AmCham: 'Các doanh nghiệp Mỹ cảm thấy được chào đón ở Việt Nam'

Bà Virginia Foote, phó chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Hà Nội (AmCham Hanoi) bình luận như vậy trong cuộc phỏng vấn với Nhadautu.vn nhân chuyến thăm Việt Nam cấp nhà nước ngày 10-11/9 của Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Việt Nam hiện là cơ sở sản xuất/nhà cung cấp hàng đầu cho các tập đoàn lớn của Mỹ như Intel, Cargill, Apple và Nike, trong khi hãng xe điện VinFast của Việt Nam đang xây nhà máy ở Bắc Carolina. Là người được Nhà nước Việt Nam ghi nhận có đóng góp tích cực cho bình thường hóa và phát triển quan hệ song phương và là doanh nhân đã sống, làm việc ở Việt Nam 30 năm, những thực tế này có làm bà ngạc nhiên không?

Bà Virginia Foote: Tôi không ngạc nhiên, đúng hơn là tôi rất vui khi thấy chúng ta đã đi tới giai đoạn này nhanh như thế, và tôi lạc quan về tương lai.

Việt Nam và Hoa Kỳ thiết lập mối quan hệ ngoại giao cách đây 28 năm và năm nay kỷ niệm 10 năm quan hệ Đối tác toàn diện. Chỉ trong khoảng thời gian ngắn như vậy, Việt Nam đã trở thành một trong 10 đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ, với thương mại hàng hóa vượt 138 tỷ USD năm 2022. Đây là bằng chứng cho thấy những bước phát triển đáng chú ý mà chúng ta đạt được với nỗ lực tốt từ cả hai phía.

Hoa Kỳ và Việt Nam đã đi một chặng đường dài trong quan hệ song phương, từ đối đầu đến bình thường hóa quan hệ đến quan hệ Đối tác toàn diện. Bước quan trọng tiếp theo có thể là gì, theo kỳ vọng của bà?

Bà Virginia Foote: Cả hai nước đều rất hy vọng chuyến đi của Tổng thống Biden lần này sẽ nâng cấp quan hệ đối tác, phản ánh những tiến bộ vững chắc mà chúng ta đã đạt được. Việc nâng cấp quan hệ sẽ thiết lập một khuôn khổ rất quan trọng ở cấp cao nhất, phản ánh mối quan hệ ngày càng sâu sắc giữa hai nước và mở ra con đường cho tương lai.

Trong chuyến thăm chính thức Việt Nam hồi tháng 4, Ngoại trưởng Antony Blinken nói: “Hoa Kỳ và Việt Nam đã xây dựng được một mối quan hệ đạt được nhiều thành tựu, năng động và khởi sắc, và Hoa Kỳ tôn trọng quyền Việt Nam định hình tương lai của mình theo hệ thống chính trị của riêng mình”. Thông điệp này có ý nghĩa như thế nào đối với các công ty Mỹ, vốn coi niềm tin và sự an toàn là điều kiện tiên quyết để đưa ra quyết định đầu tư?

Bà Virginia Foote: Ngoại trưởng đã tái khẳng định cam kết của Hoa Kỳ đối với mối quan hệ và tất nhiên sự liên tục này rất quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp của cả Mỹ và Việt Nam. Mối quan hệ đối tác ổn định và đáng tin cậy dẫn đến tăng trưởng. “Sản xuất tại Việt Nam” là nhãn hiệu được chào đón đối với người tiêu dùng Mỹ, và người Mỹ cũng như các công ty Mỹ cảm thấy được chào đón ở Việt Nam.

Năm nay đánh dấu 10 năm quan hệ Đối tác toàn diện. Nhưng sau một thập kỷ, bối cảnh toàn cầu và Việt Nam đã thay đổi đáng kể. Có ý kiến cho rằng đã đến lúc hai nước cần tìm ra những cách thức mới cho hợp tác kinh tế. Bà có đồng ý như vậy không?

Bà Virginia Foote: Tôi đồng ý rằng tương lai đầy những thách thức và cơ hội đã khác với quá khứ, thế giới thì ngày càng cạnh tranh. Nhu cầu của người tiêu dùng đã thay đổi, kỳ vọng của các doanh nghiệp đã thay đổi, và tất cả chúng ta đều đang tìm kiếm những cách thức làm ăn bền vững hơn.

Việt Nam được thiên nhiên ưu đãi với nguồn tài nguyên dồi dào cho phát triển năng lượng tái tạo, có thể nhanh chóng đưa vào sử dụng, giúp giảm phát thải trong sản xuất điện, trong sản xuất và sinh hoạt của người dân.

Các tiêu chuẩn toàn cầu đang ngày cao hơn và đổi mới sáng tạo là tên gọi của “cuộc chơi”. Những quốc gia có thể áp dụng các tiêu chuẩn cao hơn sẽ có lợi thế hơn. Giai đoạn tiếp theo sẽ mở ra những cơ hội lớn cho Việt Nam và cùng nhau, chúng ta có thể giải quyết những thách thức về tính bền vững, đơn giản hơn nữa thủ tục hành chính, và đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực.

