Xem xét chấm dứt dự án khu đô thị kéo dài gần 20 năm ở Hải Phòng

UBND TP.Hải Phòng đang xem xét chấm dứt dự án Khu đô thị nối đường Lạch Tray với đường Hồ Sen – Cầu Rào 2 theo đề nghị của Sở KH&ĐT do dự án này có nhiều khuyết điểm không thể khắc phục và không phù hợp quy định pháp luật.

Dự án gần 20 năm vẫn dở dang

Dự án Khu đô thị nối đường Lạch Tray với đường Hồ Sen – Cầu Rào 2 do Công ty Vật liệu và Xây lắp thương mại (nay là Công ty cổ phần Đầu tư và Xây lắp thương mại – Công ty ICC) được UBND TP.Hải Phòng phê duyệt tại quyết định 799/QĐ-UB ngày 15/4/2003. Dự án sau đó được điều chỉnh 5 lần, lần gần nhất theo quyết định số 1539/QĐ-UBND ngày 27/9/2011 với tổng mức đầu tư hơn 1.089 tỷ đồng (nguồn vốn ngân sách TP từ nguồn chuyển quyền sử dụng đất) gồm 2 hạng mục chính.

Hạng mục hạ tầng kỹ thuật khu đô thị rộng hơn 12,68ha (trong đó có hơn 6,1ha đất ở) tại quận Lê Chân, trong đó xây dựng tuyến đường trục chính rộng 15m dài hơn 900m, đường nhánh rộng 7m dài hơn 2900m cùng hai nút giao với đường Đình Đông, Chợ Hàng. Tổng mức đầu tư hạng mục này là hơn 751 tỷ đồng, nguồn vốn do chủ đầu tư tự huy động, được trả bằng nguồn vốn chuyển quyền sử dụng đất kinh doanh (hơn 5,7 ha đất ở và hơn 9000m2 đất công cộng).

Hạng mục nút giao thông Quán Mau rộng hơn 3,7ha (trong đó có hơn 8000m2 đất ở), xây dựng tuyến đường trục chính dài 120m cùng nút giao đồng cấp ngã 5 Quán Mau. Tổng mức đầu tư hơn 338 tỷ đồng, ngân sách TP cấp tối đa 241 tỷ đồng từ nguồn vốn tạm ứng theo tiến độ để GPMB, sau đó tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất kinh doanh tại nút giao Quán Mau, hoàn trả chi phí chủ đầu tư (cả lãi suất tín dụng), GPMB phần diện tích còn lại thu hồi vốn ngân sách đã bố trí cho dự án.

Năm 2004, UBND TP.Hải Phòng ra thông báo chấp thuận cho Công ty ICC đầu tư xây dựng khu đô thị giai đoạn 2 (công trình nhà ở, công trình công cộng) trên mặt bằng hơn 12,68 ha được đầu tư hạ tầng kỹ thuật với tổng mức đầu tư hơn 311 tỷ đồng bằng vốn tự có và huy động của DN. Tháng 9/2004, TP.Hải Phòng quyết định thu hồi hơn 12,68ha tại phường Đông Hải và Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân) giao cho Công ty ICC. Công ty ICC có trách nhiệm chuyển giao cho UBND TP.Hải Phòng 10% diện tích đất xây dựng nhà ở.

Theo quyết định UBND TP.Hải Phòng, dự án khu đô thị nối đường Lạch Tray với đường Hồ Sen – Cầu Rào 2 phải hoàn thành năm 2014. Tuy nhiên, tới nay dự án triển khai được 60%, trong đó phần hạ tầng kỹ thuật mới GPMB được 7,3ha, nút giao Quán Mau mới GPMB được 2,3ha. Tuyến đường trục chính dài hơn 900m mới thi công được 282m.

Trong khi đó, Công ty ICC báo cáo chi phí đầu tư đã lên tới hơn 611 tỷ đồng gồm chi phí xây dựng hạ tầng hơn 67 tỷ đồng, chi phí GPMB hơn 156 tỷ đồng, còn lại hơn 386 tỷ đồng được DN này báo cáo là chi phí tư vấn, quản lý, lãi vay và chi khác.

