thải. Tuy nhiên tại thời điểm kết thúc dự án, Luật bảo vệ môi trường có thay đổi dẫn đến phải bổ sung thêm thủ tục về môi trường.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Nam cho biết đã tích cực thực hiện dự án, đến nay đã hoàn thành 100% công tác thi công xây dựng, được nhà tài trợ đánh giá cao trong công tác thực hiện dự án.

Nhưng Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Nam xin nhận trách nhiệm về vai trò chủ đầu tư đã không lường hết được những khó khăn vướng mắc, để kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét quyết định 1 lần mà để phát sinh thủ tục nhiều lần, tốn thời gian của các bên có liên quan.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Nam cần 13 tháng để triển khai các công việc như vận hành thử nghiệm; kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành công trình; bàn giao công trình đưa vào sử dụng; quyết toán dự án hoàn thành.

Chủ đầu tư cam kết hoàn thành dự án trước ngày 31/12/2025 và đề xuất UBND tỉnh chấp thuận gia hạn thời gian thực hiện.

Trước đó, Bộ KH&ĐT có ý kiến tại Công văn số 8524/BKHĐT-KTĐN ngày 16/10/2024 về việc đề xuất tiếp tục gia hạn thời gian thực hiện dự án đến năm 2025 là không có cơ sở.

Do đó, Bộ này đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo chủ đầu tư tổ chức đánh giá, giám sát việc triển khai thực hiện dự án trong thời gian qua, làm rõ nguyên nhân không hoàn thành đúng tiến độ, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan trong phối hợp thực hiện; đồng thời, lấy ý kiến Bộ Tài chính về các quy định liên quan đến thủ tục thanh quyết toán hoàn thành dự án, đảm bảo đúng quy định của pháp luật.