Doanh nghiệp - động lực trung tâm cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh bối cảnh giai đoạn 2021–2025 với hàng loạt biến động chưa từng có tiền lệ, từ đứt gãy chuỗi cung ứng đến áp lực địa chính trị và thiên tai. Trong bối cảnh đó, khu vực doanh nghiệp đã đóng vai trò then chốt giúp nền kinh tế duy trì đà phục hồi, từng bước củng cố vị thế quốc gia.

Đáng chú ý, trong hai năm cuối giai đoạn, hệ thống chính sách đã được tăng tốc hoàn thiện với loạt nghị quyết chiến lược nhằm tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030. Theo đó, mô hình tăng trưởng mới sẽ dịch chuyển rõ nét sang các trụ cột như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Yêu cầu chiến lược trong bối cảnh nhiều thách thức

Bước vào giai đoạn 2026-2030, mục tiêu tăng trưởng bình quân từ 10% trở lên được xác định không chỉ là chỉ tiêu kinh tế, mà là yêu cầu mang tính chiến lược để đưa Việt Nam tiến gần hơn tới nhóm quốc gia thu nhập cao.

Tuy nhiên, bối cảnh quốc tế được dự báo tiếp tục phức tạp với xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, xung đột địa chính trị kéo dài, biến đổi khí hậu và áp lực già hóa dân số. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải đồng thời làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và thúc đẩy các động lực mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và đổi mới sáng tạo.

Trong chiến lược này, doanh nghiệp được xác định là trung tâm của quá trình chuyển đổi, không chỉ tham gia mà còn trực tiếp kiến tạo các động lực tăng trưởng mới.

Khu vực doanh nghiệp là trụ cột của nền kinh tế

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, khu vực doanh nghiệp hiện đóng góp khoảng 60% GDP, tạo việc làm cho hơn 16 triệu lao động và giữ vai trò chủ lực trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Cơ cấu doanh nghiệp tiếp tục được củng cố với ba trụ cột gồm doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và khu vực FDI. Trong đó, khu vực tư nhân ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng nhất, trong khi doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò dẫn dắt ở các lĩnh vực then chốt và FDI đóng vai trò bổ trợ, kết nối với chuỗi giá trị toàn cầu.

Đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng hơn 25% so với năm 2020. Đặc biệt, làn sóng khởi nghiệp được thúc đẩy mạnh mẽ khi bình quân mỗi tháng có khoảng 18.000 doanh nghiệp thành lập mới.

Một điểm đáng chú ý trong định hướng điều hành là sự thay đổi trong tư duy quản lý: từ "hỗ trợ doanh nghiệp" sang "trao quyền và đồng hành để doanh nghiệp trở thành lực lượng kiến tạo tăng trưởng". Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không còn chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách, mà trở thành chủ thể tham gia định hình chiến lược phát triển quốc gia.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, yêu cầu đặt ra là phải cải cách mạnh mẽ thể chế, nâng cao chất lượng môi trường kinh doanh và xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp năng động, có khả năng cạnh tranh toàn cầu.

Nhà nước kiến tạo - doanh nghiệp tiên phong

Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định, phương châm phát triển trong giai đoạn tới là "Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, công tư đồng hành".

Trong đó, Nhà nước giữ vai trò hoàn thiện thể chế, xây dựng hạ tầng và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, còn doanh nghiệp phải chủ động đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số, vì vậy, không chỉ là bài toán về tốc độ, mà là phép thử đối với năng lực chuyển đổi của toàn bộ nền kinh tế - nơi doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong hành trình hướng tới một nền kinh tế phát triển, tự chủ và bền vững.