FDI TP.HCM: Tăng tốc về lượng, chuyển dịch mạnh về chất

Thông tin từ Sở Tài chính TP.HCM cho biết, tính đến ngày 31/12/2025, tổng giá trị vốn FDI đăng ký trên địa bàn thành phố (bao gồm cấp mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần) đạt gần 8,37 tỷ USD, tăng 19% về số lượt đầu tư và tăng 24,2% về tổng vốn so với cùng kỳ năm 2024.

Đây được xem là kết quả tích cực trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt nhiều bất định, từ xung đột địa chính trị, xu hướng thắt chặt tiền tệ ở một số nền kinh tế lớn, cho đến sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu diễn ra ngày càng nhanh.

Cụ thể, trong năm 2025, TP.HCM có 1.865 dự án FDI được cấp mới, với tổng vốn đăng ký hơn 1,6 tỷ USD. Bên cạnh đó, 432 lượt dự án hiện hữu thực hiện điều chỉnh vốn, ghi nhận mức tăng ròng 2,9 tỷ USD - cho thấy niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường đầu tư của thành phố vẫn được duy trì.

Đáng chú ý, hoạt động góp vốn, mua cổ phần tiếp tục sôi động với 2.700 lượt nhà đầu tư nước ngoài, tổng giá trị vốn góp tương đương 3,7 tỷ USD. Hình thức đầu tư này ngày càng được ưa chuộng nhờ thủ tục linh hoạt, khả năng thâm nhập nhanh vào thị trường và tận dụng được hệ sinh thái doanh nghiệp nội địa sẵn có.

Lũy kế đến cuối năm 2025, sau sáp nhập, TP.HCM tiếp tục giữ vị trí địa phương dẫn đầu cả nước về FDI, với 141,9 tỷ USD vốn đầu tư còn hiệu lực và 20.310 dự án.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, quy mô này không chỉ phản ánh lợi thế truyền thống của TP.HCM về hạ tầng, nguồn nhân lực và thị trường, mà còn cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của thành phố trong mạng lưới sản xuất - dịch vụ khu vực Đông Nam Á.

Đặc biệt, khu vực Bình Dương nổi lên như một “cực hút” FDI quan trọng, khi có tới 152 quốc gia và vùng lãnh thổ đăng ký đầu tư. Trong đó, 10 quốc gia và vùng lãnh thổ hàng đầu như Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Hà Lan, Hoa Kỳ, Hong Kong… đã rót tổng cộng hơn 111,2 tỷ USD, chiếm 79% tổng vốn FDI toàn TP.HCM.

Công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn là trụ cột

Xét theo ngành nghề, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong thu hút FDI tại TP.HCM, với 5.829 dự án, tổng vốn đầu tư hơn 75,4 tỷ USD, chiếm 53,3% tổng vốn đăng ký.

Các chuyên gia cho rằng, việc dòng vốn FDI vẫn tập trung mạnh vào lĩnh vực này cho thấy TP.HCM tiếp tục là mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu, đặc biệt ở các ngành điện - điện tử, cơ khí chính xác, thực phẩm - đồ uống và công nghiệp hỗ trợ.

Đứng thứ 2 là kinh doanh bất động sản, với tổng vốn đầu tư 28,5 tỷ USD, chiếm 20,2%. Trong khi đó, lĩnh vực bán buôn, bán lẻ; sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy đứng thứ 3 với 7,5 tỷ USD, chiếm 5,3%.

Các lĩnh vực như giáo dục và đào tạo, khoa học công nghệ, xây dựng, thông tin và truyền thông… cũng ghi nhận sự gia tăng về số dự án, phản ánh xu hướng đa dạng hóa dòng vốn FDI, không còn tập trung tuyệt đối vào sản xuất truyền thống.

Về đối tác đầu tư, trong năm 2025, TP.HCM thu hút vốn từ 89 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, Singapore tiếp tục dẫn đầu với 2,1 tỷ USD, chiếm 25% tổng vốn đăng ký.