Việt Nam đặt mục tiêu phát triển một nền kinh tế tập trung vào công nghệ, lấy đổi mới sáng tạo là động lực, phát triển theo hướng “xanh” và không phát thải ròng vào năm 2050. Việt Nam rất quan tâm tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu trong đó có chip, phát triển lĩnh vực hậu cần, số hóa và chống biến đổi khí hậu. Các nhà đầu tư Mỹ có quan tâm nhiều đến cơ hội từ những mục tiêu này của Việt Nam không?

Bà Virginia Foote: Quan tâm rất nhiều. Tất nhiên các doanh nghiệp thích cam kết đưa phát thải về 0 của Việt Nam vào năm 2050, nhưng thực tế chúng ta cần giảm ngay phát thải trực tiếp và phát thải gián tiếp - hệ quả của các nguồn đầu vào. Đáp ứng những nhu cầu đó là cơ hội đầu tư lớn cho Việt Nam.

Tiếp đoàn doanh nghiệp cấp cao Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ- ASEAN đầu năm nay, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nói “Mỹ phải là nhà đầu tư số 1 tại Việt Nam”. Nhưng thống kê cho thấy vốn đầu tư trực tiếp của Mỹ đăng ký vào Việt Nam mỗi năm từ 2018 đến 2022 lần lượt là 550 triệu USD, 460 triệu, 360 triệu, 739 triệu và 748 triệu. Con số 6 tháng đầu năm nay là 450 triệu USD, và cường quốc này là nhà đầu tư đứng thứ 8. Vì sao con số thực tế (không tính đầu tư từ các công ty con đặt tại nước thứ ba) lại nhỏ như vậy và rất xa với mong muốn của Bộ trưởng sau gần 30 năm bình thường hóa quan hệ?

Bà Virginia Foote: Đầu tư trực tiếp từ Mỹ không nên được tính theo cách vẫn làm. Các chuỗi cung ứng, chuỗi đầu tư ngày càng phức tạp. Ví dụ, nhiều doanh nghiệp Mỹ có cơ sở khu vực tại các quốc gia láng giềng của Việt Nam và các công ty con này thay mặt công ty mẹ mang đầu tư đến Việt Nam nhưng không được tính là “trực tiếp” từ Mỹ.

Ngoài ra, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Chúng tôi chiếm phần lớn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, đưa đầu tư và chuỗi cung ứng từ nhiều quốc gia đến Việt Nam. Mỹ cũng là nước đóng vai trò lớn trong phát triển cơ sở hạ tầng mềm chất lượng cao như tài chính, kỹ thuật số, du lịch, giáo dục, giải trí và các dịch vụ khác cho Việt Nam.

Chuyến thăm này của Tổng thống Biden và một phái đoàn lớn từ Mỹ, trong đó có người bạn lâu năm của Việt Nam ông John Kerry, và khả năng nâng cấp quan hệ đối tác song phương lên cấp cao nhất sẽ là cột mốc tuyệt vời. Cộng đồng doanh nghiệp hoan nghênh bước tiến như vậy và tương lai tươi sáng hứa hẹn mang lại.

Doanh nghiệp Mỹ đã quen hoạt động trong môi trường có ít rào cản thủ tục hành chính và nhiều đổi mới sáng tạo. Ở khía cạnh này, môi trường kinh doanh ở Việt Nam có khiến họ hài lòng không?

Bà Virginia Foote: Phải thừa nhận rằng ở Việt Nam, một số doanh nghiệp phải thực hiện thêm các bước thủ tục hành chính để đầu tư hoặc mở rộng kinh doanh. Tuy nhiên, Chính phủ Việt Nam đang nỗ lực hết mình để giúp đỡ, hỗ trợ các doanh nghiệp nước ngoài vượt qua những rào cản như vậy. Hơn nữa, tôi nghĩ thị trường Việt Nam có nhiều lợi thế lớn như lao động có giá phải chăng, chính trị ổn định…

*Bà Virginia Foote được Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam trao tặng Huân chương Hữu nghị vì đã đóng góp tích cực vào việc bình thường hóa và phát triển quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Bà hiện là chủ tịch kiêm tổng giám đốc công ty tư vấn Bay Global Strategies.

Bài liên quan

'Luật pháp, thủ tục rõ ràng sẽ thuyết phục doanh nghiệp Mỹ đầu tư dài hạn'

'Sắp tới Mỹ và Việt Nam sẽ có nhiều hợp tác hơn nữa về công nghệ'

Cờ Việt - Mỹ tung bay trên đường phố Hà Nội, sẵn sàng chào đón Tổng thống Joe Biden

Đại sứ Mỹ: Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu