Gần 80.000 bức tranh gửi về 'Ngôi nhà mơ ước' 2026: Nhiều ý tưởng sáng tạo khiến giám khảo bất ngờ

Sau 3 mùa tổ chức, “Ngôi nhà mơ ước” từng bước tạo dựng được dấu ấn riêng trong môi trường giáo dục, trở thành hoạt động được nhiều trường học, phụ huynh và học sinh quan tâm, hưởng ứng.

Cuộc thi vẽ tranh toàn quốc “Ngôi nhà mơ ước” mùa 4 (chủ đề: Đô thị xanh hạnh phúc) ghi nhận sự góp mặt của học sinh từ mọi miền đất nước, từ các tỉnh phía Bắc (Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang...), miền Trung (Nghệ An, Hà Tĩnh, Lâm Đồng, Đà Nẵng...) đến phía Nam (TP.HCM, Cần Thơ, Tây Ninh, Đồng Tháp...). Trong đó, Hà Nội dẫn đầu với hơn 30.000 bức tranh dự thi.

Việc hầu hết các tỉnh, thành đều tích cực triển khai công văn phát động xuống các trường học và nhận được sự hưởng ứng trách nhiệm từ các đơn vị giáo dục cho thấy các lĩnh vực văn hóa, hội họa đang ngày càng được quan tâm trong giáo dục toàn diện cho học sinh.

Phát biểu tại buổi chấm sơ khảo đợt 2, Nhà báo Bùi Văn Khương, Tổng Biên tập Tạp chí Trẻ em Việt Nam, Trưởng Ban Tổ chức cho biết, số lượng tranh năm nay tăng kỷ lục, hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Không chỉ bùng nổ về số lượng, chất lượng tác phẩm ở mùa 4 được nâng cao rõ rệt. Phần lớn bài dự thi năm nay có sự đầu tư công phu, nhiều tác phẩm được bo viền cẩn thận, thể hiện sự trân trọng của thí sinh với tác phẩm của mình.

Chia sẻ về công tác sơ khảo cuộc thi “Ngôi nhà mơ ước” 2026, Nhà báo Bùi Văn Khương cho biết, nhằm bảo đảm tính chuyên môn và khách quan, đội ngũ giáo viên mỹ thuật tại Hà Nội cùng nhiều tỉnh, thành sẽ tham gia chấm chéo luân phiên để tạo sự công bằng tối đa cho các thí sinh. Bên cạnh đó, vòng sơ khảo cũng được thực hiện với quy trình rà soát kỹ lưỡng về mặt kỹ thuật. Những tác phẩm không đúng chủ đề, sai quy cách kích thước hoặc thiếu thông tin đi kèm sẽ không đủ điều kiện bước tiếp vào vòng trong.

Đặc biệt, Ban Giám khảo được yêu cầu kiểm soát chặt các trường hợp sao chép tranh hoặc sử dụng AI trong sáng tác. “Tiêu chí quan trọng hàng đầu là sự trung thực và tuân thủ đúng thể lệ cuộc thi để lựa chọn ra những tác phẩm xứng đáng nhất vào vòng chung khảo”, Trưởng Ban Tổ chức nhấn mạnh.

Đồng thời, Tổng biên tập Tạp chí Trẻ em Việt Nam cũng bày tỏ sự trân trọng khi năm nay quy tụ được Hội đồng chung khảo gồm nhiều họa sĩ tên tuổi và chuyên gia uy tín trong lĩnh vực nghệ thuật. Bên cạnh đó, hàng chục giáo viên mỹ thuật đến từ các trường học, trung tâm đào tạo nghệ thuật trên cả nước cũng đồng hành tham gia chấm sơ khảo, góp phần nâng cao chất lượng chuyên môn và bảo đảm tính khách quan cho cuộc thi.

Theo Ban Tổ chức, mục tiêu lớn nhất của cuộc thi không chỉ là tìm kiếm những học sinh có năng khiếu hội họa nổi bật mà còn phát hiện những em nhỏ giàu cảm xúc, có khả năng cảm thụ nghệ thuật và tư duy sáng tạo riêng. Qua đó, cuộc thi tiếp tục khẳng định uy tín, chất lượng của một sân chơi mỹ thuật thường niên dành cho thiếu nhi trên cả nước.

Điều quan trọng nhất không phải kỹ thuật, mà là tư duy sáng tạo riêng

Tham gia công tác chấm sơ khảo cuộc thi “Ngôi nhà mơ ước” 2026, cô Vũ Thị Hạnh Quyên - giáo viên Trường THCS Nghĩa Lạc (xã Nghĩa Sơn, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định), đồng thời là chủ nhiệm Câu lạc bộ Lớp vẽ Nam Định cho rằng, điều quan trọng nhất trong một tác phẩm hội họa của học sinh là khả năng sáng tạo và dấu ấn cá nhân.

