'Đà Nẵng có thể tiên phong ở lĩnh vực tài chính xanh và tín dụng xanh'

Để cập về đầu tư, đặc biệt là vốn tại hội thảo "Bất động sản Đà Nẵng: Đầu tư giá trị dài hạn & Dòng chảy đô thị phía Nam" do Tạp chí Nhà đầu tư/Nhadautu.vn tổ chức, TS. Võ Trí Thành cho hay, vốn có 2 nhóm: Nhà nước và tư nhân.

Vốn nhà nước, để 5 năm tới giả sử đạt được tăng trưởng hai con số cho cả nước, Việt Nam cần khoảng 38 triệu tỷ đồng, tức hàng năm, tỷ lệ đầu tư phải khoảng 38-40% GDP. Vốn nhà nước trong đó chỉ khoảng 20-22%, phần rất lớn là vốn bên ngoài.

"Cho nên, sử dụng phần vốn này như thế nào là cực kỳ quan trọng. Đà Nẵng đặc biệt phải quan tâm đến khung khổ thể chế, chính sách của Nhà nước về đầu tư", TS Võ Trí Thành lưu ý.

Ông cũng dự báo từ nay tới cuối năm sẽ có rất nhiều chính sách thay đổi như sửa đổi toàn diện Luật Đất đai. Nếu Đà Nẵng không đi nhanh thì những lợi thế về cơ chế đặc thù mà Quốc hội dành cho Đà Nẵng sẽ không còn nhiều nữa.

Đà Nẵng phải quan tâm đến các nhà đầu tư chiến lược

Bên cạnh đó, theo ông Thành, từ năm nay, đầu tư sẽ không còn dàn trải. Trong nhiệm kỳ vừa qua đã giảm dàn trải, sắp tới còn tập trung hơn nữa. Như vậy, vốn ngân sách nhà nước của Đà Nẵng phải gắn rất chặt với những công trình hạ tầng chiến lược.

"Đà Nẵng có thể xin cơ chế như TP.HCM có quỹ đầu tư phát triển. Quỹ của Đà Nẵng hiện khoảng 1.200 tỷ đồng là rất ít. Thế thì phát hành trái phiếu địa phương hay bảo lãnh cho doanh nghiệp phát hành trái phiếu...?", ông Thành bày tỏ.

Nói về việc huy động vốn đầu tư tư nhân, TS. Võ Trí Thành cho rằng, đằng sau việc huy động này phải là cơ chế thị trường. "Đà Nẵng có "cửa" gì để huy động?", ông đặt câu hỏi và dẫn chứng kinh nghiệm từ Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên kết hợp vốn ngân sách địa phương với vốn tư nhân để làm cao tốc Quảng Ninh đi Móng Cái.

"Đó là bài học rất lớn trong dùng ngân sách kết hợp vốn tư nhân để xây dựng hạ tầng chiến lược của tỉnh và cũng là của quốc gia. Đà Nẵng có làm được không? Thứ nhất Cần lưu ý tới giải pháp PPP - đối tác công tư", TS. Võ Trí Thành nói.

Ông cũng cho rằng, Đà Nẵng phải đi đầu về bất động sản xanh và hạ tầng xanh.... Đây là một trong những tiêu chí của bất động sản cao cấp. Đà Nẵng có thể đi đầu vì nó lại liên quan đến huy động vốn.

Ông phân tích thêm, gần đây, chúng ta đã có tiêu chí xanh. Và tiêu chí xanh là nền tảng để cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh. Quốc hội đã có cơ chế hỗ trợ, ví dụ hỗ trợ 2 điểm phần trăm lãi suất cho các dự án xanh. "Đà Nẵng rất nên nghĩ đến điều này gắn với khát vọng và tầm nhìn của mình. Đây là một cách huy động vốn", vị chuyên gia đề nghị.

Ngoài ra, theo ông Thành, Đà Nẵng đã có nền tảng lại càng phải quan tâm đến các nhà đầu tư chiến lược. Nhà đầu tư chiến lược không chỉ là có vốn lớn. Họ còn phải cam kết "sống" lâu dài với địa phương, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và kéo theo các nhà đầu tư khác vào hệ sinh thái.

Khi làm trung tâm tài chính quốc tế nếu chấp nhận đề xuất ban đầu của nhà đầu tư Hoa Kỳ, họ sẵn sàng bỏ ngay 10 tỷ USD để làm hạ tầng cho Đà Nẵng. Bên cạnh ưu đãi lớn mà mình dành cho họ, họ còn cam kết đào tạo, chuyển giao công nghệ và kéo theo ít nhất vài trăm định chế tài chính lớn nhất thế giới vào Việt Nam. Nhà đầu tư chiến lược ở tầm lan tỏa chứ không chỉ là "có tiền làm một dự án".

TS. Võ Trí Thành cũng phân tích, Việt Nam hiện vẫn dựa chủ yếu vào tín dụng ngân hàng. Trong bất động sản, trung bình khoảng 35% vốn là của chủ đầu tư, còn 65% là của người mua nhà, nhà đầu tư cá nhân.

