Năm Quý Mão nói chuyện võ mèo

Võ sư UÔNG NGỌC TÂN
07:56 22/01/2023

Mèo là loài động vật gần gũi với đời sống con người Việt Nam. Từ xa xưa mèo đã trở thành hình tượng của nhiều môn nghệ thuật như hội hoạ, văn học, điêu khắc…và trong cả võ thuật.

Ở làng tranh Đông Hồ - Hà Nội có một bức hoạ nổi tiếng về loài vật này mà mỗi người dân Việt Nam ai ai cũng đều biết đến đó là bức "đám cưới chuột".

Trong đời sống dân gian cũng có rất nhiều những câu chuyện cổ tích, những câu tục ngữ, ca dao nói về loài vật này.

" Con mèo mà trèo cây cau, hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà.

Chú chuột đi chợ đường xa, mua mắm mua muối giỗ cha con mèo…"

minh hoa

Loài mèo có rất nhiều tố chất được áp dụng trong võ thuật. Ảnh: Internet

Mèo là một trong thập nhị chi (12 con giáp) của văn hoá cổ truyền Việt Nam, nó đứng sau loài cọp (dần).

Mèo có tố chất thông minh, nhanh nhẹn, tinh ranh do vậy, từ xa xưa, các bậc đại sư trong võ thuật phương Đông đã biết tìm hiểu, nghiên cứu các tố chất và kỹ năng chiến đấu của loài vật này để tạo ra một môn võ độc đáo, một vũ khí chiến đấu hiệu quả - võ mèo (Miêu quyền).

Tại Hàn Quốc, các võ sư vẫn thường lưu lại câu chuyện… Vào thời Goryeo, có một kiếm sư lừng danh tên là Taebaek. Ông có nuôi một con mèo. Sau những giờ dạy kiếm pháp cho các môn sinh, Taebaek thường lui về thư phòng bầu bạn với chú mèo yêu quý của mình, đọc sách và luyện công.

Có một điều bí mật mà vị sư phụ này không tiết lộ cho ai biết cả đó là ông đã nhận ra con linh miêu của mình có một bản lĩnh võ công cực cao nên ông đã ngấm ngầm theo dõi từng cử động của nó để luyện tập theo. Nhờ vậy, ông có một thân pháp khinh công siêu phàm khó ai sánh bằng.

IMG_20180214_130042

Loài mèo thường bắt đầu thăm dò đối thủ bằng thế thủ thấp, kín kẽ, rình rập...Ảnh: PV

Trong võ thuật, mèo được xem là con vật nhanh nhẹn. Bộ pháp (bước chân) của mèo linh hoạt, nhẹ nhàng, uyển chuyển và mềm mại. Trước khi tấn công đối thủ nó thường bắt đầu bằng thế rình rập, tấn pháp thấp, thủ pháp kín kẽ, tập trung, không chút sơ hở. Khi xuất đòn thì rất quyết đoán, chớp nhoáng, bất ngờ, có lực, chính xác và rất mãnh liệt.

Mèo áp sát con mồi, căn chính xác khoảng cách rồi dùng đôi chân linh hoạt của mình bật nhảy lên, sử dụng những móng vuốt "tát" vào đối thủ. Khi đã vồ chụp lấy được đối thủ nó còn dùng 2 chân ghì vào cổ và kết liễu đối thủ bằng cách cắn vào các điểm yếu chết người.

Trong võ thuật, thân thủ pháp của mèo được hình tượng hoá bằng lối thủ thấp, kín kẽ, trọng tâm trải đều trước mũi bàn chân, ngón chân nhấc nhẹ – hay còn gọi là miêu tấn (một trong 8 bộ tấn căn bản của võ cổ truyền Việt Nam, Karate gọi là Neko Ashi Dachi), sẵn sàng áp sát, tiến lùi hay đảo sấn…

Thủ pháp (cánh tay) "mềm mại", linh hoạt, không ngay đơ. Các ngón tay co lại và khép chặt như đòn hổ trảo, tấn công bằng các đầu ngón mạnh mẽ vào các yếu huyệt như yết hầu, mắt, mang tai, ngực...

