Đưa công nghệ số vào bảo tồn di sản Huế

Thừa Thiên Huế là địa phương có 8 di sản được UNESCO công nhận. Vì vậy, việc ứng dụng thành tựu cách mạng công nghệ, chuyển đổi số trong bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa được Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế xác định nhiệm vụ trọng tâm cần đẩy mạnh thực hiện và là giải pháp tối ưu để gìn giữ, phát huy và nâng tầm các giá trị di sản, văn hóa truyền thống.

Thừa Thiên Huế là địa phương có 8 di sản được UNESCO công nhận. Vì vậy, việc ứng dụng thành tựu cách mạng công nghệ, chuyển đổi số trong bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa được Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế xác định nhiệm vụ trọng tâm cần đẩy mạnh thực hiện và là giải pháp tối ưu để gìn giữ, phát huy và nâng tầm các giá trị di sản, văn hóa truyền thống.

Nhằm lưu giữ nguồn dữ liệu về những yếu tố gốc của các công trình di tích Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã triển khai công tác số hóa scan 3D các công trình di tích quan trọng.

Có thể kể đến như quá trình trùng tu điện Thái Hòa, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã phối hợp với công ty AGS Technologies thực hiện số hóa scan 3D di tích này.

Toàn bộ dữ liệu và hình ảnh thu thập được sau khi quét scan từ công trình di tích đã được các chuyên gia chuyển đổi thành các mô hình 3D ảnh thực. Dữ liệu dạng số của công trình đã được chia sẻ với các đơn vị liên quan khi triển khai công tác bảo tồn và tu bổ di tích để có sự tham chiếu chính xác về kích thước, mặt cắt, màu sắc… trong quá trình trùng tu.

Tiếp tục ứng dụng công nghệ số, thời gian qua, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, đã triển khai nhiều giải pháp ứng dụng công nghệ phục vụ công tác quản lý vận hành như dịch vụ bán vé điện tử; quét mã QR phục vụ du khách tham quan tìm hiểu tại các điểm di tích; khai thác các sản phẩm trải nghiệm thực tế ảo VR, XR tại Đại nội Huế, góp phần đưa di sản đến gần với cộng đồng du khách.

Đặc biệt, đơn vị đã triển khai số hóa hơn 25.000 trang tài liệu Hán Nôm, 172 hồ sơ, 250 ảnh sắc phong, 295 ảnh thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế cũng đã được số hóa… Cùng với đó là các cổ vật, hiện vật quý triều Nguyễn. Những cổ vật được số hóa, vừa phục vụ lưu trữ, vừa được giới thiệu đến du khách bằng các sản phẩm công nghệ số.

Ông Hoàng Việt Trung, giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho biết, vào tháng 5 vừa qua, trung tâm đã tiên phong trong việc tích hợp công nghệ để định danh số 10 cổ vật triều Nguyễn bằng công nghệ Nomion của Phygital Labs. Từ đây, du khách có thể dùng smartphone tương tác với chip NFC Nomion gắn trên cổ vật, mở ra tương tác đa chiều với toàn bộ thông tin lịch sử, nguồn gốc, ý nghĩa văn hóa, ảnh 3D… của cổ vật. Đồng thời, trung tâm cũng ra mắt không gian triển lãm văn hóa metaverse đầu tiên tích hợp Apple Vision Pro tại museehue.vn, đưa các cổ vật “đến gần” với công chúng.

Tại các công trình di tích ở khu di sản Hoàng cung Huế và nhiều điểm tham quan thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế, Trung tâm cũng đã triển khai ứng dụng cung cấp thông tin qua mã QR. Có thể kể đến như: điện Long An, cung An Định, bia tiến sĩ tại Văn Miếu, bảo vật quốc gia Cửu đỉnh, hệ thống thông tin tại khu vực điện Phụng Tiên… Ngoài ra, Trung tâm trải nghiệm thực tế ảo “Đi tìm Hoàng cung đã mất” ở bên trong khu di sản Đại Nội Huế cũng đã và đang khai thác các sản phẩm trải nghiệm di sản văn hóa với công nghệ VR, XR hấp dẫn du khách.

Bản đồ du lịch số 3D còn mở ra khả năng khám phá từ xa, cho phép người dùng tương tác với 9 điểm di tích quan trọng của Hải Vân Quan ở bất cứ đâu trên thế giới. Công nghệ số đã đưa di sản Huế vượt qua giới hạn về không gian và thời gian, đưa trải nghiệm di sản lên tầm cao mới.

"Trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển, ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực di sản đã không dừng lại ở việc đơn giản là đưa dữ liệu lên internet, mà làm sao để di sản được tiếp cận dưới nhiều hình thức khác nhau trên môi trường số, tạo ra giá trị gia tăng từ di sản và cho di sản. Từ đây, du khách có cơ hội trải nghiệm, khám phá di tích, hiện vật theo cách này không chỉ được ngắm nhìn một cách chân thực, mà còn được sống trong di sản thông qua những tương tác thực tế, thúc đẩy việc bảo tồn, phát huy, lan tỏa các giá trị văn hóa từ quá khứ đến hiện đại”, ông Hoàng Trung bày tỏ.