Theo cô Quyên, trong quá trình làm bài, học sinh hoàn toàn có thể tham khảo thêm hình ảnh hoặc chất liệu trực quan để phát triển ý tưởng. Tuy nhiên, nếu quá phụ thuộc vào các hình mẫu có sẵn, các em sẽ dễ đi theo lối mòn, thiếu sự khác biệt và hạn chế khả năng phát triển tư duy tạo hình riêng. “Mỹ thuật là môn học đòi hỏi các con phải quan sát, suy nghĩ và sáng tạo rất nhiều để có thể cảm thụ thẩm mỹ một cách tốt nhất”, cô chia sẻ.

Nói về tiêu chí lựa chọn tác phẩm vào vòng tiếp theo, cô Quyên cho biết, cô đặc biệt quan tâm tới những bài thi thể hiện rõ ý tưởng, thông điệp và sáng kiến của học sinh trong việc xây dựng môi trường sống xanh - sạch - đẹp. Bên cạnh bố cục, màu sắc hay kỹ thuật thể hiện, những tác phẩm được đánh giá cao cần truyền tải được thông điệp sát với chủ đề, đồng thời bộc lộ được tư duy hội họa và cá tính sáng tạo của người vẽ.

Tranh thiếu nhi chạm tới môi trường sống bằng góc nhìn đầy sáng tạo

Cô giáo Cao Thị Lam - giáo viên mỹ thuật Trường Tiểu học Đông Sơn, tỉnh Nghệ An đánh giá cao chất lượng chuyên môn cũng như sự sáng tạo của các tác phẩm tham gia cuộc thi “Ngôi nhà mơ ước” năm nay. Theo cô, dù số lượng bài dự thi tăng mạnh so với mùa trước, nhiều tác phẩm vẫn cho thấy sự đầu tư nghiêm túc cùng những góc nhìn trong trẻo, giàu cảm xúc của học sinh về môi trường sống quanh mình.

Đồng quan điểm với nhiều giáo viên trong Ban Giám khảo, cô Lam cho rằng bên cạnh yếu tố thẩm mỹ, những tác phẩm có ý tưởng rõ ràng và tính ứng dụng thực tế luôn được các giám khảo đặc biệt chú ý. Một bức tranh ấn tượng không chỉ cần hài hòa về bố cục, màu sắc mà còn phải thể hiện được tư duy sáng tạo trong việc giải quyết các vấn đề của đô thị hiện đại như nắng nóng, ngập úng, ô nhiễm tiếng ồn hay ô nhiễm ánh sáng...

Theo cô Làm, thông qua quá trình tìm hiểu đề tài và thể hiện ý tưởng bằng hội họa, các em nhỏ đã dần nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và xây dựng những đô thị xanh - sạch - đẹp hơn trong tương lai.

Bên cạnh đó, cô Lam cũng chia sẻ về tác động của công nghệ AI đối với quá trình sáng tạo của học sinh hiện nay. Theo cô, AI có thể trở thành công cụ hỗ trợ hữu ích để tham khảo, tìm kiếm chất liệu hoặc gợi mở thêm ý tưởng. Tuy nhiên, nếu quá phụ thuộc vào các hình ảnh có sẵn do AI tạo ra, học sinh sẽ dễ đánh mất dấu ấn cá nhân và khả năng sáng tạo riêng.

Một bức tranh chạm tới người xem trước hết phải có ý tưởng riêng

Chia sẻ về tiêu chí chấm chọn tại cuộc thi, cô Bùi Thị Thiếp - giáo viên Mỹ thuật Trường Tiểu học Quyết Thắng (xã Vĩnh Lại, Hải Phòng) cho biết, yếu tố được Ban giám khảo ưu tiên hàng đầu chính là ý tưởng và sự sáng tạo của học sinh.

Theo cô Thiếp, những tác phẩm có cách thể hiện ngộ nghĩnh, độc đáo, mang màu sắc riêng thường để lại nhiều ấn tượng hơn với người chấm. Sau yếu tố ý tưởng mới đến kỹ thuật thể hiện, màu sắc hay tính nghệ thuật của bài thi. “Ý tưởng vẫn là điều được ưu tiên đầu tiên”, cô nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Ban giám khảo cũng dành sự quan tâm đặc biệt tới những tác phẩm thể hiện được sáng kiến của học sinh trong việc bảo vệ môi trường và xây dựng đô thị xanh, sạch, đẹp. Theo cô, đây không chỉ là một cuộc thi hội họa mà còn là dịp để các em bộc lộ suy nghĩ, góc nhìn và trách nhiệm của mình với không gian sống xung quanh.

