Điều gì đang chờ tỷ phú Masayoshi Son?

Những thương vụ lớn

Quỹ Tầm nhìn (Vision Fund) trị giá 100 tỷ USD của SoftBank chắc chắn là quỹ đầu tư được theo dõi nhiều nhất trên thế giới. Trong ba năm qua, tỷ phú Masayoshi Son đã tạo ra một số lượng lớn các thương vụ đầu tư với giá trị lớn. Nhưng có những thương vụ không diễn ra theo dự tính. Đầu tiên là thương vụ đầu tư vào ứng dụng gọi xe Uber đã khiến Softbank mất hàng trăm triệu USD. Và sau đó là WeWork, startup chia sẻ văn phòng được SoftBank rót hơn 10 tỷ USD kể từ năm 2017, đã tan vỡ kế hoạch IPO và nhà sáng lập Adam Neumann buộc phải từ chức.

“Đó là một khoảng thời gian khó khăn”, Masa thừa nhận. Trong lời giải thích gửi đến Forbes một cách riêng tư, Masa bày tỏ rằng: “Chúng tôi đã trả quá cao khi định giá WeWork và chúng tôi đã quá tin vào doanh nghiệp. Nhưng ngay cả với WeWork, chúng tôi vẫn tự tin rằng chúng tôi đã mang đến một cách quản lý mới, một kế hoạch mới và chúng tôi sẽ quay lại và tạo ra một sự trở lại xứng đáng”.

Để cố gắng hướng vào điểm mấu chốt, Masa nhắc lại câu chuyện quá khứ. Cụ thể là thương vụ làm nên tên tuổi trong sự nghiệp của ông và được ví như một viên ngọc quý của SoftBank - tờ séc trị giá 20 triệu USD mà Masa đã viết cho thị trường Trung Quốc -khoản đầu tư vào công ty thương mại điện tử Alibaba, hiện có giá trị hơn 120 tỷ USD. “Mười năm đầu tiên,Alibaba đã có doanh thu gần như bằng 0”, Son nói. “Nhưng một khi bắt đầu có doanh thu, Alibaba đã bậtlên một cách đáng kinh ngạc”.

Masa đã lọc ra 9 công ty trong danh mục đầu tư của mình và trình bày trong vòng 20 phút về mỗi công ty. “Các công ty ngày nay có một bước tiến ban đầu đi trước những công ty khác”, Son nói. “Nó mới chỉ bắt đầu. Tôi muốn các bạn nhìn và cảm nhận những gì sắp xảy ra”. Thực sự là có một số gương mặt sáng sủa tại đó, bao gồm công ty ByteDance - chủ sở hữu ứng dụng TikTok và người đứng đầu công thương mại điện tử Hàn Quốc Coupang.

Vài tuần sau cuộc họp đó, cổ phiếu SoftBank đã giao dịch với mức chiết khấu 73% so với tổng giá trị tài sản, mức chiết khấu lớn nhất trong lịch sử công ty. Mọi thứ đã thay đổi nhanh đến mức cổ phiếu SoftBank có thể thực sự nhảy vọt nếu Quỹ Tầm nhìn đóng cửa hoàn toàn.

SoftBank đang có kế hoạch bán 41 tỷ USD tài sản để củng cố bảng cân đối kế toán của mình thông qua mua lại cổ phiếu và trái phiếu, các khoản nợ. Điều này khiến các nhà đầu tư vui mừng. “Đây sẽ là đợt mua lại cổ phần lớn nhất và sẽ thúc đẩy sự gia tăng lớn nhất số dư tiền mặt trong lịch sử của SoftBank. Điều đó phản ánh sự vững chắc trong hoạt động kinh doanh của chúng tôi”, Son nói trong một tuyên bố. “Điều này cho phép chúng tôi tăng cường bảng cân đối kế toán trong khi giảm đáng kể số nợ.

Ngoài ra, việc kiếm tiền từ tài sản chiếm chưa đến 20% giá trị tài sản hiện tại của công ty”. Một số tài sản mà SoftBank có thể bán là một phần trong số 26% cổ phần Alibaba, trị giá khoảng 130 tỷ USD; cổ phần được giao dịch công khai tại Uber, Guardant Health và Sprint (đang trong quá trình sáp nhập với T-Mobile); và SoftBank Corp (tách khỏi SoftBank Group) - công ty sở hữu phần lớn Yahoo Nhật Bản. Tuy nhiên, Softbank cũng tuyên bố sẽ thận trọng hơn trong việc đầu tư mới từ Quỹ Tầm nhìn thứ hai non trẻ của mình.

“Chúng tôi hiểu những gì chúng tôi cần phải làm trong những trường hợp như vậy”, Yoshimitsu Goto, giám đốc tài chính của SoftBank, đồng thời là một người bạn lâu năm của Son, nói. “Tôi tin rằng Masa cũng hiểu thị trường”. Tương lai nào đang đợi? Không chỉ là một trong cỗ máy đầu tư khủng nhất trong lịch sử, Quỹ Tầm nhìn còn là bộ máy tái tạo thương hiệu với tốc độ cao.

