Loạn đơn thuốc điều trị, F0 lạc vào ma trận thuốc chữa COVID-19

Tương tự như anh Hồng, Chị Nguyễn Vân, 28 tuổi, ngụ quận Tân Bình (TP.HCM) phát hiện mắc Covid-19 đầu tháng 3, tuy chỉ bị sốt nhẹ và đã chuẩn bị sẵn thuốc hạ sốt nhưng chị vẫn nhờ người thân tìm mua thuốc giùm và khi nhận được gói thuốc chị vô cùng hoang mang. Vì bịch thuốc có tới 9 loại, từ tăng đề kháng đến cả kháng sinh, kháng viêm, thuốc trị ho… nên chị không dám uống vì chưa có triệu chứng gì khác.

Ma trận… đơn thuốc F0

Trong giai đoạn “bình thường mới”, khi tỷ lệ phủ vắc xin tăng cao, COVID-19 dường như không còn là “hung thần” khiến mọi người sợ hãi như lúc nó mới xuất hiện. Các hoạt động vui chơi giải trí, sinh hoạt cộng đồng diễn ra nhộn nhịp hơn. Hệ quả là, số ca dương tính tăng trở lại. Mỗi ngày, cộng đồng F0 đều “kết nạp” thêm hàng nghìn thành viên mới.

Trở thành F0 hiện nay không còn là điều gì to tát. Nhiều người còn nói vui “ai rồi cũng F0 thôi”, “chẳng ai bất tử”, “F0 một lần cho biết”, “không bị F0 đời không nể” vì cũng chỉ giống như cảm cúm thông thường mà thôi, vài ngày là khỏi. Các F1 trở thành “của hiếm cần được bảo tồn”.

Và sau hơn hai năm sống giữa COVID-19, dường như ai cũng trở thành chuyên gia, thành bác sĩ điều trị F0, ai cũng có thể kê đơn thuốc. Nhưng vì loạn đơn thuốc và phương cách, bệnh nhân cầm đơn nào cũng hoang mang, sợ uống sai, thậm chí uống không đủ.

Để ứng phó trong trường hợp trở thành F0, nhiều người tích trữ đủ loại thuốc, vitamin, chai xịt mũi họng, nước súc miệng, gừng sả chanh để xông... Thậm chí có người còn đầu tư hẳn máy tạo oxy tại nhà.

Khi nặng hơn, các F0 tìm đến nguồn thông tin khác: truyền miệng, người quen, bạn bè và... trên mạng. Tuy nhiên trên mạng, đủ loại đơn thuốc được truyền tai đi kèm với lời giới thiệu kiểu như “kinh nghiệm chiến thắng COVID của một F0” hay “hết COVID nhanh chóng nhờ cách này”. Hàng loạt thầy thuốc online xuất hiện để chia sẻ cách xông, súc miệng, uống những loại thuốc gì... Người dân vô tư chia sẻ những đơn thuốc trôi nổi trên mạng mà chẳng biết chúng có thực sự hiệu quả với mình hay không, “cứ share trước đã.”

Sự hỗn loạn các đơn thuốc trị COVID-19 từ các “dược sĩ mạng” khiến mọi người hoang mang, chẳng biết nên tin dùng đơn thuốc nào. Vấn đề là, không ít người sẵn sàng móc hầu bao cho những đơn thuốc “của người đi trước” này, chẳng cần biết chúng có nằm trong danh sách thuốc điều trị được Bộ Y tế công nhận và có thực sự cần thiết hay không.

Nhiều chuyên gia nhận định, thông tin về chữa COVID đang rất phức tạp, lẫn lộn, mang lại hệ quả tích cực lẫn tiêu cực. Dưới các lời tư vấn hùng hồn là dòng chữ nhỏ nhẹ bán một món hàng gì đó. Tức một phần các bài tư vấn trên mạng hiện nay là bài bán hàng. Họ đã vận dụng tốt nguyên lý: Khó khăn của người này là cơ hội của người khác.

Không sử dụng tùy tiện các toa thuốc lan truyền trên mạng xã hội

Khi nói mình là F0, chị Đ.T.T (TPHCM) liền được bạn bè tư vấn sử dụng một số loại thuốc kèm theo khẳng định đại loại như anh A hay chị B nào đó đã dùng rồi, hiệu quả lắm, cứ yên tâm. Để làm bằng chứng, những người bạn này còn chụp màn hình gửi cho chị T xem “quá trình điều trị COVID-19” của những nhân vật này.

Chỉ bị sốt nhẹ và ho nên chị T tá hỏa khi nhìn vào đơn thuốc bạn bè mình tư vấn. Vì không có triệu chứng nặng, đồng thời lo sợ sử dụng nhiều thuốc kháng sinh, kháng viêm sẽ gây hại cho gan, dạ dày và thận nên chị T chỉ dám uống thuốc hạ sốt và thuốc ho theo đúng liều lượng chỉ định.

Theo bác sĩ Nguyễn Thế Anh, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhiệt đới Hải Dương, Trưởng đoàn Y Bác sĩ Hải Dương tham gia chi viện, chống dịch tại TP.HCM trong đợt dịch vừa qua, thuốc kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng với các loại virus nói chung và virus SARS-CoV-2 nói riêng; chỉ dùng kháng sinh khi nào có bội nhiễm, việc dùng kháng sinh không đúng làm bệnh nhân mất tiền, hại sức khỏe và gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.

Về Kháng viêm (Corticoid) chỉ dùng khi có chỉ định (spo2 < 95%, bệnh nhân xuất hiện khó thở hay có tổn thương trên xquang phổi), việc dùng sớm khi bệnh nhân vẫn bình thường có thể làm kéo dài tình trạng bệnh và đã có những nghiên cứu làm tăng tỉ lệ tử vong lên gấp đôi. Vì vậy, việc uống những loại thuốc này không mang lại lợi ích gì đối với người bệnh COVID-19.

Ngược lại, bác sĩ Thế Anh cảnh báo, nhiều đơn thuốc trôi nổi trên mạng sử dụng thuốc kháng sinh, kháng viêm sớm cho người bệnh là rất nguy hiểm, có thể tình trạng bệnh nặng thêm. Việc dùng các thuốc trôi nổi trên thị trường: Cần lưu ý rằng, hiện nay chưa có phê duyệt từ Bộ Y tế cho phép sử dụng những loại thuốc có trong những đơn thuốc đang trôi nổi trên mạng (thuốc xách tay từ Nga) trong việc điều trị COVID. Thực tế, có nhiều trường hợp dùng sai thuốc, quá liều thuốc gây ngộ độc, điển hình là thuốc hạ sốt paracetamol, thuốc kháng đông, kháng viêm chứa corticoid...

Bác sĩ Thế Anh nhấn mạnh, bối cảnh thuận lợi của đợt dịch này là chúng ta đã phủ xong vaccine nên hầu hết diễn biến bệnh sẽ là nhẹ. Nếu các triệu chứng không đến mức nặng để phải vào bệnh viện, F0 hoàn toàn có thể chữa trị tại nhà nhưng cần bình tĩnh, tránh trở thành con mồi của kẻ bán thuốc, gây tiền mất, tật mang, bệnh nhẹ trở nên nặng. Và biện pháp phòng bệnh tốt nhất vẫn là tiêm vaccine phòng bệnh, thực hiện tốt 5K.

Bài liên quan

Thanh Hóa: Lao động mắc COVID tăng, doanh nghiệp dừng nhiều dây chuyền sản xuất

Không xét nghiệm COVID-19 hành khách đã tiêm chủng trên chuyến bay sơ tán

COVID ‘đạp phanh’ lên tiến trình cải cách

Đường phố Hà Nội vắng như Tết trong những ngày chạm mốc 20.000 ca mắc COVID-19