Khép lại phần chia sẻ, cô Thiếp gửi lời động viên tới cả những thí sinh dừng chân ở vòng sơ khảo và gửi gắm mong muốn các em sẽ tiếp tục nuôi dưỡng tình yêu với hội họa, luôn giữ sự tự tin, không ngại trau dồi thêm và mạnh dạn tham gia những sân chơi nghệ thuật trong thời gian tới.

Điều quý nhất trong tranh của trẻ là cảm xúc thật

Tiếp nối những chia sẻ tâm huyết từ các giáo viên mỹ thuật tham gia Hội đồng chấm sơ khảo cuộc thi “Ngôi nhà mơ ước” 2026, cô Phan Thị Kim Thùy - giáo viên mỹ thuật Trường Tiểu học và THCS Thụy Lương (xã Thái Thụy, tỉnh Hưng Yên) cho rằng, bên cạnh bố cục, màu sắc, kỹ thuật hay tính sáng tạo, yếu tố cảm xúc chính là điều cô đặc biệt chú trọng khi lựa chọn các tác phẩm bước tiếp vào vòng trong. Theo cô Thùy, mỗi bức tranh không đơn thuần là một bài thi hội họa mà còn phản ánh suy nghĩ, nhận thức và những mong muốn rất chân thật của trẻ em về môi trường sống trong tương lai.

“Cảm xúc và thông điệp của các con là điều rất quan trọng, bởi qua mỗi bức tranh, các con đang kể một câu chuyện và thể hiện như một ‘cam kết hành động’ của mình với môi trường trong tương lai”, cô chia sẻ.

Qua các tác phẩm dự thi năm nay, cô cảm nhận rõ sự đa dạng trong cách các em hình dung về “ngôi nhà mơ ước”. Có em mong muốn một không gian xanh - sạch - đẹp, gần gũi với thiên nhiên; nhưng cũng có những em đưa ra các ý tưởng rất riêng, giàu cá tính như những ngôi nhà nằm giữa đại ngàn xanh mát hay hình ảnh con người sống chan hòa cùng thiên nhiên.

Theo cô Thùy, nhiều bức tranh còn cho thấy tinh thần chủ động của học sinh trong việc lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường tới cộng đồng.’ “Có những tác phẩm giống như lời kêu gọi để mỗi bạn nhỏ đều trở thành một tuyên truyền viên cho khu phố xanh của mình”, cô nói.

Bên cạnh ý tưởng, cô cũng đánh giá cao những tác phẩm vẫn giữ được nét hồn nhiên đặc trưng của trẻ nhỏ trong từng nét vẽ. Theo cô, đôi khi chính những đường nét còn “run run”, mộc mạc và tự nhiên ấy lại mang đến cảm xúc rất riêng cho tác phẩm.

Nhiều tác phẩm của học sinh có độ chín bất ngờ về màu sắc

Cô giáo Nguyễn Hoàng Thu - giáo viên mỹ thuật Trường Tiểu học Hoàng Diệu (xã Gia Phúc, Hải Phòng) nhận định, mặt bằng chung các tác phẩm tham gia cuộc thi năm nay có chất lượng khá đồng đều, cho thấy sự đầu tư nghiêm túc và tâm huyết của học sinh. Theo cô Thu, nhiều bức tranh không chỉ gây ấn tượng bởi ý tưởng sáng tạo mà còn thể hiện sự phong phú trong nét vẽ, bút pháp và cách sử dụng màu sắc. “Các bài thi năm nay có sự đa dạng khá rõ, nhiều tranh có cách thể hiện riêng và không bị trùng lặp”, cô chia sẻ.

Nói về tiêu chí lựa chọn tác phẩm bước tiếp vào vòng trong, cô Thu cho rằng, ý tưởng vẫn là yếu tố quan trọng hàng đầu. Một tác phẩm nổi bật cần thể hiện rõ tinh thần của chủ đề “Đô thị xanh hạnh phúc”, trong đó không chỉ tái hiện hình ảnh đô thị hiện đại mà còn truyền tải được cảm giác vui tươi, tích cực và hạnh phúc trong chính không gian sống ấy. Bên cạnh ý tưởng, cô Thu đặc biệt chú trọng tới cách học sinh xử lý màu sắc và phối hợp các gam màu sao cho hài hòa, nhuần nhuyễn.

Trong quá trình chấm thi, cô cũng ấn tượng với nhiều tác phẩm biết kết hợp đa dạng chất liệu như màu sáp, màu nước cùng nhiều kiểu nét vẽ khác nhau trong cùng một bố cục. Theo cô, sự linh hoạt này giúp bức tranh trở nên khác biệt, có chiều sâu và thể hiện rõ sự chủ động của học sinh trong quá trình sáng tạo. “Nhìn vào tranh có thể cảm nhận được dấu ấn riêng và sự độc đáo của từng bạn nhỏ”, cô chia sẻ.

