Kick-off QR Pay: Tăng cường quản lý dòng tiền, nâng cao hiệu quả quản lý thuế

Thanh toán QR Code tăng nhưng chủ yếu chuyển khoản cá nhân

Thông tin tại Hội thảo "Thanh toán QR Code: Minh bạch và trải nghiệm không giới hạn" do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp với Vụ Thanh toán, Ngân hàng nhà nước (NHNN), Công ty CP Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) và các đơn vị liên quan tổ chức chiều 19/11, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán cho biết, lũy kế 9 tháng đầu năm 2025, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tăng 43,32% về số lượng và 24,23% về giá trị so với cùng kỳ. Đáng chú ý, giao dịch qua mã QR tăng vọt 61,63% về số lượng và 150,67% về giá trị, trở thành phương thức dẫn đầu trong các loại hình thanh toán điện tử.

Riêng hệ thống NAPAS, tính đến hết tháng 9/2025 đã xử lý hơn 8,3 tỷ giao dịch với tổng giá trị đạt 47,53 triệu tỷ đồng. Thậm chí trong những ngày cao điểm, hệ thống đạt công suất hơn 42,5 triệu giao dịch/ngày, với độ sẵn sàng lên đến 99,997%.

Nhờ thao tác đơn giản, tốc độ xử lý nhanh, tính bảo mật cao cũng như khả năng sẵn sàng đáp ứng của hệ thống tổ chức tín dụng, QR Code đã trở thành phương thức thanh toán được nhiều người tiêu dùng và doanh nghiệp lựa chọn.

Tuy nhiên, theo ông Tuấn bản chất thanh toán mã QR mới chỉ dừng là chuyển tiền giữa hai cá nhân có tài khoản tại ngân hàng chứ chưa phải là thanh toán hàng hóa, dịch vụ.

Ông Tuấn cho rằng thời gian qua nhiều đơn vị chấp nhận thanh toán có thói quen sử dụng mã QR cá nhân để nhận tiền thanh toán hàng hóa, dịch vụ từ khách hàng. Điều này dẫn tới một loạt rủ ro: Không thể thống kê chính xác các giao dịch phục vụ công tác quản lý; Người tiêu dùng không được bảo vệ trong trường hợp phát sinh khiếu nại; Không thể kết nối với hệ thống thanh toán song phương bằng mã QR với các quốc gia khác.

Cũng theo đại diện NHNN, các dự án thanh toán xuyên biên giới thông qua mã QR với Thái Lan, Lào và Campuchia đã được triển khai. Tới đây, Việt Nam tiếp tục mở rộng mở rộng hợp tác với Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Ấn Độ và Đài Loan (Trung Quốc) nhằm đáp ứng nhu cầu thanh toán xuyên biên giới đang gia tăng trong giai đoạn cuối năm 2025 – 2026

“Với mục tiêu mở rộng kết nối quốc tế, phòng chống rửa tiền và kiểm soát nguồn thu ngân sách, Việt Nam cần đẩy nhanh lộ trình nâng cấp từ QR chuyển tiền (transfer) sang QR thanh toán (QR Pay), phù hợp với thông lệ quốc tế và yêu cầu quản lý hiện đại…”- Ông Tuấn nhấn mạnh.

Tăng cường quản lý thuế

Trong khuôn khổ Hội thảo, Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng, Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cùng đại diện 28 ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán đã bấm nút kick-off đánh dấu cam kết chuyển đổi từ QR Transfer sang QR Pay.

Theo Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng, bản chất của mã QR hay chuyển khoản nói chung, là sự giao dịch giữa hai tài khoản đã được xác thực nghiêm ngặt.

“Việc mở tài khoản tại các tổ chức tín dụng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của NHNN, bao gồm xác thực với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an và xác thực bằng hình ảnh sinh trắc học. Nhìn bề ngoài mã QR hiển thị ra không có khuôn mặt ai cả, nhưng bản chất giao dịch là giữa hai tài khoản đã được xác thực. Qua đó trả lời rõ câu hỏi: Ai trả tiền? Và ai nhận tiền? Điều này đảm bảo tính minh bạch.”- Phó Thống đốc nhấn mạnh.

Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn, ngành Thuế đang triển khai chuyển mô hình quản lý thuế từ thuế khoán sang kê khai theo chỉ đạo tại Nghị quyết 68-NQ-TW của Bộ Chính trị, do vậy việc xác định dòng tiền là rất quan trọng.

“Đối với các doanh nghiệp có thể thuận lợi hơn vì có quy định giao dịch trên 5 triệu đồng phải chuyển khoản. Với hộ kinh doanh (HKD), bản thân HKD cũng muốn thanh toán QR Pay bởi họ sẽ không lo làm bảng kê hay ghi chép sổ sách mà chỉ tập trung bán hàng, cuối ngày thông tin giao dịch hiện trên tài khoản, HKD dễ dàng quản lý được dòng tiền …”- ông Mai Sơn chia sẻ.

Đồng thời cho biết, về mặt quản lý nhà nước, thông qua quản lý dòng tiền, cơ quan thuế có thể đối chiếu giao dịch thực tế với kê khai thuế, phát hiện giao dịch bất thường như chuyển tiền vòng, bán hàng trá hình, qua đó, tăng cường tính minh bạch và công bằng trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

“Quản lý chặt dòng tiền trong nền kinh tế số để đảm bảo doanh thu phát sinh từ hoạt động kinh doanh được ghi nhận đầy đủ và chính xác đang và sẽ là ưu tiên của ngành thuế. Điều này không chỉ giúp xác định đúng nghĩa vụ thuế, mà còn góp phần ngăn chặn trốn thuế, rửa tiền, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh và hỗ trợ hoạch định chính sách hiệu quả…”- đại diện Cục Thuế nhấn mạnh.

Đồng thời bày tỏ mong muốn việc triển khai QR Pay không tăng chi phí đối với HKD.

“Cơ quan thuế sẵn sàng hợp tác với các nhà cung cấp để giới thiệu giải pháp TTKDTM đến HKD, làm sao giảm tối đa chi phí ..”- ông Sơn bày tỏ.

Đại diện nhà cung cấp, ông Nguyễn Hoàng Long cho biết, trước yêu cầu của thị trường và nhiệm vụ mở rộng kết nối thanh toán xuyên biên giới giữa Việt Nam và các quốc gia trong khu vực, thời gian qua, NAPAS đã nâng cấp tiêu chuẩn kỹ thuật và phối hợp với các ngân hàng, trung gian thanh toán triển khai chuẩn hóa dịch vụ thanh toán VIETQRPay và VIETQRGlobal nhằm phục vụ hiệu quả các giao dịch bán lẻ nội địa và thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới.

Đối với thanh toán bán lẻ nội địa VIETQRPay mang lại nhiều lợi ích nổi bật cho các HKD, doanh nghiệp cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho khách hàng. So với dịch vụ chuyển nhanh giữa cá nhân bằng mã VIETQR, giải pháp thanh toán VIETQRPay được tích hợp trong phần mềm quản lý bán hàng, cho phép hiển thị đầy đủ thông tin đơn hàng gắn với từng giao dịch thanh toán. Nhờ đó, đơn vị bán hàng dễ dàng xử lý hoàn/hủy, tra soát khiếu nại, đồng thời quản lý tài chính minh bạch và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng.