Bộ GTVT thừa nhận Thông tư 35 bất cập và không phù hợp

Bộ GTVT đã bỏ sót đối tượng điều chỉnh nên hiện nay có nhiều dự án BOT nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của Thông tư 35. Việc áp dụng Thông tư 35 đang gây ra những thiệt hại cho Nhà đầu tư, gây thiệt hại cho Nhà nước khi bỏ sót nguồn thu.

Một ví dụ điển hình, dự án hầm đường bộ Đèo Cả có mức đầu tư rất lớn (Chỉ riêng hạng mục hầm Đèo Cả đã hơn 12.000 tỷ đồng), khi triển khai dự án nhà đầu tư đã ký Hợp đồng số 26/HĐXD-ĐEOCA, ngày 08/11/2012 với Bộ GTVT việc thu giá hoàn vốn cho dự án, mức giá đã được quy định trong hợp đồng dự án.

Tiếp theo đó, ngày 05/10/2016 bộ này đã ban hành Quyết định số 3107/QĐ-BGTVT, phê duyệt phương án tài chính của dự án - trong đó cũng có quy định rất rõ về việc thu giá hoàn vốn cho dự án, mức giá đã được quy định trong hợp đồng dự án. Tuy nhiên, không rõ vì lý do gì mà tại Thông tư số 35 ban hành ngày 15/11/2016 sau đó lại không có quy định đối tượng điều chỉnh là các công trình Hầm đường bộ, cầu vượt Biển?...

Cụ thể, để thực hiện việc thu giá hoàn vốn cho dự án hầm Đèo Cả tại các Trạm thu giá An Dân (Đèo Cả) - hiện Bộ GTVT không thực hiện theo mức giá quy định trong Hợp đồng dự án và Quyết định số 3107 mà lại áp dụng theo biểu giá tại Thông tư 35 (áp dụng cho các công trình Hầm cũng như công trình đường bộ). Theo cách thực hiện này của Bộ GTVT, hiện so với phương án tài chính được phê duyệt, nhà đầu tư đang thiệt hại khoảng 85 tỷ đồng/năm, tạm tính trong khoảng thời gian từ năm 2016 – 2020 là khoảng 340 tỷ đồng và nếu tiếp tục áp dụng thì thiệt hại sẽ còn lớn hơn rất nhiều!

Việc bỏ sót đối tượng điều chỉnh đã trực tiếp gây ảnh hưởng thiệt hại cho dự án, đồng thời làm thất thoát nguồn vốn của Nhà nước khi bị bỏ sót nguồn thu (do đang thu giá thấp) dẫn đến Nhà nước phải cấp bù ngân sách cho dự án. Tuy nhiên, đến nay các cơ quan tham mưu của Bộ GTVT vẫn đang đùn đẩy việc giải quyết cho nhau, đồng thời chưa rõ việc Bộ GTVT sẽ giải quyết trách nhiệm liên quan như thế nào khi đã gây thiệt hại cho Nhà đầu tư, cho Nguồn vốn Nhà nước.

Dư luận thắc mắc, liệu Thông tư 35 có rơi vào tình trạng như Quyết định số 4255/QĐ-BGTVT đã từng bị Cục kiểm tra văn bản Bộ Tư Pháp tuýt còi hay không? Để tránh bị "tuýt còi", Bộ GTVT nên lấy ý kiến Bộ Tư Pháp về tính hợp pháp của Thông tư 35.

Trả lời câu hỏi của PV Nhadautu.vn tại buổi họp báo định kỳ vừa diễn ra mới đây, Thứ Trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông thừa nhận, Thông tư 35/2016/TT-BGTVT ngày 15/11/2016, đã không tính đến chi phí của một số công trình đặc thù, vấn đề này cần phải điều chỉnh lại cho phù hợp. Tuy nhiên, khi soạn thảo Thông tư này, không phải chúng tôi không tính đến, vấn đề là các công trình này đều nằm trong hệ thống đường bộ, nhìn chung nó là đường bộ, đường bộ xuyên suốt.

“Các công trình giao thông hạ tầng này có chi phí đặc biệt, thì sẽ có yếu tố tác động cao hơn, phải có chiếu sáng, thông gió, nên giá sẽ phải cao hơn. Thông tư này sẽ phải sửa đổi, điều chỉnh để phù hợp với tình hình hiện nay”, Thứ trưởng Đông nói.

Hiện, qua thực tiễn áp dụng Thông tư số 35/2016/TT-BGTVT do Bộ GTVT ban hành ngày 15/11/2016 (gọi tắt là Thông tư 35) đã cho thấy một số bất cập, không công bằng vì thông tư này đã bỏ sót phạm vi và đối tượng áp dụng đối với các loại hình dự án giao thông. Cụ thể như sau:

Tại Điều 1 - Thông tư chỉ quy định việc áp dụng đối với các dự án đường bộ: bao gồm đường quốc lộ, đường cao tốc. Tuy nhiên, các dự án đường bộ ngoài đường quốc lộ, đường cao tốc còn có các dự án, công trình giao thông khác như các Hầm đường bộ, cầu vượt biển...

Bên cạnh đó, việc quy định biểu giá không đúng nguyên tắc của Luật Giá. Cụ thể, theo quy định của Luật này: “Nhà nước thực hiện quản lý giá theo cơ chế thị trường; tôn trọng quyền tự định giá, cạnh tranh về giá của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật”.

Đồng thời Luật Giá cũng quy định: “Nguyên tắc, phương pháp xác định giá đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá phù hợp với nguyên tắc của nền kinh tế thị trường”.

Việc quy định khung giá tối đa (tại Điều 6) của Thông tư 35 đã không tính đến các yếu tố "thị trường, với các nhân tố chi phối và vận động của thị trường".

Trong khi đó, theo quy định của Thông tư 35, các dự án có các mức vốn đầu tư khác nhau, lưu lượng phương tiện khác nhau, nguồn thu khác nhau... lại sử dụng chung một mức giá thu phí. Điều này, vô tình lại tạo ra khó khăn cho chính Bộ GTVT trong công tác quản lý và gây phức tạp trong xã hội khi nảy sinh sự “so đo” về giá thu phí giữa các dự án có mức đầu tư thấp với các dự án có mức đầu tư cao nhưng lại đang thu như nhau.

Thêm một bất cập nữa là trong khi Luật Giá có các quy định về Đăng ký giá - Thẩm định giá - Công bố giá, tiến trình này đảm bảo các quyền của "Bên Bán hàng hóa/dịch vụ" có sự quản lý của Nhà nước, nhưng cũng đảm bảo quyền lựa chọn của "Bên Mua hàng hóa/dịch vụ. Việc Thông tư 35 chưa xét đến các dự án, công trình giao thông mà ở đó người tham gia giao thông có quyền lựa chọn trên cơ sở các lợi ích mà họ đạt được là một thiếu sót gây khó khăn cho việc đảm bảo tính khả thi cho phương án tài chính của các dự án thuộc diện này.

Là một văn bản Quy phạm pháp luật, tuy nhiên Thông tư 35 lại còn có nội dung điều chỉnh cả đối tượng cá biệt khi trực tiếp quy định việc điều chỉnh riêng cho các dự án: TP.HCM - Trung Lương, Hà Nội - Hải Phòng... Điều này đã đặt ra sự thắc mắc: Phải chăng Bộ GTVT có thẩm quyền cho phép các dự án này đứng ngoài quy định của Luật Giá?

Bài liên quan

3 phương thức khai thác kết cấu hạ tầng giao thông đường thủy nội địa

Nộp tiền vào tài khoản "giao thông" có sợ mất

Quảng Ninh, 4 năm và 48 nghìn tỷ vốn xã hội hóa làm giao thông

Xóa bất cập trong tính phí BOT giao thông