Thủ tướng: Phải 'xoay chuyển trạng thái' để giữ đà tăng trưởng

Sáng 4/4, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3 và Hội nghị trực tuyến với các địa phương nhằm đánh giá tình hình kinh tế - xã hội quý I, đồng thời xác định các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.

Theo đánh giá, kinh tế - xã hội quý I tiếp tục xu hướng phục hồi tích cực, với nhiều chỉ tiêu vượt cùng kỳ. GDP tăng 7,83%, cao hơn mức 7,07% của quý I/2025; trong đó, công nghiệp – xây dựng tăng 8,92%, dịch vụ tăng 8,18% và nông nghiệp duy trì ổn định.

Đáng chú ý, có tới 23/34 địa phương đạt tăng trưởng GRDP từ 8% trở lên, trong đó 4 địa phương tăng trưởng 2 con số (Hà Tĩnh 12,42%, Ninh Bình 11,63%, Hải Phòng 11,21% và Hưng Yên 10,43%), cho thấy động lực lan tỏa từ các cực tăng trưởng mới.

Các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được giữ vững. Lạm phát được kiểm soát với CPI bình quân quý I tăng 3,51%, dù chịu áp lực từ giá năng lượng. Thu ngân sách nhà nước đạt hơn 829 nghìn tỷ đồng, tăng 11,4% so với cùng kỳ, trong bối cảnh vẫn triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Hoạt động thương mại quốc tế tăng trưởng mạnh với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gần 249,5 tỷ USD, tăng khoảng 23%. Đầu tư tiếp tục là điểm sáng khi vốn FDI đăng ký đạt 15,2 tỷ USD (tăng 42,9%), mức cao nhất trong nhiều năm gần đây.

Số doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường đạt 96.000 doanh nghiệp, vượt số rút lui, phản ánh niềm tin kinh doanh đang dần phục hồi.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo được thúc đẩy mạnh với việc khởi công các nhà máy bán dẫn đầu tiên, mở ra kỳ vọng về động lực tăng trưởng mới.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Thủ tướng cũng thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế. Tăng trưởng quý I vẫn chưa đạt kịch bản đề ra, sức ép điều hành vĩ mô còn lớn trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh và khó lường.

Một số bất cập trong phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính vẫn tồn tại. Tâm lý né tránh, sợ trách nhiệm của một bộ phận cán bộ cũng được chỉ ra là rào cản đối với tiến trình cải cách.

Thủ tướng cho rằng, nguyên nhân đến từ cả yếu tố khách quan khi nền kinh tế có độ mở lớn, đang trong quá trình chuyển đổi và yếu tố chủ quan, như năng lực thực thi và tinh thần trách nhiệm chưa đồng đều giữa các cấp, các ngành.

Kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu "biến nguy thành cơ, khó khăn, thách thức thành cơ hội", coi đây là định hướng xuyên suốt trong điều hành thời gian tới.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định mục tiêu kiên định là tăng trưởng 2 con số, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn.

Về điều hành vĩ mô, Thủ tướng yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ và tài khóa.

Ngân hàng Nhà nước được giao điều hành lãi suất, tỷ giá, tín dụng linh hoạt; hướng tín dụng vào sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời kiểm soát rủi ro. Trong khi đó, chính sách tài khóa tiếp tục theo hướng mở rộng có trọng tâm, với mục tiêu tăng thu ngân sách khoảng 10%, tiết kiệm chi thường xuyên và duy trì các gói hỗ trợ doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Chính phủ sẽ thúc đẩy phát triển thị trường vốn trung - dài hạn, nâng hạng thị trường chứng khoán và thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế. Bộ Tài chính hoàn thành xây dựng Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam trong quý II.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được nhấn mạnh là thúc đẩy giải ngân đầu tư công, với mục tiêu đạt 100% kế hoạch. Thủ tướng yêu cầu kiên quyết không để tình trạng "có vốn mà không giải ngân", đồng thời tập trung tháo gỡ các dự án tồn đọng để giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế.

Song song, Chính phủ sẽ kích cầu tiêu dùng nội địa thông qua giảm thuế, phí, đẩy mạnh khuyến mại và phát triển thị trường trong nước.

Về xuất khẩu, định hướng là đa dạng hóa thị trường, tận dụng các FTA hiện có và mở rộng sang các khu vực tiềm năng như Trung Đông hay Mercosur.

Thủ tướng đặc biệt lưu ý vai trò của các động lực tăng trưởng mới, như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và chuyển đổi xanh. Các nhiệm vụ như phủ sóng 5G, phát triển vệ tinh tầm thấp, xây dựng trung tâm dữ liệu và thúc đẩy kinh tế carbon thấp được đặt trong lộ trình ưu tiên.

"Khó khăn, thách thức cũng là cơ hội để chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, tái cấu trúc nền kinh tế bền vững", Thủ tướng cho hay.

Một điểm nhấn quan trọng khác là cải cách thể chế và môi trường kinh doanh.

Chính phủ đặt mục tiêu cắt giảm 50% thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính; đồng thời giảm tối thiểu 30% điều kiện kinh doanh. Đặc biệt, cấp bộ chỉ thực hiện dưới 30% tổng số thủ tục hành chính, phần còn lại phân cấp cho địa phương. Đây được xem là bước đi mạnh nhằm giảm gánh nặng chi phí và tạo dư địa cho khu vực doanh nghiệp phát triển.