Phương Tây lo lắng về chiến tranh mạng toàn cầu khi Nga tấn công Ukraine

Hôm thứ Năm, công ty an ninh mạng ESET cho biết họ đã phát hiện ra một phần mềm độc hại "xóa sổ" mới nhắm vào các tổ chức của Ukraine. Phần mềm này nhằm xóa dữ liệu khỏi hệ thống mà nó nhắm đến.

Một ngày trước đó, các trang web của một số cơ quan chính phủ và ngân hàng Ukraine bị mất mạng sau một cuộc tấn công từ chối dịch vụ phân tán (DDoS). DDoS là loại tấn công nhằm làm sập một máy chủ hoặc mạng bằng cách "tuồn" ồ ạt traffic khiến người dùng hợp pháp không thể truy cập dịch vụ, tài nguyên họ muốn.

Một cuộc tấn công khác vào tuần trước đánh sập bốn trang web của chính phủ Ukraine, mà các quan chức Mỹ và Anh cho là do GRU, cơ quan tình báo quân sự của Nga làm.

Có thông tin người dân Ukraine đã nhận được tin nhắn giả nói các máy ATM ở nước này không hoạt động. Các chuyên gia an ninh mạng cho rằng đây có thể là một mưu kế hù dọa.

Về phần mình, Nga cho biết họ "chưa bao giờ tiến hành và không tiến hành bất kỳ hoạt động 'độc hại' nào trong không gian mạng".

Các cuộc tấn công dữ dội đã dẫn đến lo ngại về một cuộc xung đột kỹ thuật số rộng lớn hơn, và các chính phủ phương Tây đang chuẩn bị đối phó với các cuộc tấn công mạng từ Nga - và xem xét cách đối phó.

Các quan chức ở cả Mỹ và Anh đang cảnh báo các doanh nghiệp cảnh giác với hoạt động đáng ngờ từ Nga trên mạng của họ. Trong khi đó, Thủ tướng Estonia Kaja Kallas hôm thứ Năm cho biết các quốc gia châu Âu nên "cảnh giác với tình hình an ninh mạng ở quốc gia họ".

NBC News đưa tin hôm thứ Năm rằng Tổng thống Joe Biden đã được cấp dưới trình lên các phương án để Hoa Kỳ tiến hành các cuộc tấn công mạng đối với Nga nhằm làm gián đoạn kết nối internet và ngắt điện nước này. Tuy nhiên, một phát ngôn viên của Nhà Trắng đã bác bỏ thông tin này, nói nó "hoàn toàn không có cơ sở".

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu an ninh mạng nhận định một cuộc xung đột trực tuyến giữa Nga và phương Tây thực sự có khả năng xảy ra - mặc dù mức độ nghiêm trọng của bất kỳ sự kiện nào như vậy có thể hạn chế.

John Hultquist, phó chủ tịch phụ trách phân tích tình báo tại công ty an ninh mạng Mandiant (Mỹ), nói với CNBC: "Tôi nghĩ điều đó rất có thể xảy ra, nhưng điều quan trọng là chúng ta phải phản ánh đúng thực tế chiến tranh mạng".

"Có thể dễ dàng nghe thấy thuật ngữ đó và so sánh nó với chiến tranh có tiếng súng. Nhưng thực tế là hầu hết các cuộc tấn công mạng mà chúng tôi thấy là bất bạo lực và phần lớn có thể đảo ngược được".

'Hiệu ứng lan tỏa'

Toby Lewis, trưởng bộ phận phân tích các mối đe dọa tại Darktrace - công ty công nghệ thông tin của Anh chuyên về phòng thủ mạng, cho biết các cuộc tấn công cho đến nay chủ yếu tập trung vào việc hỗ trợ Nga tấn công Ukraine. Ông nói với CNBC: "Đó là vùng đất và lãnh thổ thực tế mà Nga muốn tìm kiếm hơn là đòn bẩy kinh tế. Cho mục tiêu này, lấy tấn công mạng là chiến dịch đầu tiên có thể hiệu quả hơn".

Các nhà nghiên cứu tại công ty phần mềm Symantec (Mỹ) cho biết phần mềm độc hại được phát hiện ở Ukraine cũng ảnh hưởng đến các nhà thầu cho chính phủ Ukraine ở Latvia và Lithuania, ý nói rủi ro từ "các chiến thuật chiến tranh mạng của Nga" có thể lan sang các quốc gia khác.

