Việc áp dụng Luật Đất đai chưa sát với thực tế

Hội thảo được tài trợ tài chính từ Cơ quan phát triển và Hợp tác Thụy Sỹ (SCD) cà Cơ quan Hợp tác Đức, thông qua Tổ chức Land Equity và Dự án Quản trị đất đai vùng sông Mekong. GS.TSKH Đặng Hùng Võ - Nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT và PGS.TS Phan Trung Hiền - Phó trưởng Khoa Luật, trường Đai học Cần Thơ chủ trì.

PGS.TS Phan Trung Hiền - Phó trưởng khoa Luật, trường Đại học Cần Thơ - Chủ nhiệm Dự án cho biết, hiện TP. Cần Thơ đang có kế hoạch soạn thảo Quyết định mới để hướng dẫn thi hành Luật Đất đai năm 2013 về trình tự thủ tục thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ và tái định cư nhằm thay thế cho văn bản hiện tại được quy định theo Luật Đất đai cũ, năm 2003.

Hội thảo hôm nay, được mong đợi sẽ cải thiện các thủ tục liên quan đến thu hồi đất, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất. Dự án được thực hiện với mong muốn hỗ trợ chính quyền địa phương trong việc soạn thảo dự thảo sửa đổi các quy định nêu trên, để các quy định pháp luật này được thực hiện hiệu quả hơn, phục vụ tốt hơn cho người dân và địa phương.

Đồng thời dự án mong muốn hỗ trợ nâng cao nhận thức của người dân và năng lực của công chức, viên chức địa phương về các quy định của pháp luật liên quan đến quy trình thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ, tái định cư, để pháp luật được tuân thủ tốt hơn và đạt được hiệu quả thu hồi đất, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội địa phương và cải thiện đời sống người dân…

Tại hội thảo các chuyên gia đã có nhiều tham luận ý kiến đóng góp thiết thực cho dự án. Bà Võ Thị Hồng Ánh, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ cho biết, trong thời gian qua, trên địa bàn TP. Cần Thơ cũng có nhiều dự án liên quan đến đền bù, giải phóng mặt bằng, tái định cư…

Tuy nhiên, thực tế việc áp dụng Luật Đất đai còn nhiều vướng mắc, cứng nhắc chưa sát với thực tế. Dự án cần được nghiên cứu và bổ sung thêm các vấn đề về đào tạo cán bộ, đưa ra nhiều phương án khác nhau trong đền bù, giải phóng mặt bằng. Đặc biệt là đối với các dự án, việc đề bù giải phóng mặt bằng cần tiến hành kiểm đếm, sau đó phân phân tích đánh giá tình hình thực tế và đưa ra phương án tốt nhất, kết hợp với các chính sách cụ thể.

Trước những ý kiến của các đại biểu đến từ: Viện Quản lý đất đai, Trung tâm Quỹ đất, Phòng TN&MT TP. Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp...., GS.TSKH Đặng Hùng Võ cho rằng, về cơ bản Luật Đất đai 2013 chặt chẽ hơn và có những điểm mới, nhưng cũng có những khoảng trống cần được bổ sung để hoàn thiện.

Như việc có nhiều dự án xây dựng khu tái định cư, nhưng người dân không đủ kinh phí để nhận suất tái định cư. Hoặc điều kiện tái định cư tốt hơn nơi ở cũ, nhưng không phù hợp với tập quán người dân. Hay như dự án BOT được đổi đất lấy hạ tầng, đất này bắt buộc phải đấu giá hay không cũng cần được làm rõ.

Liên quan đến bồi thường đất nông nghiệp thực hiện các dự án, TS. Nguyễn Tiến Cường - Phó Viện Trưởng Viện Nghiếu cứu Quản lý đất đai cho biết, vẫn còn khoảng cách rất rộng giữa 2 địa phương liền kề. Nơi áp dụng giá đất từ 1-5 lần; nơi từ 1-3 lần. Từ đó, dẫn đến kiếu nại.

Hay cơ chế thu hồi đất với các dự án kinh tế và thương mai, Luật Đất đai quy định chủ đầu tư tự thỏa thuận, nhưng đã thỏa thuận 80% rồi, không tiến triển thêm nên kéo dài thời gian. Như vậy, còn 20% chưa thỏa thuận được, cấp tỉnh đứng ra thu hồi được hay không... cũng cần phải tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện.