FDI, AI và tài khóa đưa Việt Nam vào nhóm sáng nhất ASEAN

Theo báo cáo mới nhất của HSBC, ASEAN được đánh giá là khu vực có khả năng “trụ vững” trước các rào cản thương mại trong năm 2026 nhờ vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là các ngành liên quan đến phần cứng và công nghệ cao. Trong bức tranh đó, Việt Nam cùng Malaysia và Singapore đang nằm trong nhóm dẫn dắt tăng trưởng của khu vực.

FDI tiếp tục chọn Việt Nam làm điểm đến

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư. HSBC cho biết, trong năm 2025, phần lớn dòng vốn FDI ròng chảy vào ASEAN đã tập trung vào các doanh nghiệp thương mại và sản xuất quy mô lớn tại Việt Nam và Malaysia. Lợi thế thuế quan so với Trung Quốc và Ấn Độ, cùng môi trường chính sách ổn định, đang giúp Việt Nam được xem như một “nơi trú ẩn” trước rủi ro thương mại toàn cầu.

Sự bền bỉ của xuất khẩu cũng củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Năm 2025, xuất khẩu của ASEAN tăng khoảng 12% so với cùng kỳ, qua đó nâng thị phần xuất khẩu toàn cầu của khu vực từ 7,4% năm 2023 lên khoảng 9,4%. Đáng chú ý, tăng trưởng này không chỉ đến từ các thị trường truyền thống như Mỹ hay Trung Quốc mà còn lan rộng sang nhiều khu vực khác, phản ánh quá trình đa dạng hóa chuỗi cung ứng đang diễn ra mạnh mẽ.

Việt Nam là một trong những điểm đến hưởng lợi rõ nét nhất từ xu hướng này, khi tiếp tục thu hút đơn hàng và vốn đầu tư mới trong các ngành sản xuất xuất khẩu chủ lực.

AI mở rộng vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghệ

Theo HSBC, khoảng một phần ba kim ngạch xuất khẩu của ASEAN hiện đến từ lĩnh vực điện tử, trong đó Việt Nam giữ tỷ trọng đáng kể ở các mặt hàng linh kiện xử lý dữ liệu tự động, bo mạch in và các cấu phần then chốt cho phần cứng AI. HSBC đánh giá, vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng phục vụ làn sóng ứng dụng AI đang ngày càng rõ nét.

Ngay cả trong kịch bản nhu cầu đẩy nhanh đơn hàng đặt trước suy yếu trong năm 2026, xuất khẩu của Việt Nam vẫn được dự báo duy trì đủ độ bền để tiếp tục thu hút FDI và mở rộng năng lực sản xuất. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các nhà đầu tư dài hạn, khi AI được xem là xu hướng cấu trúc thay vì chu kỳ ngắn hạn.

Khác với một số nền kinh tế ASEAN khác, Việt Nam cho thấy khả năng chuyển hóa thành quả thương mại và đầu tư sang tăng trưởng nội địa. Dữ liệu của HSBC cho thấy, trong năm 2025, Việt Nam nằm trong nhóm có tốc độ tăng lương nhanh nhất khu vực, cùng với Singapore và Malaysia.

Nhờ thu nhập cải thiện, doanh thu bán lẻ của Việt Nam tính đến tháng 11/2025 đã tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước. Tăng trưởng tín dụng cũng duy trì xu hướng đi lên, phản ánh niềm tin của doanh nghiệp và hộ gia đình vào triển vọng kinh tế. Đây là yếu tố quan trọng giúp Việt Nam tạo ra vòng xoay tích cực giữa FDI – sản xuất – tiêu dùng trong nước.

Trong khi đó, tại một số thị trường như Indonesia hay Philippines, mức tăng lương chưa chuyển hóa rõ nét sang tiêu dùng do tâm lý thận trọng và xu hướng tiết kiệm gia tăng.

Dư địa tài khóa tạo “bệ đỡ” cho tăng trưởng 2026

Bên cạnh FDI và xuất khẩu, sức mạnh tài khóa tiếp tục là lợi thế đáng chú ý của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư. Với tỷ lệ nợ công trên GDP ở mức thấp so với nhiều nền kinh tế trong khu vực, Việt Nam được đánh giá còn dư địa để gia tăng chi tiêu nhằm hỗ trợ tăng trưởng trong năm 2026.

HSBC cho rằng Việt Nam đang chuẩn bị đẩy mạnh chi tiêu hạ tầng trong khuôn khổ kế hoạch cải tổ rộng hơn, với mục tiêu duy trì thâm hụt tài khóa ở mức nhỉnh hơn khoảng 4,1% GDP trước đại dịch. Trong bối cảnh động lực thương mại có thể chậm lại, chính sách tài khóa chủ động sẽ đóng vai trò then chốt giúp duy trì nhịp tăng trưởng.

So với Thái Lan – nơi nợ hộ gia đình cao làm suy yếu hiệu quả chính sách – hay Philippines – nơi dư địa tài khóa bị hạn chế bởi các vấn đề quản trị, Việt Nam được xếp vào nhóm có nền tảng tài khóa vững và khả năng thực thi chính sách cao.