Qua các bài dự thi, cô cũng cảm nhận rõ cách trẻ em hình dung về “ngôi nhà xanh” trong tương lai bằng những góc nhìn hồn nhiên và gần gũi với thiên nhiên. Bên cạnh hình ảnh đô thị hiện đại, nhiều em còn đưa cây cối, động vật hay những hình khối ngộ nghĩnh vào tác phẩm để tạo nên không gian sống thân thiện, hài hòa với môi trường. Theo cô, chính sự ngây thơ, tự nhiên ấy đã tạo nên sức hút rất riêng cho tranh thiếu nhi.

Trẻ em đang kể những câu chuyện rất đẹp về môi trường sống tương lai

Cô Ngô Thị Thanh Nhã - giáo viên mỹ thuật Trường Tiểu học Trung Yên (phường Yên Hòa, Hà Nội) nhận xét, mặt bằng chung các tác phẩm năm nay khá phong phú, thể hiện rõ trí tưởng tượng và góc nhìn đa dạng của học sinh về không gian sống trong tương lai.

Theo cô Nhã, nhiều bức tranh sử dụng gam màu tươi sáng, gần gũi với thiên nhiên và truyền tải rõ tinh thần thân thiện với môi trường. Qua từng nét vẽ, các em không chỉ thể hiện khả năng sáng tạo mà còn bộc lộ những suy nghĩ rất hồn nhiên về một nơi ở xanh, sạch và hạnh phúc hơn.

Trong quá trình chấm, nữ giáo viên đặc biệt ấn tượng với những tác phẩm có trí tưởng tượng phong phú cùng cách thể hiện ngộ nghĩnh, đáng yêu. Có học sinh vẽ những ngôi nhà dưới lòng đất, chia thành các không gian dành riêng cho người lớn, trẻ nhỏ hay người cao tuổi với cách sắp xếp đầy sáng tạo. Theo cô Nhã, những ý tưởng ấy cho thấy trẻ em hôm nay không chỉ hình dung về một “ngôi nhà mơ ước” hiện đại mà còn mong muốn đó là nơi chan hòa với thiên nhiên và phù hợp với mọi thành viên trong gia đình.

Từ vùng cao, nhiều em nhỏ gửi gắm tình yêu quê hương qua từng nét vẽ

Chia sẻ về tiêu chí lựa chọn tác phẩm bước vào vòng chung khảo cuộc thi “Ngôi nhà mơ ước” 2026, Cô Nguyễn Phương Anh, Giáo viên Mỹ thuật Trường Tiểu học Wellspring Hà Nội cho biết, yếu tố được cô ưu tiên trước tiên vẫn là thông điệp và cảm xúc mà bức tranh mang lại. Theo cô, có những tác phẩm dù cách thể hiện còn khá trừu tượng nhưng phần thông điệp lại cho thấy suy nghĩ sâu sắc cùng góc nhìn rất riêng của học sinh. Theo cô, sau yếu tố ý tưởng và sáng kiến, cô mới tiếp tục xem xét tới kỹ thuật thể hiện, màu sắc và bố cục của bài thi.

Cô Phương Anh nhận định mặt bằng kỹ thuật hội họa năm nay có nhiều tín hiệu tích cực khi học sinh biết phối màu hài hòa, xử lý mảng màu khá chắc tay. Tuy nhiên, những tác phẩm được đánh giá cao nhất vẫn là các bài thi giữ được sự hồn nhiên đúng với lứa tuổi và mang dấu ấn sáng tạo riêng. “Với trẻ nhỏ, những nét vẽ tự nhiên, ngây thơ và giàu cảm xúc luôn rất đáng trân trọng”, cô nói.

Trong quá trình chấm thi, cô Phương Anh đặc biệt ấn tượng với những tác phẩm đến từ khu vực vùng cao - nơi nhiều học sinh còn ít điều kiện tiếp cận với các sân chơi mỹ thuật quy mô lớn. Theo cô, những bức tranh ấy mang đến góc nhìn rất riêng về quê hương, cuộc sống và môi trường sống nơi các em đang lớn lên. “Có những tác phẩm khiến mình cảm nhận được rất nhiều tình cảm và sự quan tâm của các con dành cho nơi mình đang sống”, cô chia sẻ.

Vòng chung khảo cuộc thi “Ngôi nhà mơ ước” 2026 dự kiến diễn ra vào Thứ Sáu (29/5), với sự tham gia của Hội đồng giám khảo gồm nhiều họa sĩ, chuyên gia mỹ thuật uy tín. Lễ trao giải cuộc thi sẽ được tổ chức vào tháng 6 nhằm tôn vinh những tác phẩm xuất sắc và lan tỏa mạnh mẽ hơn thông điệp về đô thị xanh, môi trường sống hạnh phúc qua góc nhìn trẻ thơ.

(Theo Tạp chí Trẻ em Việt Nam)