Những thỏa thuận diễn ra một cách điên cuồng khiến công chúng quên mất rằng SoftBank đã nắm giữ một lượng lớn tài sản blue-chip (cổ phiếu của công ty nổi tiếng trên thế giới) và 70% số tiền của Quỹ Tầm nhìn đến từ các nhà đầu tư như các quỹ có chủ quyền của Ả Rập Saudi và Abu Dhabi, các công ty công nghệ lớn tại Thung lũng Silicon như Apple và Qualcomm. SoftBank vẫn đang sở hữu công ty sản xuất chip Arm của Anh và nhà mạng không dây Sprint, cũng như nắm giữ cổ phần lớn tại Alibaba và SoftBank Corp cùng với nhiều nhà mạng khác. Rajeev Misra, một đồng minh lâu năm của tỷ phú Son, được giao nhiệm vụ là CEO Quỹ Tầm nhìn.

Vốn là một nhân viên ngân hàng xuất sắc, Misra đã giúp bảo lãnh và thực hiện các giao dịch tài chính phức tạp của Son, những năm 2000 tại Deutsche Bank. Misra đã tham gia một tổ chức cùng các nhà đầu tư, dẫn đầu bởi Quỹ đầu tư quốc gia Ả Rập Xê Út, một quỹ kỷ lục 100 tỷ USD để chi không dưới 100 triệu USD nhằm thâu tóm cổ phần các công ty tại các thị trường mới nổi hoạt động trong lĩnh vực AI theo yêu cầu của Son.

Một số như công ty nghiên cứu về ung thư Guardant Health, có mối liên hệ rõ ràng với công nghệ. Công ty thương mại Ấn Độ Flipkart, ứng dụng gọi xe Uber và công ty kinh doanh phần mềm Slack là những công cụ mà Son cho rằng sẽ cần thiết nhất trong một thế giới bị chi phối bởi giao diện AI và xe hơi tự động.

Mới đây, SoftBank đã “lật kèo”, quyết định rút lại thỏa thuận mua lại 80% cổ phần WeWork với giá 3tỷ USD, và cựu CEO Adam Neumann mất trắng gần 1 tỷ USD. Softbank cho rằng, một số điều kiện không được đáp ứng, nên không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc hủy đề nghị mua. Việc SoftBank hủy bỏ thỏa thuận mua cổ phiếu cũng đồng nghĩa với việc công ty Nhật Bản không có nghĩa vụ phải tiếp tục cho WeWork vay thêm 1,1 tỷ USD nữa. Đại diện WeWork tuyên bố “rất thất vọng” và sẽ xem xét khả năng kiệnSoftBank.

Các công ty như kỳ lân bất động sản Compass và nhà cung cấp cho vay doanh nghiệp nhỏ Kabbage gần đây cung thông báo sa thải nhân viên. SoftBank còn quyết định cho phép nhà cung cấp dịch vụ Internet vệ tinh OneWeb nộp hồ sơ phá sản ngay cả sau khi đầu tư khoảng 2 tỷ USD trước đó.

“Tôi nghĩ SoftBank có một thách thức”, IlyaStrebulaev, giáo sư tại Trường Kinh doanh Stanford, người đã nghiên cứu về các kỳ lân trong lĩnh vực khởi nghiệp nói. “Thách thức của họ là quá lớn”. Bản thân các khoản đầu tư giá trị lớn có thể tạo nên tính thiếu kỷ luật vì các công ty khởi nghiệp luôn tin rằng nhà đầu tư hậu thuẫn họ luôn có sẵn nhiều tiền. Và khi các công ty tăng trưởng cao, nhu cầu chi tiêu cao, họ có thể thấy đội ngũ quản lý của mình không phù hợp với sự thay đổi.

Mặc dù Quỹ Tầm nhìn được đánh giá là một tay chơi gây tranh cãi, nhưng thực tế bản thân SoftBank hiện vẫn đang là một cổ phiếu giá trị. Chỉ riêng cổ phần của SoftBank tại Alibaba đã có giá trị cao hơn vốn hóa thị trường của SoftBank.

Son gần đây hay nói về phương pháp trắc nghiệm tâm lý Rorschach. “Hãy nhìn vào cái bóng của bạn”, Masa nói. “Ngay cả trong vòng 24 giờ, độ dài chiếc thay đổi đáng kể, mặc dù chiều cao của bạn trong 24 giờ là không thay đổi. Mọi người trở nên sợ hãi hoặc quá tự tin khi nhìn vào chiều dài của cái bóng”. Trong vài tháng tới, Son sẽ nhận ra đó là bình minh hay hoàng hôn.

Bài liên quan

Tỷ phú Nhật Bản điêu đứng vì quỹ đầu tư công nghệ danh tiếng của SoftBank thua lỗ

SoftBank từ bỏ Startup dắt chó đi dạo

Các startup châu Á 'ngủ đông' sau khi SoftBank thua lỗ?

Tỷ phú Masayoshi Son: Softbank thu về lợi nhuận tốt từ các khoản đầu tư tại Việt Nam