Hợp tác phát triển AI và bán dẫn nhằm thúc đẩy cân bằng thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ

Sáng 13/5 (giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến công tác tại Hoa Kỳ và tham dự Chương trình Đầu tư vào Hoa Kỳ “SelectUSA 2025”, Đoàn công tác của Bộ Tài chính đã có các buổi làm việc quan trọng với lãnh đạo cấp cao của Tập đoàn Intel và Tập đoàn Meta.

Đồng hành kiến tạo năng lực công nghệ chiến lược quốc gia

Làm việc với Tập đoàn Intel, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn đánh giá cao cam kết đầu tư bền vững của Intel tại Việt Nam trong gần 20 năm qua.

Nhà máy Intel Products Vietnam (IPV) hiện là cơ sở lắp ráp và kiểm thử chip bán dẫn lớn nhất toàn cầu của Tập đoàn, chiếm hơn 50% sản lượng kiểm thử chip bán dẫn của Intel, đóng góp hơn 90 tỷ USD giá trị xuất khẩu từ năm 2010 đến nay.

Thứ trưởng ghi nhận vai trò tiên phong của Intel trong hợp tác với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) triển khai chương trình “AI for All”, một sáng kiến đột phá nhằm phổ cập kiến thức AI, góp phần đào tạo hơn 10 nghìn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực bán dẫn và AI cho Việt Nam, hay chương trình “AI cho khu vực công”, một chiến lược quan trọng trong thực hiện Chính phủ điện tử tại Việt Nam.

Chia sẻ với Intel về các chính sách của Việt Nam trong phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy công nghệ và đầu tư vào Việt Nam, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn cho biết, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam cũng đã ký Quyết định 1017/QĐ-TTg Phê duyệt Chương trình “Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050" với định hướng sẽ đào tạo được ít nhất 50.000 nhân lực có trình độ từ đại học trở lên phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn.

“Do đó, Việt Nam mong muốn Intel tham gia thiết kế chương trình đào tạo, cung cấp học bổng, tài liệu học thuật và hỗ trợ đào tạo thực hành cho sinh viên tại Việt Nam.”- Thứ trưởng bày tỏ.

Thứ trưởng Cao Anh Tuấn cũng cho biết, cuối năm 2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định 182/2024/NĐ-CP thành lập Quỹ hỗ trợ đầu tư, trong đó hỗ trợ các DN đầu tư vào công nghệ AI, công nghệ cao, công nghệ bán dẫn.

Thứ trưởng đề nghị Intel nghiên cứu các cơ chế, chính sách ưu đãi từ Nghị định 182/2024/NĐ-CP để hình thành trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam, đặc biệt tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, hướng tới xây dựng trung tâm công nghệ lõi của Intel tại châu Á tại Việt Nam.

“Chúng tôi mong muốn Intel sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan của Bộ Tài chính để thúc đẩy các nội dung này thực hiện có hiệu quả trong thời gian tới”- Thứ trưởng Cao Anh Tuấn nhấn mạnh.

Hiện tại Việt Nam thu hút đông đảo các nhà đầu tư trực tiếp từ Hoa Kỳ trong đó có những đối tác rất lớn như Tập đoàn Intel. Apple,… điều này chứng tỏ sự ổn định, tin cậy trong chính sách của Việt Nam; Đối với định hướng chính sách thu hút FDI, Việt Nam đã và tiếp tục dành sự ưu tiên đối với các nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghệ số-đổi mới-sáng tạo, là các lĩnh vực mà Meta đang có thế mạnh; Do đó, phía Việt Nam mong muốn Meta sớm thành lập hiện diện thương mại tại Việt Nam để nghiên cứu, tìm hiểu cơ hội đầu tư và đảm bảo cam kết lâu dài tại thị trường Việt Nam.

Tại buổi làm việc, bà Sarah Kemp, Phó Chủ tịch phụ trách Đối ngoại Chính phủ của Tập đoàn Intel đã đánh giá cao những hành động kịp thời của Việt Nam phản ứng với thuế đối ứng của Hoa Kỳ ở cả cấp Chính phủ-Chính phủ và Chính phủ-Doanh nghiệp trong thời gian vừa qua.

Bà Sarah Kemp cũng bày tỏ đánh giá cao Chính phủ Việt Nam nói chung và Bộ Tài chính nói riêng khi ngay từ những năm 2006, Chính phủ đã có những chính sách ưu đãi đặc biệt dành cho các nhà đầu tư tiên phong trong lĩnh vực công nghệ cao. Hay các khuyến nghị và thách thức về chính sách đã được các cơ quan khác nhau của Bộ Tài chính lắng nghe một cách tôn trọng và xem xét nghiêm túc. Đây là những tiền đề và cơ sở quan trọng để Tập đoàn có định hướng tiếp tục phát triển lâu dài tại Việt Nam.

“Chúng tôi cảm ơn Chính phủ Việt Nam đã hỗ trợ các công ty phát triển những ngành công nghệ cao, đặc biệt về mặt chính sách để phát triển”- bà Sarah Kemp bày tỏ.

Đồng hành thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và AI

Cùng ngày 13/5, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới và sáng tạo (NIC) cùng một số thành viên Đoàn công tác của Bộ Tài chính có buổi làm việc với bà Molly Montgomery: Giám đốc Chính sách công, phụ trách thị trường Hoa Kỳ cùng các đồng nghiệp tại Meta DC.

Tại buổi làm việc, bà Molly Montgomery đánh giá Việt Nam là thị trường quan trọng của Meta và ngày càng quan trọng hơn nữa trong bối cảnh nhiều nhà máy sản xuất chuyển sang Việt Nam.

 Meta, NIC và tổ chức "AI for Vietnam" tiếp tục phối hợp xây dựng bộ dữ liệu tiếng Việt mã nguồn mở phục vụ nghiên cứu, phát triển, ứng dụng AI. Meta đánh giá cao cách Việt Nam đã chủ động ứng phó với các vấn đề liên quan đến thuế quan của Chính phủ Mỹ

“Với những công ty có mạng lưới sản xuất lớn tại Việt Nam thì những tuyên bố và ứng phó của Chính phủ Việt Nam với chính quyền Hoa Kỳ có ý nghĩa quan trọng với chủ trương tiếp tục đầu tư và mở rộng đầu tư tại Việt Nam”-Bà Molly Montgomery đánh giá.

Đồng thời khẳng định chính sách ổn định và chắc chắn là điều kiện tiên quyết cho các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt nam.

Tuy nhiên, thế giới đang chứng kiến nhiều yếu tố bất định, “thời gian tới nhiều công ty như Meta ngoài việc cam kết duy trì hoạt động tại Việt Nam hay mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam hoặc bất kỳ quốc gia nào khác đều cần tăng cường trao đổi và hợp tác giữa Chính phủ-Chính phủ và giữa Chính phủ với Meta.

“Chúng tôi hy vọng thời gian tới chúng ta sẽ có những hoạt động tốt hơn nữa”- bà Molly Montgomery nói.

Chia sẻ thông tin với bà Molly, ông Võ Xuân Hoài cho biết Việt Nam đang có những cam kết và hành động thực tế nhằm đẩy mạnh phát triển công nghệ cao, công nghệ bán dẫn.

Mới đây nhất, Chính phủ đã ban hành Nghị định 182/2024/NĐ-CP thành lập Quỹ hỗ trợ  đầu tư trong đó hỗ trợ các DN đầu tư vào công  nghệ AI, công nghệ cao, công nghệ bán dẫn. Việt Nam cũng đồng thời tập trung phát triển về hạ tầng cho phát triển AI.

Nhắc lại chuyến thăm của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại trụ sở Meta vào năm 2023, ông Võ Xuân Hoài cho biết thời điểm đó hai bên đặt ra các vấn đề trao đổi gồm hạ tầng, thể chế và con người để phát triển AI tại Việt Nam thì hiện nay về cơ bản Việt Nam đã sẵn sàng cho cả ba nội dung này.

“Tôi hoàn toàn tin tưởng Meta có thể phát triển hệ sinh thái của mình tại Việt Nam trong thời gian tới”- ông Hoài nhận định.

Trao đổi với Meta đối với các nội dung về thuế quan, ông Đặng Ngọc Minh Phó Cục trưởng Cục Thuế đề nghị Meta sớm bổ sung các thông tin liên quan đến việc Meta đề nghị áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và Ireland.

Ông Minh cũng cho rằng đối với quy mô doanh thu tại thị trường Việt Nam, Meta cần nhanh chóng nghiên cứu xác định hiện diện thương mại tại thị trường Việt Nam, từ đó tăng cường kết nối chính sách và đẩy mạnh đầu tư công nghệ cao giữa Việt Nam - Hoa Kỳ, đặc biệt trong các lĩnh vực như AI, dữ liệu mở và thiết bị thực tế ảo.

Trước những trao đổi của Đoàn công tác, bà Molly Montgomery ghi nhận và cho biết sẽ có những nghiên cứu, đề xuất cụ thể trong thời gian tới./.