Cần cơ chế xử lý hàng tồn ở cảng biển, kéo giảm chi phí logistics

Phát biểu tại hội nghị Thường trực Chính phủ làm việc với doanh nghiệp Nhà nước tổ chức sáng 27/2, Đại tá Nguyễn Năng Toàn, Chủ tịch Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn (SNP) cho biết, SNP là doanh nghiệp quốc phòng, an ninh, 100% vốn nhà nước, do Bộ Quốc phòng làm đại diện chủ sở hữu và giao cho Quân chủng Hải quân trực tiếp quản lý, hoạt động kinh doanh trên 3 lĩnh vực chính: Khai thác cảng biển, dịch vụ logistics và các ngành kinh tế biển.

Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, SNP tiếp tục giữ vững vị thế số 1 của ngành cảng biển Việt Nam. Đặc biệt, năm 2024, SNP duy trì sản lượng thông quan của Tân Cảng chiếm 55% thị phần toàn quốc, với tổng khối lượng hàng hóa đạt gần 150 triệu tấn, tăng 10% so với năm 2023; doanh thu toàn hệ thống đạt gần 32.000 tỷ đồng, tăng 16%, trong khi lợi nhuận đạt 7.200 tỷ đồng, tăng 35% so với năm trước.

Năm 2024 là một năm ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ về lợi nhuận của SNP, nộp ngân sách đạt trên 3.000 tỷ đồng, tăng 38% so với cùng kỳ năm trước. Đồng thời, đảm bảo tốt việc làm, thu nhập và đời sống cho gần 7.000 cán bộ, công nhân viên.

Về đầu tư phát triển hạ tầng cảng biển, SNP đã mở rộng cảng Thốt Nốt (Cần Thơ), Nhơn Trạch (Đồng Nai) và Giao Long (Bến Tre). Bên cạnh đó, SNP đầu tư thêm phương tiện vận tải đường thủy và phối hợp chặt chẽ với Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam để nâng cao năng lực vận tải đường thủy, góp phần giảm tải cho hệ thống giao thông đường bộ và tối ưu hóa chi phí logistics.

Đặc biệt, Đại tá Toàn chia sẻ, SNP đã và đang tập trung đẩy mạnh các dự án cảng xanh, cảng thông minh, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong khai thác. Trong đó, SNP đã đưa vào sử dụng các phương tiện vận tải sử dụng năng lượng sạch, lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời tại các cơ sở kho bãi và từng bước triển khai hệ thống cung cấp điện bờ cho các tàu biển quốc tế khi cập cảng.

Theo Đại tá Toàn, với vai trò là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng hàng hóa quốc gia, hệ thống cảng của SNP được ví như "tấm gương phản chiếu" sức khỏe nền kinh tế.

Để hoàn thành nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, với các chỉ tiêu cơ bản tăng trưởng trên 8% so với năm trước, SNP tập trung vào 3 nhóm giải pháp trọng tâm.

Một là, tăng tốc đầu tư, mở rộng quy mô kinh doanh sang các lĩnh vực mới. Bên cạnh 3 lĩnh vực kinh doanh truyền thống, SNP đã và đang mở rộng đầu tư vào khu công nghiệp, du lịch biển đảo và năng lượng tái tạo, xây dựng hệ sinh thái kết nối liền mạch giữa sản xuất, logistics và tối ưu hóa chi phí, từ đó nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Hai là, trong lĩnh vực đầu tư, SNP đã tập trung đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án lớn, bám sát kế hoạch đề ra. Cụ thể, đang thực hiện các dự án bến số 7, 8 tại Lạch Huyện, Hải Phòng và dự án nâng cấp, hiện đại hóa cảng Cát Lái, TP.HCM cùng với các dự án khác theo chỉ đạo của Bộ Quốc phòng và Chính phủ.

Ba là, để tận dụng tối đa hạ tầng sẵn có, SNP đã lên kế hoạch đầu tư nâng cao năng lực xếp dỡ và cải thiện hệ thống logistics tại các cảng biển, nhằm đón các tàu có trọng tải lớn hơn.

Đẩy nhanh đầu tư các tuyến đường kết nối hệ thống cảng biển, trung tâm logistics lớn

Nhân dịp này, đại diện SNP cũng đề xuất một số kiến nghị tới Chính phủ và Thủ tướng nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Thứ nhất, SNP đề nghị Bộ Tài chính sớm tổng hợp và trình Quốc hội ban hành Luật quản lý và đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp thay thế Luật 69.

Thứ hai, kiến nghị Chính phủ tiếp tục duy trì cơ chế tài chính đặc thù dành cho các doanh nghiệp phục vụ quốc phòng, an ninh, tạo điều kiện để SNP có thể tăng vốn điều lệ, đáp ứng nhu cầu đầu tư trong giai đoạn 2026-2030.

Thứ ba, Chính phủ tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện để SNP được tiếp nhận, hợp tác đầu tư và khai thác các cảng nước sâu có vị trí chiến lược tại Bà Rịa - Vũng Tàu, Quảng Ninh và TP.HCM, nhằm tăng cường vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Thứ tư, đề nghị Chính phủ và các địa phương đẩy nhanh đầu tư, nâng cấp các tuyến đường kết nối giữa hệ thống cảng biển và các trung tâm logistics lớn, tạo sự đồng bộ trong chuỗi cung ứng. Đồng thời, cần đơn giản hóa thủ tục liên quan đến nạo vét, duy tu luồng hàng hải, tạo điều kiện thuận lợi cho các cảng biển tiếp nhận tàu có tải trọng lớn hơn.

Cuối cùng, SNP đề nghị Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan xây dựng cơ chế thúc đẩy phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan để giải quyết hiệu quả các vấn đề tồn đọng, đặc biệt là cơ chế chính sách xử lý hàng tồn tại cảng biển. Hiện nay, lượng hàng tồn kho tại các cảng rất lớn, gây ảnh hưởng đến hiệu suất khai thác cảng và làm gia tăng chi phí logistics.