FTSE Russell ấn tượng những nỗ lực phát triển thị trường vốn của Việt Nam

Sáng ngày 17/7/2025, tại trụ sở Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã có buổi tiếp và làm việc với đại diện Tổ chức FTSE Russell, công ty con của London Stock Exchange Group (LSEG) chuyên sản xuất, duy trì, cấp phép và tiếp thị các chỉ số thị trường chứng khoán.

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định một thị trường chứng khoán phát triển thực chất chính là nền tảng để thu hút dòng vốn dài hạn. Ông Thắng nói:“Nâng hạng TTCK Việt Nam, từ cận biên lên mới nổi, không phải là đích đến, mà là kết quả tự nhiên khi chúng tôi kiên định theo đuổi các mục tiêu phát triển cốt lõi nhằm hướng đến một TTCK phát triển công bằng, minh bạch và hiệu quả”.

Trong thời gian qua, Bộ Tài chính đã chỉ đạo UBCKNN tổ chức đối thoại thường xuyên với các tổ chức xếp hạng TTCK, nhà đầu tư để cập nhật về các kết quả cải cách TTCK cũng như lắng nghe các kiến nghị của nhà đầu tư khi tham gia vào TTCK Việt Nam.

Đặc biệt, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết Bộ Tài chính đã và đang triển khai một số công việc. Theo đó, đối với vấn đề tạo hàng cho TTCK, Bộ Tài chính đang hoàn thiện Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định số 155/2020/NĐ-CP, theo hướng công khai, minh bạch tỷ lệ sở hữu nước ngoài và loại bỏ các quy định không còn phù hợp, bao gồm quy định về việc Đại hội đồng cổ đông được quyết định về giới hạn sở hữu nước ngoài tối đa.

Bên cạnh đó, hoàn thiện khung khổ pháp lý về hoạt động chào bán và phát hành chứng khoán, qua đó góp phần tăng cường chất lượng hàng hóa trên thị trường, mở rộng quy mô vốn hóa và nâng cao tính hấp dẫn của thị trường đối với nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Thời gian qua, thực hiện phân công của Chính phủ, Bộ Tài chính đã được giao tiếp nhận chức năng đại diện chủ sở hữu nhà nước tại một số doanh nghiệp nhà nước từ Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Đây là bước điều chỉnh quan trọng trong công tác quản lý, nhằm thống nhất đầu mối, nâng cao hiệu quả giám sát và sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp.

Trên cơ sở đó, trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ rà soát tổng thể, đánh giá tình hình hoạt động và tiềm năng cổ phần hóa của các doanh nghiệp, đồng thời phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan để xây dựng phương án cụ thể, báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định việc đẩy nhanh tiến trình cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp không cần nắm giữ cổ phần chi phối.

Bộ Tài chính sẽ phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan để rà soát kỹ lưỡng danh mục ngành nghề đầu tư có điều kiện, với mục tiêu thu hẹp hợp lý các ngành nghề hạn chế tiếp cận. Bên cạnh đó, đề nghị các doanh nghiệp chủ động rà soát các ngành nghề của mình, cắt giảm các ngành nghề kinh doanh mà doanh nghiệp đăng ký nhưng không phát sinh hoạt động kinh doanh trên thực tế, tập trung các ngành nghề chính và rà soát chi tiết ngành nghề để tăng tỷ lệ tham gia của NĐTNN vào doanh nghiệp.

Đối với việc triển khai các sản phẩm mới, Bộ Tài chính giao Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nghiên cứu và đề xuất triển khai các sản phẩm mới phù hợp với thông lệ quốc tế và nhu cầu thị trường.

Về thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động đầu tư của NĐTNN, Bộ Tài chính đã phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước để đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý và xóa bỏ những vướng mắc thực tiễn đang cản trở hoạt động đầu tư nhà đầu tư nước ngoài.

Hiện, Dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 17/2024/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước đang được lấy ý kiến rộng rãi, với nhiều nội dung cải tiến đáng kể, như: Đơn giản hóa hồ sơ pháp lý, giảm yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự, cho phép linh hoạt hơn trong nhận diện khách hàng... Bộ Tài chính cũng đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực chứng khoán, đặc biệt thông qua việc ứng dụng công nghệ số vào các quy trình xử lý hồ sơ, cấp phép và giám sát hoạt động thị trường.

Việc triển khai nền tảng số sẽ giúp giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao mức độ tự động hóa và minh bạch hóa thông tin giữa cơ quan quản lý và các thành viên thị trường. Trải nghiệm suôn sẻ, minh bạch và nhất quán là yếu tố then chốt để tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư, đồng thời là tiêu chí quan trọng trong quá trình FTSE Russell đánh giá thị trường.

