Sức hút phát triển kinh tế ban đêm - Bài 1: Những con số ấn tượng đến từ Vương quốc Anh

LTS: Khái niệm "kinh tế ban đêm" (Night-time economy) hiện có khá nhiều định nghĩa, nhưng phổ biến nhất là tất cả những hoạt động dịch vụ diễn ra sau 17h tối hôm trước cho đến 6h sáng hôm sau, bao gồm: mua sắm tại các chợ đêm, cửa hàng tiện lợi 24/24, ẩm thực, nghệ thuật, âm nhạc, các chương trình giải trí, lễ hội, sự kiện, cho tới các điểm du lịch chỉ mở cửa vào ban đêm. Hiện tại, nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang đẩy mạnh phát triển hình thức kinh tế này. Đặc biệt là đối với những nước có thế mạnh về du lịch cũng chủ động mở cửa ngành dịch vụ về đêm để tối đa hóa nguồn thu. Tại Việt Nam, khái niệm này bắt đầu được chú ý khi mới đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu các Bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nghiên cứu chính sách hỗ trợ kinh tế đêm của Trung Quốc. Từ hôm nay, Nhadautu.vn sẽ đăng loạt bài về sự phát triển kinh tế ban đêm của các nước với mong muốn rút ra được những bài học quý giá cho Việt Nam. Kính mong bạn đọc theo dõi và ủng hộ.

***

Đi đầu trong phát triển kinh tế ban đêm phải kể đến Vương quốc Anh. Quốc gia này có riêng một tổ chức theo dõi về ngành công nghiệp ban đêm với tên gọi NTIA - Night Time Industrie Association.

NTIA là một hiệp hội thúc đẩy sự đóng góp của ngành công nghiệp ban đêm ở Vương quốc Anh và quốc tế. Ngoài ra, hiệp hội này cũng đảm nhận vai trò tuyên truyền về những lợi ích mà ngành công nghiệp này mang lại cho Vương quốc Anh. Không chỉ vậy, mục tiêu hàng đầu của tổ chức đó chính là biến nước Anh trở thành một trong những điểm đến quốc tế thú vị nhất đối với khách du lịch.

NTIA đã được thành lập bởi các chủ quán bar, câu lạc bộ đêm, nhà hàng độc lập, các quán rượu, các nhà điều hành sự kiện nhạc sống và lễ hội cũng như các nhà quản lý âm nhạc và những người ủng hộ khác về lợi ích của ngành công nghiệp ban đêm từ các lĩnh vực kinh doanh, văn hóa, truyền thông và chính trị.

Theo Night Time Industrie Association, nền kinh tế ban đêm hiện là một phần không thể thiếu cũng như đang phát triển vô cùng mạnh mẽ tại Vương quốc Anh. Trên toàn quốc, đây là ngành công nghiệp lớn thứ năm của nước này, chiếm ít nhất 8% việc làm với doanh thu hàng năm đạt 66 tỷ bảng Anh (tương đương khoảng 6% GDP).

Để thúc đẩy nền kinh tế ban đêm, từ năm 2016, London đã đề ra hàng loạt chính sách hỗ trợ. Đặc biệt, từ cuối năm 2016, thị trưởng của thành phố London đã bổ nhiệm các chức vụ "Night Czar" nhằm tăng cường sự quản lý cũng như thúc đẩy dịch vụ và hoạt động về đêm, hướng tới mục tiêu đưa London trở thành thành phố 24h hàng đầu thế giới.

Nền kinh tế ban đêm của London đã đóng góp từ 17,7 tỷ bảng Anh đến 26,3 tỷ bảng Anh trong Tổng giá trị gia tăng (GVA) cho nền kinh tế Vương quốc Anh vào năm 2014.

Không chỉ vậy, việc London chuyển sang nền kinh tế 24h cũng đã mang lại nhiều vai trò quan trọng trong việc phát triền nền công nghiệp ban đêm của quốc gia này. Theo báo cáo của London First và E&Y, London chiếm tới 40% doanh thu của cả nền kinh tế ban đêm nước Anh.

Hoạt động kinh tế ban đêm tại London cũng đã tạo ra 723.000 việc làm. Một lượng lớn trong số này nằm ở các quán bar, nhà hàng, câu lạc bộ, chương trình biểu diễn và khách sạn. Hơn một phần tư lao động (25,9%) trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống và lưu trú của London và hơn một phần năm (22,4%) trong lĩnh vực nghệ thuật, giải trí và giải trí thường làm việc vào ban đêm (cao hơn so với tỷ lệ của các lĩnh vực tương tự bên ngoài London - tương ứng là 20,2% và 15,2%).

Theo báo cáo của London First và E&Y, tầm ảnh hưởng của nền kinh tế ban đêm ở London không chỉ hỗ trợ việc làm tại các lĩnh vực như khách sạn và nhà hàng (97.125 việc làm) và nghệ thuật và giải trí (46.592) mà nó còn bao gồm toàn bộ các ngành: vận tải và lưu trữ (107.136); y tế và công tác xã hội (101,282); dịch vụ quản trị và hỗ trợ (62.150); chuyên môn, khoa học và kỹ thuật (59,803); bán buôn, bán lẻ và sửa chữa (59,248); và thông tin và truyền thông (54,558).

Có thể nói rằng, nền kinh tế 24h của London không chỉ tạo ra thêm các bồi bàn và nhân viên phục vụ mà còn có rất nhiều kỹ sư, nhân viên bảo vệ và chủ cửa hàng; y tá, người dọn dẹp và tài xế taxi; các chuyên gia hỗ trợ CNTT, quản trị viên và nghệ sĩ, cũng như một loạt những nghề nghiệp khác.

Không chỉ vậy, nền kinh tế ban đêm còn thúc đẩy khả năng phục hồi kinh tế của Vương quốc Anh. NTIA cho biết ngành công nghiệp ban đêm hiện đại diện cho một trong số ít các ngành đã có sự tăng trưởng liên tục trong những năm gần đây.

Nước Anh và đặc biệt là London, đã chứng kiến sự gia tăng cả về tỷ lệ và số lượng của những người lao động làm việc ban đêm trong thập kỷ vừa qua. Tại London, 109.140 việc làm mới ban đêm đã được tạo ra từ năm 2004 đến năm 2016, mặc dù đã giảm trong thời gian suy thoái kinh tế.

Xu hướng này có khả năng sẽ tiếp tục phát triển. Nếu tỷ trọng lao động làm việc ban đêm trong tổng lực lượng lao động vẫn ở mức năm 2015, thì số lượng việc làm vào ban đêm có thể tăng từ 723.000 hiện nay lên 789.000 vào năm 2029. Nếu tỷ trọng lao động làm việc vào ban đêm tiếp tục có xu hướng tăng, con số này thậm chí sẽ còn lớn hơn nữa. Chắc chắn, mức tăng này sẽ mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho nền kinh tế quốc gia.

Để tiếp tục duy trì và đạt được những con số ấn tượng hơn, vào cuối năm 2017, London đã đưa dịch vụ tàu điện ngầm chạy xuyên đêm “Night Tube” vào hoạt động nhằm thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế dọc theo tuyến tàu chạy và tạo ra thêm 200 triệu bảng Anh mỗi năm. Các cơ sở kinh doanh nằm gần những điểm dừng tàu ban đêm nhờ đó cũng phát triển theo.

Mặc dù vậy, trong thời gian gần đây, giá thuê tăng cao đã buộc nhiều quán rượu, câu lạc bộ và các cơ sở khác phải đóng cửa, một xu hướng dần mở rộng trên khắp nước Anh và nó ngày càng trở nên trầm trọng hơn.

Do đó, trong một nỗ lực để tăng cường sức sống suốt 24h của thành phố, London đã ra mắt “Khu doanh nghiệp ban đêm” thử nghiệm đầu tiên. Nằm ở vùng lân cận Walthamstow phía Đông Bắc London, khu vực chuyên dụng này sẽ không chỉ chấp nhận các doanh nghiệp mở cửa muộn (cho dù là cửa hàng, quán bar hay địa điểm gặp gỡ cộng đồng phi thương mại, mà còn tích cực khuyến khích họ bằng các nguồn vốn đặc biệt).

Theo đó, chính quyền địa phương sẽ tự mình tìm kiếm các địa điểm tiềm năng để mở cửa muộn và cung cấp chúng với chi phí thấp cho các doanh nhân.

Kế hoạch đang bắt đầu với quy mô nhỏ: Khu vực mới chỉ bao gồm một con phố duy nhất, phố Walthamstow và có ngân sách khởi động khiêm tốn là 75.000 bảng Anh (94.000 USD) để trang trải trong thời gian từ tháng 11/2019 đến đầu 2020. Tuy nhiên, nó có thể là thí điểm cho một kế hoạch sẽ được triển khai trên khắp London.

Kế hoạch mới có vẻ khiêm tốn, nhưng có khả năng sẽ mang lại hiệu quả cao. Nếu thành công, nó sẽ là một mô hình hữu ích để hồi sinh các khu phố thương mại cũng như duy trì một nền kinh tế về đêm đầy tiềm năng của Vương quốc Anh.

Bài liên quan

Thủ tướng: TP.HCM cần thúc đẩy ngành kinh tế ban đêm

Kinh tế ban đêm và kinh tế tuần hoàn được nhiều DN quan tâm

Từ ngày mai 1-8, bước ngoặt mới giữa kinh tế Việt Nam và châu Âu

WB: Tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2020 có thể đứng thứ 5 thế giới