Business Sweden: Doanh nghiệp Thụy Điển coi Việt Nam hơn cả cứ điểm sản xuất

Trả lời phỏng vấn Tạp chí Nhà đầu tư/Nhadautu.vn trước thềm Đại hội XIV của Đảng, ông Marcus Persson, Giám đốc quốc gia Cơ quan Thương mại và Đầu tư Thụy Điển (Business Sweden) tại Việt Nam, khẳng định sự hấp dẫn của Việt Nam đối với doanh nghiệp Thụy Điển nhờ nhiều lợi thế và nỗ lực chuyển đổi nền kinh tế.

Business Sweden có đánh giá gì về những thành tựu phát triển kinh tế của Việt Nam giai đoạn 2021–2025 và vai trò của khu vực đầu tư nước ngoài?

Ông Marcus Persson: Trong giai đoạn 2021–2025, Việt Nam nổi lên như một trong những câu chuyện tăng trưởng năng động nhất tại Đông Nam Á. Sau những gián đoạn toàn cầu do COVID-19 gây ra, nền kinh tế Việt Nam thể hiện khả năng chống chịu mạnh mẽ và phục hồi nhanh, vượt kỳ vọng về tăng trưởng GDP, kết quả xuất khẩu và tiến trình chuyển dịch sang các hoạt động kinh tế có giá trị gia tăng cao hơn.

Trong 5 năm, kinh tế Việt Nam tăng trưởng bình quân khoảng 6,3%/năm – một kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh tác động của đại dịch và nhỉnh hơn mức bình quân của giai đoạn 5 năm trước đó. Riêng năm 2025, tăng trưởng GDP vượt 8%, đưa Việt Nam vào nhóm các nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN. GDP bình quân đầu người tăng lên khoảng 5.000 USD, củng cố xu hướng chuyển dịch của Việt Nam hướng tới nhóm quốc gia thu nhập trung bình cao.

Đồng thời, Việt Nam duy trì thặng dư thương mại hơn một thập kỷ qua, cho thấy sức mạnh của mô hình tăng trưởng định hướng xuất khẩu và mức độ hội nhập ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là một động lực chính của thành quả này. Năm 2025, vốn FDI thực hiện đạt khoảng 27,6 tỷ USD, mức cao nhất ghi nhận trong 5 năm trở lại đây. Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục đóng góp phần lớn kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, thường ở mức khoảng 3/4 tổng giá trị xuất khẩu, qua đó nhấn mạnh vai trò then chốt của các nhà đầu tư quốc tế trong sản xuất, điện tử và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đáng chú ý, cơ cấu FDI đang chuyển dịch theo hướng rõ nét, từ các lĩnh vực truyền thống như bất động sản và khai thác sang sản xuất tiên tiến, ngành công nghệ cao và các lĩnh vực liên quan đến năng lượng sạch, phù hợp với các mục tiêu phát triển dài hạn của Việt Nam.

Xin ông cho biết kỳ vọng của Business Sweden đối với sự phát triển kinh tế Việt Nam trong 5 năm tới?

Ông Marcus Persson: Trong thời gian tới, Business Sweden nhận định Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn phát triển mới với khát vọng lớn lao, vai trò điều phối chủ động của Nhà nước và tập trung hơn vào chuyển đổi cấu trúc dài hạn. Lãnh đạo Việt Nam đã định hình một chương trình nghị sự phát triển rõ ràng, tập trung vào khả năng phục hồi của nền kinh tế, năng lực cạnh tranh quốc gia và kỷ luật thể chế.

Cơ cấu FDI đang chuyển dịch theo hướng rõ nét, từ các lĩnh vực truyền thống như bất động sản và khai thác sang sản xuất tiên tiến, ngành công nghệ cao và các lĩnh vực liên quan đến năng lượng sạch

Đối với giai đoạn 2026–2030, Chính phủ đặt ra các mục tiêu đầy hoài bão, bao gồm tăng trưởng GDP bình quân khoảng 10%/năm và GDP bình quân đầu người khoảng 8.500 USD vào năm 2030. Dù đầy thách thức, các mục tiêu này thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi hướng đến nền kinh tế có thu nhập cao hơn.

Phát triển hạ tầng trở thành yếu tố then chốt. Việt Nam tiếp tục ưu tiên các dự án chiến lược quy mô lớn như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Chi tiêu công cho hạ tầng đã tăng đáng kể lên khoảng 32 tỷ USD, tương đương xấp xỉ 7% GDP, và dự kiến còn tiếp tục tăng. Việc đầu tư bền bỉ vào hạ tầng được kỳ vọng sẽ nâng cao kết nối, năng suất và cải thiện tổng thể môi trường đầu tư.

Vậy cảm nhận của doanh nghiệp Thụy Điển đối với môi trường đầu tư ở Việt Nam ra sao và họ quan tâm đầu tư vào các lĩnh vực nào ở Việt Nam, thưa ông?

Ông Marcus Persson: Niềm tin của doanh nghiệp Thụy Điển duy trì ở mức cao, thể hiện ở việc có đến 89% số doanh nghiệp tham gia Khảo sát Môi trường Kinh doanh năm 2025 của Business Sweden cho biết họ có kế hoạch tăng hoặc duy trì mức đầu tư tại Việt Nam trong những năm tới. Điều này khẳng định sức hấp dẫn bền vững của Việt Nam với tư cách một đối tác chiến lược dài hạn.

Thụy Điển đã trở thành một trong những nhà đầu tư Bắc Âu năng động nhất tại Việt Nam. Tổng vốn đầu tư lũy kế của Thụy Điển hiện vượt 1,76 tỷ USD với hơn 110 dự án, tập trung vào sản xuất tiên tiến, dược phẩm và y tế, công nghệ thông tin – truyền thông, năng lượng tái tạo và công nghệ xanh. Những kế hoạch mở rộng gần đây và đang triển khai của các doanh nghiệp như Tetra Pak, Hestra, Assa Abloy và Autoliv cho thấy niềm tin ngày càng tăng vào nền tảng công nghiệp của Việt Nam.

Syre – doanh nghiệp dệt may định hướng bền vững do H&M đồng sáng lập – đã được cấp giấy chứng nhận đầu tư trị giá 1 tỷ USD cho tổ hợp tái chế và sản xuất polyester quy mô lớn tại tỉnh Bình Định (trước đây, nay là tỉnh Gia Lai), đánh dấu một cột mốc quan trọng trong dòng vốn đầu tư theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Hiện nay, Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Thụy Điển tại Đông Nam Á. Các doanh nghiệp Thụy Điển ngày càng nhìn nhận Việt Nam không chỉ là cứ điểm sản xuất, mà còn là đầu mối chiến lược trong chiến lược đa dạng hóa "Trung Quốc + 1", nhờ chi phí cạnh tranh, lực lượng lao động trẻ và khả năng kết nối mạnh mẽ với các thị trường toàn cầu.

Business Sweden nhận thấy ngày càng nhiều cơ hội từ ngoại giao kinh tế của Việt Nam, đặc biệt trong thúc đẩy hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Thụy Điển và các doanh nghiệp Thụy Điển sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong các lĩnh vực này.

Xin trân trọng cảm ơn ông!