Những chiêu thức lấy hình tượng mèo nổi tiếng trong giới võ lâm được biết đến nhiều như "linh miêu tẩy diện", "linh miêu bãi vị", "hoàng miêu quá hải"…Các bài quyền thì có "linh miêu quyền công", "linh miêu hý thử"…

Trong võ cổ truyền Việt Nam, võ phái họ Lý (thị xã An Nhơn, Bình Định) có bài quyền được mệnh danh là tuyệt kỹ công phu - "miêu tẩy diện" (mèo rửa mặt) rất nổi tiếng. Bài quyền này được mô phỏng theo thế đánh nhu nhuyễn, linh hoạt của loài mèo, tính đến nay đã trên trăm năm tuổi. Truyền nhân môn phái hiện nay là lão võ sư Lý Xuân Hỷ.

Theo ông Hỷ, để tập thuộc bài quyền này chỉ cần 2-3 ngày, nhưng để đánh có "hồn" và thuần thục được bộ pháp, thân pháp thì phải mất thời gian rất lâu.

Truyền thuyết võ học kể rằng, mèo là thầy dạy võ công cho loài cọp, nhưng để phòng thân, mèo giữ lại một bí kíp cho riêng mình là "công phu leo cây". Có thể, đây chỉ là một truyền thuyết, nhưng những sự kiện lịch sử gắn liền với môn võ công cao thủ này thì đã trở thành một huyền thoại.

Bậc kỳ nhân võ thuật được lịch sử võ học mệnh danh là "người mèo" đó là võ sư, bác sĩ Gogen Yamaguchi - ngoài danh vị võ sư Karate, GogenYamaguchi còn là một cử nhân luật học, và là tiến sĩ y khoa).

Gogen Yamaguchi sinh năm 1907 tại Kyushu, Nhật Bản. Từ nhỏ, ông đã kinh qua tập luyện nhiều võ phái. Đến khi 20 tuổi, ông theo gia đình về sống ở Kyoto. Tại đây, ông bái sư và theo học Karate Goju Ryu của võ sư Chojun Miyagi.

FB_IMG_1650245557164

Kỹ thuật bật nhảy của loài mèo được xem là một tuyệt kỹ áp dụng trong võ thuật. Ảnh: PV

Ông được mệnh danh "người mèo" sau trận tử chiến với cọp đói tại Mãn Châu - Trung Quốc năm 1939.

Trong những ngày bị cầm tù tại nhà ngục Mãn Châu, có lần ông bị bọn cai ngục và đám tù nhân lột truồng ném vào chuồng cọp.

Chúng tin rằng khi bị tống vào đó, ông sẽ trở thành miếng mồi ngon cho con cọp. Nhưng không chút sợ hãi, Yamaguchi hét lên một tiếng kinh hồn, rồi ông lao vào tấn công ...

Mọi người chưa kịp thất thần khi ông bị ném vào chuồng cọp, thì ngay lúc đó ông đã tung một đòn kim tiêu cước vào mũi con mãnh thú. Con vật lạng quạng vì trúng đòn, chưa kịp phản ứng thì nó đã lãnh thêm một đòn cùi chỏ trí mạng vào mang tai, khuỵu hẳn xuống.

Tiếp đó, Yamaguchi phóng thẳng lên lưng, vận hết nội công siết chặt cổ con vật cho đến chết. Trận đấu diễn ra chớp nhoáng trong sự kinh hoàng tột độ của đám tù nhân và cai ngục…

Võ thuật ngày nay đang bước vào giai đoạn "trăm sông đổ về một bể", dần dà, các môn võ sau quá trình tranh tài, giao lưu, học hỏi lẫn nhau đã bắt đầu có sự biến đổi nhiều về kỹ thuật để thích ứng với thời đại mới, lối đánh mới.

Tuy vậy, có những tuyệt kỹ vẫn mãi được lưu giữ như một nét bản sắc riêng. Trong võ thuật phương Đông, bao gồm cả Võ cổ truyền Việt Nam, võ mèo hay còn gọi là Miêu Quyền là một trường hợp như thế!

karate

Môn võ Karate có những kỹ thuật phản đòn tay sau rất nhanh và chính xác giống lối ra đòn của loài mèo. Ảnh: Nguyễn Chiến

  • Cùng chuyên mục
Một thế hệ không dám mua nhà ở Mỹ

Một thế hệ không dám mua nhà ở Mỹ

Gần 1/5 người Mỹ 25-34 tuổi hiện sống cùng cha mẹ hoặc ông bà, mức cao kỷ lục trong bối cảnh giấc mơ mua nhà ngày càng xa.