"Điều này có thể cho thấy khởi đầu của tác động nguy hại mà cuộc xung đột mạng này gây cho chuỗi cung ứng toàn cầu, và có thể bắt đầu có một số ảnh hưởng đối với các nước phương Tây khác, những nước có một số nhà thầu và nhà cung cấp dịch vụ giống nhau", ông Lewis nói.

Một số quốc gia thuộc Liên minh châu Âu, trong đó có Lithuania, Croatia và Ba Lan, đang hỗ trợ Ukraine thành lập một nhóm phản ứng nhanh trên không gian mạng.

"Từ lâu, chúng tôi đã đưa ra giả thuyết rằng các cuộc tấn công mạng sẽ là một phần của kho vũ khí ở bất kỳ quốc gia nào, và tôi nghĩ những gì chúng ta đang chứng kiến lần đầu tiên trong lịch sử loài người là các cuộc tấn công mạng đã trở thành vũ khí cho những đòn tấn công đầu tiên", Hitesh Sheth, Giám đốc điều hành của nền tảng an ninh mạng Vectra AI, nói.

Sheth cho rằng Nga có thể tiến hành các cuộc tấn công mạng trả đũa để đáp trả các lệnh trừng phạt phương Tây công bố hồi đầu tuần. "Tôi dự báo chắc chắn điều đó xảy ra, dựa vào những gì chúng ta đang chứng kiến khi Nga công khai tấn công Ukraine bằng các cuộc tấn công mạng, rằng họ sẽ có các kênh bí mật để tấn công các tổ chức đang được triển khai để hạn chế họ trong cộng đồng tài chính", ông nói.

Chuyện gì xảy ra tiếp theo?

Nga từ lâu đã bị các chính phủ và các nhà nghiên cứu an ninh mạng cáo buộc tiến hành các cuộc tấn công mạng và các chiến dịch cung cấp thông tin sai lệch nhằm phá vỡ các nền kinh tế và phá hoại nền dân chủ. Giờ đây, các chuyên gia cho rằng Nga có thể tung ra nhiều hình thức tấn công mạng tinh vi hơn, nhắm vào Ukraine và có thể cả các nước khác.

Năm 2017, một phần mềm độc hại khét tiếng, được gọi là NotPetya, làm các máy tính trên khắp thế giới nhiễm virus. Ban đầu, nó nhắm vào các tổ chức Ukraine nhưng nhanh chóng lan rộng ra toàn cầu, ảnh hưởng đến các tập đoàn lớn như Maersk, WPP và Merck. Các cuộc tấn công được cho là do Sandworm, bộ phận chuyên ‘hacking’ của cơ quan tình báo quân sự Nga GRU, thực hiện và gây tổng thiệt hại lên tới 10 tỷ USD.

Hultquist nói với CNBC: "Nếu họ thực sự tập trung những loại hoạt động này chống lại phương Tây, điều đó có thể gây ra những hậu quả kinh tế thực sự. Vấn đề nữa mà chúng tôi quan ngại là họ nhằm vào các cơ sở hạ tầng quan trọng".

Hultquist cho biết Nga đã "đào sâu" vào cơ sở hạ tầng ở các nước phương Tây như Mỹ, Anh và Đức "trong một thời gian dài" và đã bị "bắt quả tang" nhiều lần.

Năm ngoái, Colonial Pipeline, một hệ thống đường ống dẫn dầu của Mỹ, đã bị tấn công bởi một mã độc làm cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng mất mạng. Chính quyền Biden nói họ không tin Moscow đứng sau vụ tấn công. DarkSide, nhóm hack chịu trách nhiệm, được cho là có trụ sở ở Nga.

Nga tấn công quân sự Ukraine hôm thứ Năm. Đã có báo cáo về các vụ nổ và các cuộc tấn công tên lửa vào một số thành phố quan trọng của Ukraine, trong đó có thủ đô Kyiv. Tổng thống Nga Putin gọi đây là "phi quân sự hóa" Ukraine và cho biết các kế hoạch của Nga không bao gồm việc chiếm đóng các lãnh thổ Ukraine.

Mỹ, Anh và EU ngay lập tức đưa ra đợt trừng phạt mới, tiếp theo là các quốc gia như Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, New Zealand và Australia.

(Theo CNBC)

Bài liên quan

Xung đột Nga - Ukraine ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp châu Á?

Ấn Độ, Trung Quốc ‘đứng bên lề’ khi Nga tấn công Ukraine

Chứng khoán thế giới tăng trở lại

Mỹ - Anh công bố trừng phạt Nga, Đức dừng phê duyệt dự án Dòng chảy phương Bắc 2