PCI không còn là cuộc đua vì thứ hạng

Chuyện của ngôi sao mới

Sáng 16/9, tại ngay cửa đón tiếp khách mời tham gia Lễ khánh thành nhà máy thứ 2 của Hana Micron Việt Nam tại Khu công nghiệp Việt Yên, ông Đào Xuân Cường, Trưởng ban Quản lý các khu công nghiệp Bắc Giang có mặt từ sớm. Nếu không có biển tên trên áo, khách mời có thể nhầm ông Cường là người của Công ty.

"Để mời gọi được các dự án như của Hana Micron Vina không dễ dàng. Nếu không thực sự đồng hành thực chất với nhà đầu tư, chúng tôi sẽ không thể có được các dự án như mong muốn", ông Cường chia sẻ.

Trước đó, nhà máy đầu tiên của Hana Micron Vina tại Bắc Giang đã hoàn thành và đi vào hoạt độngtừ năm 2022. Với tổng vốn đầu tư gần 600 triệu USD, nhà máy Hana Micron Việt Nam hiện là một trong những dự án có suất vốn đầu tư/ha lớn nhất tại Bắc Giang, với khoảng 90 triệu USD/ha. So với suất đầu tư tối thiểu mà Bắc Giang đang tự giới hạn trong kế hoạch chủ động chọn dự án đầu tư, khoảng 100 tỷ đồng hoặc 4 triệu USD/ha, con số này thực đáng nể.

Cũng phải nói thêm, nhà máy thứ 2 của Hana Micron Vina là dự án sản xuất chất bán dẫn đầu tiên của miền Bắc, với những đòi hỏi khá khắt khe về sự ổn định về điện, nước, nguồn nhân lực chất lượng cao... vốn chưa phải là thế mạnh của địa phương từng là 1 trong những tỉnh nghèo nhất miền Bắc. Đương nhiên, đây cũng không phải là dự án cuối cùng trong chiến lược ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ mới, công nghệ xanh mà tỉnh này theo đuổi.

Thực ra, với người của Hana Micron Vina và nhiều doanh nghiệp ở Bắc Giang, hành động của Trưởng ban Quản lý các khu công nghiệp Bắc Giang không có gì lạ, thậm chí là đương nhiên. Hồi tháng 5/2023, khi miền Bắc rơi vào tình trạng thiếu điện do nắng nóng kéo dài, Bắc Giang là tỉnh đầu tiên bị cắt điện để giảm phụ tải, ông Cường và cộng sự gần như không có ngày nghỉ, chạy như con thoi giữa các doanh nghiệp.

Khi đó, Bắc Giang đã đưa ra phương án gần như vô tiền khoáng hậu, là ban ngày ưu tiên điện cho sản xuất, ban đêm dành điện cho người dân. Nhớ lại những ngày khó khăn đó, ông Lee You Young, Giám đốc tài chính Công ty Hana Micron Vina đã gửi lời cám ơn tới chính quyền Bắc Giang.

"Doanh nghiệp chất bán dẫn sử dụng rất nhiều điện do tính chất đặc thù ngành và phải vận hành xưởng sản xuất suốt 24 giờ/ngày nên thiếu điện là một rủi ro rất nghiêm trọng. Việc này còn ảnh hưởng đến các quyết định xem xét mở rộng đầu tư của doanh nghiệp. Tuy nhiên, chúng tôi nhận được sự hỗ trợ kịp thời trong bối cảnh bất khả kháng. Đây là lý do chúng tôi chọn Bắc Giang để đầu tư ", ông Lee You Young nói.

Tâm tư của người đứng đầu

Trong vai trò người đứng đầu, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Ánh Dương thấu hiểu hơn cả sự không dễ dàng mà ông Cường nhắc tới. Vấn đề không chỉ nằm ở vị trí của một địa phương đi sau trong phát triển như Bắc Giang, nhưng lại chọn con đường khó hơn là lựa chọn thay vì chấp nhận mọi đề xuất của nhà đầu tư, mà còn vì các quyết định đứng cùng với doanh nghiệp, bên cạnh nhà đầu tư trong bối cảnh tâm lý sợ trách nhiệm trong giới công chức đang phổ biến trong cả nước.

Tuy nhiên, ông Dương thẳng thắn, xác định làm việc với tâm trong sáng, không tư lợi, không lợi ích nhóm, thì không sợ trách nhiệm. "Chúng tôi phải đặt mình vào vị trí là nhà đầu tư từ một nước khác đến với địa phương, với dự định đầu tư một nhà máy lớn hoạt động trong 50 năm tới thì mong đợi điều gì nhất. Hiểu được, chúng ta sẽ có cách ứng xử sao cho các nhà đầu tư yên tâm, tin tưởng, lựa chọn gắn bó lâu dài với địa phương", ông Dương chia sẻ.