Phong cách - 11/07/2026 08:31

Khi World Cup được viết lại kịch bản

Khi World Cup được viết lại kịch bản

FIFA World Cup 2026 không chỉ thay đổi cách cầu thủ nghỉ uống nước, mà còn tạo ra hàng trăm vị trí quảng cáo mới trị giá hàng trăm triệu USD. Đằng sau những quãng "hydration break" là một câu chuyện lớn hơn về cách truyền hình và thương mại đang dần tác động đến chính cấu trúc của trận đấu.

Phong cách - 10/07/2026 15:17

Thế giới đồng hồ xa xỉ: Hoài niệm trở lại trong hình hài đương đại

Thế giới đồng hồ xa xỉ: Hoài niệm trở lại trong hình hài đương đại

Tuần qua, các hãng đồng hồ xa xỉ đồng loạt ra mắt các thiết kế thiên về những câu chuyện giàu chất điện ảnh: từ sắc xanh hữu cơ của sơn mài Việt, ánh vàng hồng của New York, đến những mặt số gợi nhớ sông băng, đường đua và kiến trúc Paris. Các thiết kế mới cho thấy đồng hồ không chỉ là cỗ máy đo thời gian mà còn là phụ kiện kể chuyện, một mảnh trang sức mang ký ức, chất liệu và phong cách sống.

Phong cách - 10/07/2026 08:35

TP.HCM ưu tiên sống cân bằng, Hà Nội vẫn chọn lương cao

TP.HCM ưu tiên sống cân bằng, Hà Nội vẫn chọn lương cao

Báo cáo chỉ ra rằng nhân sự TP.HCM và Hà Nội có những ưu tiên, động lực và kỳ vọng khác nhau đối với doanh nghiệp trong quá trình tìm kiếm việc làm.

Phong cách - 09/07/2026 14:00

FIFA World Cup 2026 chia gói tài chính 871 triệu USD: Mỗi đội nhận bao nhiêu?

FIFA World Cup 2026 chia gói tài chính 871 triệu USD: Mỗi đội nhận bao nhiêu?

FIFA dành tổng nguồn lực 871 triệu USD cho 48 liên đoàn dự World Cup 2026, trong đó mỗi đội được bảo đảm ít nhất 12,5 triệu USD, còn tổng khoản tiêu chuẩn dành cho nhà vô địch có thể lên tới 53,5 triệu USD trước các hỗ trợ bổ sung.

Phong cách - 08/07/2026 14:32

Học sinh Hà Nội vào vai kỹ sư robot trong trại hè Robotics Summer Camp

Học sinh Hà Nội vào vai kỹ sư robot trong trại hè Robotics Summer Camp

Nhiều nước đang đưa giáo dục công nghệ xuống bậc phổ thông để chuẩn bị cho một thị trường lao động do AI và tự động hóa định hình. Trại hè Robotics Summer Camp 2026, tổ chức tại Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Hà Nội, là một ví dụ cho thấy Việt Nam cũng đang đi theo hướng đó, bắt đầu từ lứa tuổi 12-16.

Phong cách - 08/07/2026 09:16

World Cup không còn là sân chơi của áo đấu và giày đá bóng

World Cup không còn là sân chơi của áo đấu và giày đá bóng

Tại Mỹ, Mexico và nhiều thị trường World Cup 2026, các hãng mỹ phẩm ồ ạt đổ tiền vào bóng đá, nhắm đến fan nữ và biến giải đấu thành "mỏ vàng" tiếp thị mới.

Phong cách - 07/07/2026 09:50

Nhà Bát Giác: 'Bản hòa ca' của những cuộc gặp gỡ văn hóa

Nhà Bát Giác: 'Bản hòa ca' của những cuộc gặp gỡ văn hóa

Sau thành công của chương trình nghệ thuật đặc biệt "Crescendo - Giao hưởng kết nối" trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo - Hà Nội 2026 diễn ra vào tối 4/7, chiều 5/7, Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục chào đón đông đảo công chúng đến với chương trình "Âm nhạc cuối tuần". Hai chương trình mang màu sắc khác nhau nhưng đều góp phần khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của không gian di sản này như một điểm hẹn văn hóa mở, nơi âm nhạc kết nối cộng đồng, lan tỏa bản sắc Hà Nội và mở rộng cánh cửa giao lưu với thế giới.