Theo sau là Hàn Quốc với 635,2 triệu USD (8%), Hong Kong với 482,2 triệu USD (6%). Các vị trí tiếp theo lần lượt thuộc về Trung Quốc, Nhật Bản, British Virgin Islands, Thái Lan, Hoa Kỳ, Đài Loan…

Sự áp đảo của các nhà đầu tư châu Á phản ánh xu hướng dịch chuyển sản xuất trong khu vực, đồng thời cho thấy TP.HCM vẫn là điểm đến ưu tiên trong chiến lược "Trung Quốc +1" và tái cấu trúc chuỗi cung ứng của nhiều tập đoàn.

Từ chạy theo số lượng sang nâng cao chất lượng dòng vốn

Chia sẻ về định hướng thời gian tới, Sở Tài chính TP.HCM khẳng định, thành phố sẽ chuyển mạnh sang thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các tập đoàn đa quốc gia, nhà đầu tư dẫn đầu trong các ngành chiến lược.

Theo đó, TP.HCM định hướng phát triển kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo, tập trung vào các lĩnh vực như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, blockchain, IoT…, với mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn hàng đầu khu vực và quốc tế.

Bên cạnh đó, thành phố cũng ưu tiên phát triển công nghiệp công nghệ cao, tự động hóa, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải, sản xuất thiết bị năng lượng tái tạo, vật liệu mới, công nghệ sinh học và dược phẩm cao cấp.

Nhận định về xu hướng này, TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhìn nhận, TP.HCM đang đứng trước cơ hội rất lớn để tái định vị vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, để thu hút được FDI công nghệ cao, thành phố phải cải cách mạnh mẽ hơn nữa về thể chế, hạ tầng và chất lượng nguồn nhân lực. Nếu không, dòng vốn chất lượng cao sẽ nhanh chóng dịch chuyển sang các địa phương hoặc quốc gia cạnh tranh hơn.

Trong khi đó, một số chuyên gia về đầu tư nước ngoài khác nhấn mạnh, việc ưu tiên các ngành như bán dẫn, AI hay công nghệ số là hướng đi đúng. Nhưng thách thức lớn nhất của TP.HCM hiện nay là quỹ đất công nghiệp chất lượng cao và khả năng kết nối logistics. Nếu không được cải thiện nhanh, lợi thế cạnh tranh của thành phố sẽ bị giảm bởi các địa phương khác cũng đang có nhiều chiến lược nhằm thu hút các nhà đầu tư.

Để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao chất lượng dòng vốn FDI, Sở Tài chính chia sẻ, TP.HCM đang thúc đẩy phát triển cụm cảng - logistics thông minh Cái Mép - Thị Vải - Cần Giờ, theo mô hình siêu cảng số, vận hành bằng dữ liệu lớn, tối ưu chuỗi cung ứng và giảm phát thải.

Song song với đó, hệ thống cảng vệ tinh như Cát Lái, Tân Cảng - Phú Hữu, Hiệp Phước, cùng các cảng cạn (ICD) sẽ được đầu tư đồng bộ, tạo mạng lưới logistics liên vùng hiệu quả.

Về hoạt động xúc tiến đầu tư, thành phố tiếp tục ưu tiên tổ chức các hội nghị, chương trình kết nối tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Singapore, EU, Ấn Độ… những đối tác chiến lược có tiềm lực công nghệ và tài chính lớn.

Nhìn chung, bức tranh FDI năm 2025 cho thấy TP.HCM không chỉ duy trì sức hút về quy mô, mà đang từng bước chuyển mình sang mô hình thu hút đầu tư dựa trên chất lượng và chiều sâu.

Tuy nhiên, để giữ vững vai trò "đầu tàu", TP.HCM cần giải quyết đồng thời nhiều bài toán cải cách thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng chiến lược, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đủ sức cạnh tranh trong khu vực.

Nếu làm được điều này, TP.HCM không chỉ là điểm đến của dòng vốn FDI, mà còn có thể trở thành trung tâm công nghiệp - công nghệ cao của Đông Nam Á trong thời gian tới.