Liên quan đến thị trường ngoại hối, Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp với Ngân hàng Nhà nước trong việc nghiên cứu, xây dựng khuôn khổ pháp lý cho phép nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận các sản phẩm phòng ngừa rủi ro tỷ giá, nhằm bảo vệ giá trị đầu tư trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động. Đây là một nhu cầu thiết thực và hoàn toàn chính đáng, đặc biệt đối với các nhà đầu tư tổ chức có chiến lược dài hạn tại thị trường Việt Nam.

Về cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), Việt Nam đã hoàn thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật với việc đưa hệ thống KRX chính thức đi vào vận hành từ tháng 5/2025. Trên nền tảng này, Bộ Tài chính đã giao UBCKNN chỉ đạo Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán xây dựng lộ trình triển khai CCP, sớm đưa cơ chế CCP vào vận hành từ đầu năm 2027.

Bộ Tài chính cũng khẳng định sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy quan hệ hợp tác sâu rộng giữa Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các định chế thị trường tài chính trong nước với Tổ chức FTSE Russell cũng như các tổ chức tài chính toàn cầu.

Bộ cũng đặc biệt khuyến khích việc phát triển các bộ chỉ số chất lượng cao phù hợp với nhu cầu đa dạng của nhà đầu tư, đồng thời thúc đẩy các chương trình hợp tác đào tạo, chuyển giao tri thức và công nghệ nhằm nâng cao năng lực đội ngũ chuyên gia tài chính – chứng khoán, góp phần xây dựng thị trường vốn Việt Nam hiện đại, minh bạch và hội nhập sâu rộng với thế giới.

Về phía FTSE Russell, đại diện đoàn công tác bày tỏ sự ấn tượng trước những nỗ lực cải cách toàn diện mà Việt Nam đã và đang triển khai nhằm nâng cao chất lượng vận hành thị trường vốn.

Nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2025 là một trong những mục tiêu quan trọng của Chính phủ. Năm 2023, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 1726 phê duyệt Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam đến năm 2030 và đề ra mục tiêu cụ thể là năm 2025 sẽ nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi.

Tại Hội thảo “Nâng cao nhận thức nhà đầu tư hướng tới nâng hạng thị trường chứng khoán” (tổ chức vào sáng 17/7), Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương khẳng định UBCKNN dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Bộ Tài chính, đã xây dựng những kế hoạch cụ thể, công bố lộ trình dần đáp ứng những tiêu chí mà tổ chức xếp hạng quốc tế đưa ra.

Ngoài ra, UBCKNN cũng thường xuyên tổ chức hội nghị gặp gỡ nhà đầu tư nước ngoài để lắng nghe phản ánh nhằm phát triển TTCK Việt Nam phù hợp với thông lệ quốc tế. UBCKNN và các Sở giao dịch cũng thường xuyên gặp gỡ các tổ chức xếp hạng thị trường để có những tiếp xúc, trao đổi kinh nghiệm, tiếp nhận ý kiến của NĐTNN; lập nhóm đối thoại chính sách thường xuyên trao đổi với nhà đầu tư, quỹ đầu tư nhằm tháo gỡ các vướng mắc.

"Nâng hạng TTCK không phải là đích đến cuối cùng, mà là hành trình đòi hỏi phải xây dựng, củng cố niềm tin trong và ngoài nước vào một TTCK hiện đại, minh bạch và hội nhập", bà Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh.

Cũng tại hội thảo, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán (VSDC) nhìn nhận việc nâng cao nhận thức nhà đầu tư là việc quan trọng bất kể thời điểm trước hay sau khi chứng khoán được nâng hạng.

"Như thị trường Đài Loan, dù đã là thị trường mới nổi nhưng vẫn có những chương trình về đào tạo, nâng cao chất lượng nhà đầu tư. Việc nâng cao nhận thức nhà đầu tư không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý - UBCKNN mà là vấn đề chung của thị trường, trong đó có vai trò của các hiệp hội, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ", ông Sơn khẳng định.

Bên cạnh đó, ông Sơn cho rằng cần hướng tới nâng cao nhận thức nhà đầu tư qua tuyên truyền, đào tạo từ cả cơ quan quản lý, nền tảng công nghệ, trực tiếp, online. Bằng mọi giá cần phát triển các quỹ đầu tư, định chế bảo hiểm.

Ngoài ra, ông nhìn nhận cần có chính sách ưu đãi thuế khi đầu tư qua các định chế quỹ, như vậy tự khắc sẽ thu hút nhà đầu tư cá nhân.