Trong tính toán của chính quyền Bắc Giang, nhà đầu tư cần nhất thái độ thân thiện, đồng hành, chia sẻ và hỗ trợ hiệu quả của chính quyền. Bởi, để triển khai một dự án từ khâu thủ tục đến khi đi vào hoạt động suôn sẻ phải trải qua rất nhiều các khâu, các bước, với rất nhiều khó khăn, rủi ro mà nhà đầu tư phải đối mặt trong khi họ không thông thuộcmọi thứ ở địa phương. Nếu chính quyền địa phương chỉ thu hút họ vào rồi để mặc họ tự lo, khi gặp khó khăn thì không biết dựa vào ai…

Có lẽ đây cũng là điều mà Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh Lê Văn Hẳn suy nghĩ khi buộc phải từ chối một dự án dệt may sau khi xem xét tác động môi trường của dự án. "Nếu nói có tiếc không, thì có, vì dự án quy mô lớn, sẽ tạo ra nguồn thu cho địa phương,nhưng cân nhắc lợi - hại, nhất là cân nhắc tiềm năng phát triển lâu dài của địa phương, chính là tài sản lớn nhất của địa phương, chúng tôi quyết định từ chối", ông Hẳn nói.

Nhưng ông cũng chia sẻ, quyết định từ chối không có nghĩa là chấm dứt quan hệ với nhà đầu tư. Tỉnh thường đề nghị các nhà đầu tư tìm hiểu sâu hơn, giới thiệu với họ về các định hướng phát triển của tỉnh… để cùng các nhà đầu tư đưa ra giải pháp phù hợp cho các bên. Thậm chí, với các nhà đầu tư hiện hữu, tỉnh cũng có kế hoạch xây dựng các sản phẩm mới theo định hướng phát triển của tỉnh, như khaithác du lịch ở các cánh đồng điện gió của các đoanh nghiệp...

Cuộc đua không vì thứ hạng

Cả ông Dương và ông Hẳn đều đang đối mặt với những áp lực không hề nhỏ trong cuộc đua ghiđiểm với các nhà đầu tư, doanhnghiệp qua Bảng xếp hạng PCI.

Hiện tại, Bắc Giang đang là đương kim á quân, sau khi vượt 30 bậc. Trà Vinh cũng ghi điểm trong lần xếp hạng này với mức tăng 25 bậc, đang ở vị trí 26/63 tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, đây lại là giữ vị trísố 1 trong Chỉ số Xanh cấp tỉnh (PGIIndex) lần đầu được VCCI công bố bên cạnh PCI.

Trong cuộc làm việc với VCCI về phân tích chỉ số PCI năm 2022 của Bắc Giang, ông Dương đã rất thẳng thắn thừa nhận, PCI cao cũng rất áp lực, vì không thể để năm sau kém hơn năm trước, nghĩa là ít nhất cũng phải duy trì thứ hạng trong bối cảnh các địa phương đều đặt rõ yêu cầu cải thiện môi trường kinh doanh, cải thiện điểm số PCI để ghi dấu ấn với các doanh nghiệp, nhà đầu tư. Tuy nhiên, mối quan tâm hơn cả của địa phương này trong PCI là những chỉsố còn thấp. Năm 2022, Bắc Giang có 3 chỉ tiêu giảm mạnh.

"Chúng tôi thấy xấu hổ vì cácchỉ số thấp, như là chỉ tiêu doanh nghiệp phải chờ hơn 3 tháng hoàn tất các thủ tục để chính thức đi vào hoạt động đứng thấp nhất cả nước… Doanh nghiệp, người dân chưa hài lòng nghĩa là chính quyền chưa làm hết trách nhiệm, chưa hết lòng hỗ trợ.Đây là điều mà từng công chức phải cảm nhận được, để có những hành động cụ thể", ông Dương chia sẻ.

Cũng phải nói thêm, cuộc phân tích các chỉ số PCI của Bắc Giang có hơn 3.000 công chức ở đủ các cấp, ngành tham gia. Đặc biệt, 100% công chức làm việc ở các bộ phận trực tiếp liên quan đến doanh nghiệp, người dân tham gia theo hình thức trực tuyến. Ở Trà Vinh, những cuộc làm việc tương tự cũng được thực hiện, với sự tham gia của các doanh nghiệp…

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký VCCI, Giám đốc Dự án PCI đặc biệt ấn tượng về các cách làm việc này. "Tôi tin rằng, ở đâu từng công chức, từng sở, ngành sốt sắng tìm cách đồng hành với doanh nghiệp,người dân thì ở đó môi trường kinh doanh sẽ được cải thiện thực chất”, ông Tuấn nhận định.

Đặc biệt, ông Tuấn chia sẻ dường như đang có một cuộc đua đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp trong đội ngũ công chức. Trong bối cảnh nhiều quy định, hệ thống pháp luật đang trong quá trình hoàn thiện, còn nhiều trùng lặp, khó thực thi cho cả doanh nghiệp và cơ quan nhà nước thì văn hóa đồng hành có lẽ đang là bệ đỡ cho các quyết định dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm…

Bài liên quan

Dù đang xếp đầu bảng, Quảng Ninh vẫn muốn cải thiện PCI

PCI 2022: Quảng Ninh tiếp tục dẫn đầu

Hà Nội yêu cầu các đơn vị tập trung nâng cao chỉ số PCI

Bình Định nỗ lực để đưa PCI vào 'top' dẫn đầu cả nước