TP.HCM 'đánh thức' 206.000 tỷ đồng vốn ngủ quên

Theo báo cáo mới nhất của UBND TP.HCM, việc triển khai Công điện 112 của Thủ tướng Chính phủ đã tạo bước chuyển mạnh trong xử lý các dự án kéo dài nhiều năm, thậm chí hàng chục năm.

Hàng trăm dự án "đắp chiếu" được tháo gỡ

Số liệu cho thấy, tổng mức đầu tư của các dự án được tháo gỡ đạt hơn 206.000 tỷ đồng, đồng thời hơn 17.000 ha đất được đưa trở lại lộ trình khai thác, phát triển. Đây được xem là một trong những đợt giải phóng nguồn lực lớn nhất của TP.HCM trong nhiều năm qua.

Trong tổng số 838 dự án, khu đất tồn đọng được rà soát, thành phố cho biết đã có phương án xử lý cho toàn bộ danh sách. Trong đó, 417 dự án đã hoàn tất tháo gỡ hoàn toàn; 393 dự án cơ bản hoàn thành các thủ tục pháp lý then chốt; còn lại 28 dự án đã có định hướng xử lý cụ thể và đang tiếp tục triển khai.

Nhiều dự án từng được xem là "điểm nghẽn" kéo dài của thị trường bất động sản TP.HCM nay đã bắt đầu được khai thông.

Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, thành phố đã tháo gỡ cho 25/29 dự án trọng điểm được giao xử lý. Trong đó có loạt dự án quy mô lớn tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm như Lotte Eco Smart City, Empire City hay Khu phức hợp Sóng Việt. Đây đều là các dự án có vị trí chiến lược, được kỳ vọng góp phần định hình trung tâm tài chính mới của TP.HCM trong tương lai.

Ngoài các "siêu dự án", nhiều dự án nhà ở thương mại và nhà ở xã hội cũng được gỡ vướng sau thời gian dài đình trệ, như Metro Star tại TP. Thủ Đức (cũ), I-Home Phạm Văn Chiêu ở quận Gò Vấp (cũ), Khu nhà ở Phú Mỹ tại quận 7 (cũ).... Các vướng mắc chủ yếu liên quan đến xác định giá đất, nghĩa vụ tài chính hoặc cấp giấy chứng nhận cho người dân.

Giới chuyên gia cho rằng, việc xử lý được các dự án này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa lớn cho nền kinh tế thành phố, bởi mỗi dự án bất động sản không chỉ nằm ở giá trị đầu tư trực tiếp mà còn kéo theo hàng loạt ngành nghề liên quan như xây dựng, vật liệu, tài chính, thương mại và lao động.

Không để "gỡ trên giấy"

Ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh, việc mạnh dạn giải quyết các vướng mắc tại 838 dự án là minh chứng cho tinh thần cầu thị, quyết liệt của thành phố trong đồng hành cùng doanh nghiệp. Theo ông, kết quả này không chỉ khơi thông nguồn lực kinh tế mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường pháp lý của TP.HCM.

Trong nhiều năm qua, tình trạng dự án chậm triển khai vì vướng pháp lý được xem là một trong những nguyên nhân khiến nguồn cung bất động sản tại TP.HCM sụt giảm mạnh, giá nhà liên tục leo thang và thị trường thiếu sản phẩm phù hợp.

Chuyên gia BĐS Nguyễn Hoàng nhìn nhận, việc tháo gỡ hàng loạt dự án tồn đọng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh TP.HCM đang cần thêm động lực tăng trưởng mới.

Theo ông, hơn 206.000 tỷ đồng được "đánh thức" không đơn thuần là con số vốn đầu tư, mà còn là khả năng tạo dòng tiền cho doanh nghiệp, kích hoạt tín dụng, giải quyết việc làm và tăng thu ngân sách. Khi các dự án được tái khởi động, thị trường sẽ có thêm nguồn cung nhà ở, văn phòng, thương mại và hạ tầng đô thị.

"Điều quan trọng nhất là niềm tin của nhà đầu tư được cải thiện. Doanh nghiệp sợ nhất là sự kéo dài không có hồi kết. Khi có cơ chế xử lý rõ ràng, họ có thể chủ động kế hoạch tài chính và triển khai tiếp dự án", ông Hoàng nhận định.

Quan điểm này cũng được nhiều doanh nghiệp bất động sản đồng tình. Đại diện một doanh nghiệp có dự án nằm trong danh sách tháo gỡ bày tỏ, việc thành phố đưa ra lộ trình xử lý cụ thể giúp doanh nghiệp dễ làm việc với ngân hàng, đối tác và nhà đầu tư nước ngoài.

"Đôi khi doanh nghiệp không cần giải quyết ngay lập tức tất cả thủ tục, nhưng cần biết rõ vướng ở đâu, thời gian xử lý ra sao và cơ quan nào chịu trách nhiệm. Điều đó giúp chúng tôi có thể tiếp tục xoay vốn và giữ niềm tin với khách hàng", vị này chia sẻ.

Dù đạt kết quả lớn về mặt rà soát và định hướng xử lý, TP.HCM cũng thừa nhận vẫn còn nhiều thách thức trong giai đoạn triển khai thực tế.

Theo lãnh đạo thành phố, nhiều dự án liên quan đến lịch sử pháp lý kéo dài qua nhiều thời kỳ, chồng chéo giữa các luật đất đai, đầu tư, xây dựng và thanh tra. Một số trường hợp còn liên quan kết luận kiểm tra, thanh tra hoặc nghĩa vụ tài chính phức tạp.

Ông Trần Văn Bảy, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cho hay, thành phố đang xây dựng "phiên bản mới" của Kế hoạch 34 dựa trên Kết luận 24 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 29 của Quốc hội. Theo ông, đây là những cơ sở pháp lý quan trọng giúp xử lý các tồn tại lịch sử về đất đai mà trước đây chưa có cơ chế tháo gỡ phù hợp.

Để tránh tình trạng "gỡ trên giấy", Thanh tra TP.HCM cũng đã kiến nghị lựa chọn khoảng 100 dự án tiêu biểu trong nhóm chưa hoàn tất thực địa để kiểm tra chuyên đề, làm rõ nguyên nhân chậm triển khai dù đã có chỉ đạo xử lý.

Trong đó, cơ quan chức năng sẽ rà soát trách nhiệm từng cá nhân, đơn vị liên quan nếu để xảy ra tình trạng chậm trễ hoặc né tránh thực hiện.

Một số chuyên gia quy hoạch đô thị lưu ý, thành phố cần tận dụng cơ hội này để tái cấu trúc thị trường phát triển đô thị theo hướng bền vững hơn. Cùng với tháo gỡ thủ tục, thành phố cần ưu tiên các dự án có tác động lớn đến hạ tầng, nhà ở xã hội, giao thông công cộng và chỉnh trang đô thị.

Với việc hơn 200.000 tỷ đồng vốn đầu tư được khơi thông và hàng chục nghìn ha đất quay lại thị trường, TP.HCM kỳ vọng sẽ tạo ra làn sóng tăng trưởng mới cho giai đoạn 2026-2030. Nguồn lực này không chỉ hỗ trợ thị trường bất động sản phục hồi mà còn góp phần tăng thu ngân sách từ đất đai, đầu tư, thương mại và các hoạt động kinh tế liên quan.