Không có cơ hội khắc phục

Theo Sở KH&ĐT TP.Hải Phòng, dự án được quy hoạch 198 lô đất ở, Công ty ICC đã chuyển nhượng quyền sử dụng nhà, đất thu về hơn 825 tỷ đồng. Tuy nhiên, tiền sử dụng đất TP.Hải Phòng phê duyệt là hơn 86 tỷ đồng, đối trừ tiền GPMB ICC ứng trước là hơn 81 tỷ đồng, Công ty ICC chỉ phải nộp ngân sách hơn 4,3 tỷ đồng.

Sở KH&ĐT cho rằng tiền sử dụng đất thu được từ khu đô thị này (được xác định chưa có cơ sở hạ tầng) là rất nhỏ, chỉ có hơn 4,3 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư được phê duyệt hơn 751 tỷ đồng. Theo Sở KH&ĐT, nếu xét đây là phần dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách thì sau này TP.Hải Phòng phải trả cho Công ty ICC số tiền chênh lệch giữa giá trị đã đầu tư và tiền sử dụng đất phải nộp.

Sở KH&ĐT TP.Hải Phòng cho hay cơ quan chức năng đã chỉ ra dự án này ngay từ bước phê duyệt ban đầu đã không rõ về phương thức đầu tư. Trong quá trình thực hiện có nhiều tồn tại, khuyết điểm trong GPMB, đấu thầu, lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng, quản lý khối lượng, chất lượng công trình, thu nộp tiền sử dụng đất. Mặt khác, theo Luật Ngân sách, Công ty ICC là DN tư nhân nên không được cấp ngân sách để thực hiện dự án nút giao Quán Mau.

Do có nhiều tồn tại, năm 20119, UBND TP.Hải Phòng dự định tách dự án này thành 2 dự án với hình thức đầu tư khác nhau. Phần hạ tầng kỹ thuật thành dự án đầu tư phát triển nhà thương mại, Công ty ICC tự huy động vốn đầu tư. Phần nút giao Quán Mau đầu tư bằng vốn đầu tư công. Tuy nhiên, đến nay, việc tách thành 2 dự án không còn phù hợp vì Luật Đầu tư 2020 (có hiệu lực từ 1/1/2021), không có quy định nào cho điều chỉnh tách phần hạ tầng kỹ thuật để hình thành một dự án độc lập với trường hợp này.

Đặc biệt, phần hạ tầng kỹ thuật khu đô thị sau khi chia tách thành dự án đầu tư phát triển nhà ở thương mại giao cho Công ty ICC làm chủ đầu tư sẽ không thuộc trường hợp thu hồi đất theo quy định tại khoản 3 điều 62 Luật Đất đai 2013 nên không có căn cứ để thu hồi đất của người dân trong khu vực dự án.

Sở KH&ĐT TP.Hải Phòng nhận định dự án không có có hội để khắc phục, hơn nữa, các quy định về quản lý ngân sách đầu tư, nhà ở, đất đai, xây dựng đã có nhiều thay đổi nên việc tiếp tục thực hiện dự án theo phương thức đầu tư đã được duyệt hoặc điều chỉnh quy mô là không thể thực hiện được. Sở này đã nhiều lần đề nghị UBND TP.Hải Phòng cho chấm dứt dự án vì việc chấm dứt là cần thiết.

Theo Sở KH&ĐT TP.Hải Phòng, để thực hiện dự án, đáng lẽ UBND TP chỉ tạm giao đất hoặc giao đất có thời hạn cho Công ty ICC, sau khi có hạ tầng thì phê duyệt tiền sử dụng đất có cơ sở hạ tầng rồi tổ chức giao đất (trực tiếp hoặc đấu giá) thu tiền về thanh toán chi phí đầu tư cho ICC.

Đằng này, UBND TP.Hải Phòng thời đó đã chấp thuận cho Công ty ICC làm chủ đầu tư dự án phát triển nhà trên đất đã đầu tư hoàn chỉnh hạ tầng kỹ thuật nhưng lại xác định tiền sử dụng đất không bao gồm chi phí đền bù GPMB, xây dựng cơ sở hạ tầng (đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách TP) như cách áp dụng với các dự án nhà ở thương mại được đầu tư bằng nguồn vốn của DN.

Bài liên quan

Tạm dừng thu tiền thuê nhà theo giá mới tại loạt chung cư mới ở Hải Phòng

Vì sao Hải Phòng dừng dự án xây dựng lại 2 chung cư cũ theo hình thức BT?

Hải Phòng dự định xây dựng 2 nhà máy đốt rác phát điện

Vì sao nhiều dự án trọng điểm ở Hải Phòng bị chậm tiến độ?