"Như vậy, các nhà đầu tư cá nhân có vai trò rất quan trọng, kể cả ở thị trường sơ cấp lẫn thứ cấp. Nhưng làm thế nào để hạn chế đầu cơ quá mức và gắn với nhu cầu thật mới là vấn đề. Ở đây, vai trò của chính quyền địa phương là làm sao để thị trường phát triển vừa sôi động nhưng vẫn lành mạnh", ông Thành nói thêm.

Cùng với đó, theo ông, Đà Nẵng rất nên quan tâm đến phát hành trái phiếu, đặc biệt là trái phiếu xanh. Trong trung tâm tài chính quốc tế của Đà Nẵng, một trong những ưu tiên là tài chính xanh và tín dụng xanh. Đà Nẵng có thể tiên phong mạnh mẽ ở lĩnh vực này. Ngoài ra là huy động vốn qua trung tâm tài chính quốc tế.

"Xây dựng trung tâm tài chính không phải để "làm chơi". Mục tiêu là học những công cụ tài chính hiện đại nhất, tinh xảo nhất và huy động vốn quốc tế. Doanh nghiệp trong nước có thể huy động vốn ngay tại trung tâm tài chính, startup không cần phải chạy sang Singapore nữa.

Chúng ta cũng đang nghiên cứu liên kết trung tâm tài chính với khu thương mại tự do để các giao dịch, thanh toán, huy động vốn thuận lợi hơn. Đà Nẵng cũng đã có những bài học tốt về các quỹ đầu tư tư nhân", ông Thành nhấn mạnh.

Cách Đà Nẵng giữ dòng vốn của nhà đầu tư

Chia sẻ về những giải pháp để thu hút dòng vốn đầu tư cho các dự án, ông Lê Văn Tuấn, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng thông tin, trong giai đoạn hiện nay, hành lang pháp lý cơ bản đã được hoàn thiện và trong thời gian tới sẽ tiếp tục rõ ràng, cụ thể hơn.

Điểm mới là khi luật được ban hành thì các luật, nghị định khi ban hướng dẫn chi tiết cũng sẽ đi kèm ngay, hạn chế tối đa tình trạng phải chờ thông tư hướng dẫn như trước đây. Hiện nay, các luật đã có sự liên kết, đồng bộ và minh bạch hơn rất nhiều. Chính vì vậy, câu chuyện minh bạch tại địa phương cũng phải được đặt lên hàng đầu để vừa tạo cơ sở lựa chọn nhà đầu tư, vừa tạo niềm tin để doanh nghiệp yên tâm đến với thành phố.

Trong đó, công khai quy hoạch là vấn đề đặc biệt quan trọng. Bản thân Đà Nẵng và ngành xây dựng luôn xác định, những thông tin nào đã đầy đủ cơ sở pháp lý, đã được thống nhất thì sẽ chủ động công bố rộng rãi đến doanh nghiệp và các nhà đầu tư quan tâm.

Về cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng, theo ông Tuấn, Đà Nẵng đang là một trong những địa phương tiên phong trong cải cách hành chính. "Bởi thực tế, một nhà đầu tư phải mất từ 300-400 ngày chỉ để hoàn tất thủ tục thì dòng vốn sẽ không thể chờ đợi, nhà đầu tư có thể sẽ rút lui hoặc chuyển hướng sang địa phương khác", ông Tuấn nói.

Do đó, mục tiêu của TP. Đà Nẵng là phải rút ngắn tối đa thời gian xử lý thủ tục để nhà đầu tư dám bỏ vốn, dám đầu tư lâu dài. Hiện nay, dù pháp luật đã thông thoáng hơn nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều thủ tục rườm rà, trở thành rào cản cho doanh nghiệp. Vì vậy, TP. Đà Nẵng đang tập trung rà soát để cắt giảm, đơn giản hóa và rút ngắn tối đa các quy trình hành chính.

Đối với lĩnh vực nhà ở xã hội hiện nay đã có nhiều cơ chế đặc thù như Nghị quyết 201, Nghị định 192 và sau này là Nghị định 354, cho phép áp dụng cơ chế “luồng xanh” đối với các thủ tục liên quan. Tuy nhiên, đây mới chỉ là một lĩnh vực cụ thể, trong khi nhà đầu tư còn hoạt động ở rất nhiều lĩnh vực khác.

Vì vậy, vấn đề đặt ra là làm sao để các lĩnh vực khác cũng có thể được cải cách mạnh mẽ tương tự, thậm chí rút ngắn thủ tục hơn nữa để tăng sức hấp dẫn cho môi trường đầu tư của TP. Đà Nẵng.

Bên cạnh đó, cũng theo lãnh đạo Sở Xây dựng Đà Nẵng, yếu tố con người cũng rất quan trọng, cả phía doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý Nhà nước. TP. Đà Nẵng cần đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có năng lực, am hiểu pháp luật, hướng dẫn rõ ràng, minh bạch và cụ thể cho doanh nghiệp.

"Ngược lại, các nhà đầu tư cũng cần chủ động nghiên cứu, tìm hiểu kỹ các quy định để đáp ứng đầy đủ điều kiện và cùng TP. Đà Nẵng lựa chọn những dự án phù hợp, hiệu quả nhất.