Phong cách - 06/07/2026 17:07

Từ sân khấu cộng đồng đến hành trình kết nối lịch sử với đời sống hôm nay

Từ sân khấu cộng đồng đến hành trình kết nối lịch sử với đời sống hôm nay

Tối 5/7, giữa không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, trích đoạn ‘Đêm cuối Lý Chiêu Hoàng’ đã đưa công chúng trở về với một giai đoạn đặc biệt của lịch sử dân tộc, tạo nên điểm nhấn cho chương trình ‘Âm nhạc cộng đồng’.

Phong cách - 06/07/2026 12:57

'Vua sân đất nện' Rafael Nadal đầu tư vào đâu sau khi giải nghệ?

'Vua sân đất nện' Rafael Nadal đầu tư vào đâu sau khi giải nghệ?

Rời quần vợt chuyên nghiệp cuối năm 2024, Rafael Nadal đang mở rộng chuỗi khách sạn ZEL, hệ thống học viện và các khoản đầu tư vào giáo dục, thể thao, chăm sóc sức khỏe nhằm tạo dựng một “di sản” mới ngoài sân đấu.

Phong cách - 06/07/2026 10:06

Đêm giao hưởng kết nối nghệ thuật và công chúng giữa lòng Hà Nội

Đêm giao hưởng kết nối nghệ thuật và công chúng giữa lòng Hà Nội

Chương trình "Crescendo - Giao hưởng kết nối" quy tụ nhiều nghệ sĩ trong nước và quốc tế, tạo nên đêm hòa nhạc đặc sắc, lan tỏa giá trị nghệ thuật và thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa lòng Thủ đô.

Phong cách - 05/07/2026 17:30

Người 'lên đời' cây dừa nước Việt Nam

Người 'lên đời' cây dừa nước Việt Nam

"Trong một thế giới mà giá trị của nhiều sản phẩm được nâng lên gấp nhiều lần nhờ ứng dụng công nghệ và cách khai thác thông minh, việc cây dừa nước Cần Giờ vẫn dừng ở mức khai thác thô là điều khiến tôi trăn trở", Phan Minh Tiến đã khởi đầu hành trình "lên đời" cây dừa nước từ suy nghĩ đó.

Phong cách - 05/07/2026 09:43

Vẻ đẹp hiếm gặp của 'cánh đồng vàng' giữa biển Nhơn Hải

Vẻ đẹp hiếm gặp của 'cánh đồng vàng' giữa biển Nhơn Hải

Mỗi năm từ tháng 5 đến tháng 7, rong mơ phát triển dày đặc dưới vùng biển Nhơn Hải, tạo nên những 'cánh đồng vàng' giữa đại dương và trở thành điểm nhấn thu hút đông đảo du khách.

Phong cách - 04/07/2026 12:04

Đêm hòa nhạc quốc tế 'Crescendo - Giao hưởng kết nối' diễn ra bên hồ Hoàn Kiếm

Đêm hòa nhạc quốc tế 'Crescendo - Giao hưởng kết nối' diễn ra bên hồ Hoàn Kiếm

Tối 4/7, chương trình nghệ thuật Crescendo - Giao hưởng kết nối sẽ diễn ra tại Nhà Bát Giác, bên hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội), quy tụ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng trong nước và quốc tế. Là điểm nhấn của Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo 2026, đêm hòa nhạc hứa hẹn mang đến không gian nghệ thuật đặc sắc cùng thông điệp về hòa bình và kết nối văn hóa.

Phong cách - 03/07/2026 08:36

Đế chế kinh doanh của ông Trump thu về 1,4 tỷ USD từ tiền mã hóa, có khoản thu từ Việt Nam

Đế chế kinh doanh của ông Trump thu về 1,4 tỷ USD từ tiền mã hóa, có khoản thu từ Việt Nam

Tiền mã hóa đã vượt các hoạt động bất động sản truyền thống để trở thành nguồn thu lớn nhất của hệ thống doanh nghiệp liên quan Tổng thống Mỹ Donald Trump trong năm ngoái.

Phong cách - 02/07/2026 06:45

Quyền lực mềm của các tỷ phú trong chính trị và văn hóa toàn cầu

Quyền lực mềm của các tỷ phú trong chính trị và văn hóa toàn cầu

Hiện tại, người ta không chỉ đo quyền lực bằng quyền quản lý, mà bằng khả năng định hình hành vi, ưu tiên và hệ giá trị của xã hội. Ở cấp độ đó, giới siêu giàu đang vận hành như những tác nhân chính trị không chính thức của kỷ nguyên toàn cầu hóa.

Phong cách - 01/07/2026 08:46