Vắc-xin mới có thể giúp thế giới đối phó với COVID và đại dịch tiếp theo

Ngày 11/1, Trưởng cố vấn y tế Nhà Trắng, Tiến sĩ Anthony Fauci đã khẳng định trước Quốc hội về những nỗ lực của đất nước trong việc phát triển một loại vắc-xin pan-coronavirus, nhằm chống lại COVID và các loại vi rút tương tự khác có thể xuất hiện trong những năm tới.

Trước mắt, việc áp dụng một loại vắc-xin có hiệu quả trong việc đối phó với tất cả các biến thể của COVID là rất quan trọng. Và nhờ nó "chúng ta sẽ không cần phải đuổi theo các biến thể kế tiếp", Tiến sĩ Fauci cho biết.

Về lâu dài, việc phát triển "universal coronavirus vaccine" (vắc-xin coronavirus toàn cầu) còn có thể giúp ngăn chặn đại dịch tiếp theo trên thế giới. Bởi lẽ ngoài COVID, các chủng coronavirus khác đã gây ra các căn bệnh về đường hô hấp như SARS và MERS trong hai thập kỷ qua, cùng với nhiều bệnh nhiễm trùng cảm lạnh thông thường.

Bài liên quan

WHO đánh giá cao chiến lược vaccine của Việt Nam

Tiến sĩ Fauci nói với Ủy ban Y tế, Giáo dục, Lao động và Lương hưu của Thượng viện Hoa Kỳ: “Việc phát triển 'vắc-xin pan-coronavirus, cụ thể là vắc-xin có hiệu quả chống lại tất cả các biến thể SARS-CoV-2 và cuối cùng là chống lại tất cả các chủng coronavirus, đang ngày càng trở nên cấp thiết hơn”.

Hiện nay, vẫn chưa ấn định mốc thời gian cụ thể sẽ công bố rộng rãi loại vắc-xin này, nhưng nhiều nỗ lực nghiên cứu vẫn đang được tiến hành, cùng những kết quả ban đầu đầy hứa hẹn.

Vào tháng 4/2021, các nhà nghiên cứu của Đại học Duke đã công bố rằng vắc-xin pan-coronavirus của họ “hiệu quả 100% trong các thử nghiệm trên động vật, bao gồm thử nghiệm trên động vật linh trưởng”. Nghiên cứu này cũng lưu ý rằng “việc thành công trên các loài linh trưởng có tiềm năng sẽ dẫn đến thành công tương tự trên người”.

Năm tháng sau, Đại học Duke và hai học viện khác là Đại học Wisconsin và Bệnh viện Brigham and Women’s tại Boston đã nhận được tổng cộng khoảng 36,3 triệu USD tiền tài trợ cho việc tiếp tục phát triển vắc xin pan-coronavirus.

Và vào tháng 12, Viện Nghiên cứu Quân đội Walter Reed trực thuộc Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đã công bố một loại vắc-xin do họ tự phát triển mà có khả năng “không chỉ tạo ra phản ứng miễn dịch mạnh mà còn có thể bảo vệ chống lại các biến thể của SARS-CoV-2 cũng như các chủng coronavirus khác", trong các thử nghiệm tiền lâm sàng.

Theo Defense One, vắc-xin của Walter Reed có tên là SpFN đã hoàn thành giai đoạn thử nghiệm đầu tiên trên người vào tháng trước. Tuy nhiên, loại vắc-xin này vẫn cần phải trải qua thử nghiệm giai đoạn 2 và giai đoạn 3 trước khi có thể tiến xa hơn trong tương lai.

“Chúng tôi nhận được rất nhiều nguồn đầu tư, không chỉ vào việc cải tiến các loại vắc-xin hiện có cho SARS-CoV-2, mà còn để phát triển thế hệ vắc-xin tiếp theo, đặc biệt là vắc-xin 'universal coronavirus'” Tiến sĩ Fauci nói tại buổi điều trần.

Theo Fauci, công nghệ đằng sau những nỗ lực điều chế vắc xin này không phải mới xuất hiện. Thay vào đó, nó dựa vào “các khoản đầu tư nghiên cứu lâm sàng” được thực hiện hàng thập kỷ trước, ngay cả khi đại dịch COVID còn chưa diễn ra.

Nhận định tương tự cũng áp dụng cho công nghệ vắc-xin mRNA đằng sau vắc-xin COVID của Pfizer và Moderna, khi chúng xuất phát từ các vắc-xin mRNA đầu tiên được thử nghiệm trên chuột vào những năm 1990 nhưng trong thời điểm đó, chúng chỉ đơn giản là quá đắt đỏ và khó để có thể mở rộng quy mô cho đến 2 năm gần đây.

“Và điều tương tự cũng đang diễn ra với vắc-xin 'universal coronavirus'", Tiến sĩ Fauci nói.

Tuy nhiên, đừng quá mong đợi rằng vắc-xin pan-coronavirus sẽ được công bố trong thời điểm hiện tại, khi biến thể omicron với khả năng lây nhiễm cao vẫn đang hoành hành ở nhiều nơi trên thế giới.

Các chuyên gia nói với CNBC hôm thứ Hai, ngay cả khi vắc xin đặc hiệu Omicron có thể được cấp phép vào tháng 3, đó cũng có thể là "quá muộn" để chống lại chủng vi rút rất dễ lây lan này.

Tiến sĩ Shaun Truelove, nhà dịch tễ học về bệnh truyền nhiễm tại Trường Y tế Công cộng Johns Hopkins Bloomberg cho biết: “Với tốc độ phát triển nhanh của Omicron như hiện nay, vắc-xin đặc hiệu có thể cũng không còn quan trọng nữa vì ai rồi cũng sẽ nhiễm bệnh thôi".

Tại buổi điều trần, Fauci khẳng định rằng chiến lược tiêm chủng hiện tại của quốc gia, cụ thể là hai mũi tiêm ban đầu và một mũi tiêm tăng cường vẫn thành công trong việc ngăn chặn các ca nhập viện và tử vong do COVID. Và trong đó, các mũi tiêm tăng cường đặc biệt quan trọng trong việc chống chọi đối với Omicron.

Tiến sĩ Fauci cho biết: “Dữ liệu đã chỉ ra rằng các kháng thể do vắc-xin tạo ra sẽ tiêu hao đáng kể trong quá trình vô hiệu hóa biến thể Omicron. Nhưng mũi tiêm thứ ba của vắc-xin mRNA sẽ tái tạo lượng lớn và tăng cường khả năng của các kháng thể trong việc vô hiệu hóa biến thể siêu lây nhiễm này. Và điều này cũng cho thấy rằng các mũi tiêm tăng cường sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ dân số của chúng ta”.

(Theo CNBC)

Bài liên quan

WHO đánh giá cao chiến lược vaccine của Việt Nam

Omicron có thể đưa Israel đến miễn dịch cộng đồng, thay vì vaccine

Phú Quốc đón đoàn khách du lịch quốc tế có hộ chiếu vaccine thứ hai

Thúc đẩy chuyển đổi số: 'Vaccine' để nền kinh tế phục hồi