Hà Nội tháo 'nút thắt' mặt bằng cho 1.428 dự án

Theo UBND TP.Hà Nội, các xã, phường trên địa bàn hiện đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng đối với khoảng 1.428 dự án. Trong số này, có 1.281 dự án sử dụng vốn ngân sách và 147 dự án vốn ngoài ngân sách.

Đáng chú ý, 27 công trình, dự án lớn, quan trọng, trọng điểm được xác định là nhóm dự án có vai trò trực tiếp trong tháo gỡ điểm nghẽn, hoàn thiện hệ thống hạ tầng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho Thủ đô. Trong chiến lược tăng trưởng năm 2026, Hà Nội xác định việc đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, qua đó khơi thông nguồn lực đất đai, là nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách.

Tập trung vào các trục vành đai, cầu vượt sông Hồng và không gian đô thị mới

Thời gian qua, công tác giải phóng mặt bằng được Hà Nội đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp và thường xuyên của hệ thống chính trị thành phố. Ban Thường vụ Thành ủy đã trực tiếp lãnh đạo, kiểm tra hiện trường và kiểm điểm tiến độ hằng tuần đối với các dự án trọng điểm.

Thành ủy Hà Nội cũng thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm của thành phố, do Phó Bí thư Thường trực Thành ủy làm Trưởng ban, một Phó Chủ tịch UBND thành phố làm Phó Trưởng ban Thường trực, cùng sự tham gia của các ban Đảng, sở, ngành và địa phương liên quan.

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ, đặc biệt từ hai tháng cuối năm 2025 đến nay, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố đã có chuyển biến rõ rệt. Một số dự án tồn tại kéo dài nhiều năm đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, trong đó có bốn cầu vượt sông Hồng gồm cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở, cầu Vân Phúc và cầu Ngọc Hồi; tuyến Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục; tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô; nút giao đường giao thông bao quanh khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An với tuyến đường 70; tuyến đường Tam Trinh.

Trong thời gian tới, Hà Nội tiếp tục ưu tiên công tác giải phóng mặt bằng tại các tuyến vành đai 2,5; 3 và 3,5 - các đường giao thông trọng điểm và ba cầu vượt sông Hồng còn lại gồm cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo và cầu Thượng Cát. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 30/6/2026 đối với ba cầu vượt sông Hồng này và các đoạn tuyến còn lại của đường Vành đai 2,5.

Song song với các công trình giao thông, Hà Nội cũng đang triển khai giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng một loạt dự án lớn gắn với mở rộng không gian đô thị và phát triển các chức năng mới của Thủ đô. Nhóm dự án này bao gồm Khu đô thị thể thao Olympic; trục đại lộ cảnh quan sông Hồng; Khu phức hợp Y tế - Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi - Đại học Y Hà Nội tại phường Hoàng Mai; Khu Công viên công nghệ số và hỗn hợp tại phường Phú Diễn và phường Tây Tựu.

Ngoài ra, TP. Hà Nội cũng thúc đẩy dự án trục không gian quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị theo phương thức PPP, loại hợp đồng BT; Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm và Đông Anh; Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City tại các xã Thiên Lộc, Phúc Thịnh và Mê Linh; dự án cải tạo, phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ theo phương thức PPP - BT; cùng Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Bình Minh và xã Tam Hưng.

Đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng

Từ thực tiễn triển khai, Hà Nội xác định một số nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng. Trước hết là bảo đảm sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở, trong đó vai trò của chính quyền xã, phường và trách nhiệm người đứng đầu được đặt ở vị trí trung tâm. Kết quả thực hiện giải phóng mặt bằng sẽ là một tiêu chí quan trọng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể và cá nhân.

Một điểm quan trọng khác là công tác tuyên truyền, dân vận và đối thoại trực tiếp với người dân. TP. Hà Nội nhấn mạnh yêu cầu công khai, minh bạch phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; giải thích rõ các quy định pháp luật; đồng thời phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong vận động người dân đồng thuận với chủ trương thu hồi đất.

Về chính sách, Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai các cơ chế đặc thù của Trung ương và thành phố, nhất là các cơ chế nâng mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các dự án lớn, quan trọng. Cách tiếp cận này được gắn với yêu cầu bảo đảm đúng đối tượng, công khai, minh bạch, đồng thời kết nối giữa bồi thường, tái định cư và ổn định sinh kế lâu dài cho người dân.

TP. Hà Nội cũng đặt yêu cầu giải phóng mặt bằng phải "đi trước một bước". Điều này bao gồm chuẩn bị quỹ đất, quỹ nhà tái định cư, nghĩa trang phục vụ di chuyển mộ và nguồn vốn bồi thường, hỗ trợ. Hà Nội đang rà soát, đầu tư xây dựng các khu đô thị đa mục tiêu, trong đó có chức năng phục vụ tái định cư, tại các vị trí thuận lợi, nhằm bảo đảm người dân có nơi ở và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Cùng với đó, quản lý đất đai được siết chặt hơn để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi lấn chiếm, xây dựng trái phép gây ảnh hưởng đến quá trình giải phóng mặt bằng. Việc xác định chính xác hiện trạng, nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất được xem là nền tảng pháp lý quan trọng để lập phương án bồi thường, hỗ trợ.

Hà Nội cũng nhấn mạnh vai trò của công nghệ số trong quản lý và giám sát tiến độ. Việc số hóa hồ sơ, xây dựng hệ thống theo dõi tiến độ và công khai dữ liệu được kỳ vọng giúp tăng tính minh bạch, nâng cao khả năng kiểm soát quá trình kiểm đếm, đồng thời phát hiện sớm các vướng mắc phát sinh.

Trong giai đoạn tới, UBND TP. Hà Nội tiếp tục xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, cần được thực hiện quyết liệt nhưng phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật và tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.