Bộ trưởng Lê Minh Hoan: Đất nông nghiệp có thể làm du lịch

Nằm trong khuôn khổ chương trình "Tự hào Nông dân Việt Nam năm 2024", Diễn đàn Nông dân Quốc gia lần thứ IX năm 2024 với chủ đề: "Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam - Bộ trưởng NN&PTNT lắng nghe người nông dân" được tổ chức sáng 14/10 tại Hà Nội.

Diễn đàn có sự tham dự của 126 nông dân Việt Nam xuất sắc và Hợp tác xã tiêu biểu toàn quốc năm năm 2024, cùng đại diện Mạng lưới CLB Nông dân Việt Nam xuất sắc.

Điễn đàn được tổ chức với mục đích, ý nghĩa rất thiết thực, làm cơ sở để hướng tới Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân năm 2024 sẽ diễn ra trong thời gian tới.

Với thông điệp "Cùng chia sẻ, cùng lắng nghe", Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn, Bộ trưởng NN&PTNT Lê Minh Hoan đã trực tiếp lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và giải đáp vướng mắc của người nông dân…

Lắng nghe nông dân nói…

Phát biểu tại diễn đàn, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn nhấn mạnh: “Chưa có giai đoạn nào, Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành Trung ương, địa phương dành nhiều chính sách, quan tâm đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn như giai đoạn hiện nay".

Tuy nhiên, với đặc thù của ngành nông nghiệp của Việt Nam hiện vẫn còn những tồn tại nhiều hạn chế, cả về mặt khách quan và chủ quan như sản xuất còn manh mún, nhỏ lẻ; việc chuyển đổi tư duy sản xuất của người nông dân đặt ra nhiều thách thức mới; khu vực nông thôn vẫn còn nhiều khó khăn về hạ tầng, ổn định đời sống dân cư, nhất là vùng sâu, vùng xa...

"Những vấn đề đó, đòi hỏi phải có những giải pháp, chính sách tháo gỡ cụ thể để hướng tới mục tiêu hình thành nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng…", Chủ tịch Lương Quốc Đoàn phát biểu.

Đất đai làm "nóng" diễn đàn

Nông dân Nguyễn Ngọc Hải, Giám đốc HTX Bình Minh (Bắc Giang) cho biết, hiện HTX chuyên về chăn nuôi, chế biến thịt lợn. Sau rất nhiều thăng trầm, khó khăn, đến năm 2023 HTX đã đạt doanh thu 42 tỷ đồng, tạo công ăn việc làm cho 30 lao động với thu nhập 10 triệu đồng/tháng. HTX đã mạnh dạn đầu tư chế biến sâu và đã thành công.

"Năm nay doanh thu của đơn vị sẽ đạt 50-60 tỷ. Hiện đất nuôi trồng đã có nhưng đất chế biến còn rất khó khăn. Cùng chung khó khăn với chúng tôi, có rất nhiều HTX tham gia làm sản phẩm chế biến cũng vướng mắc như HTX, trong đó, quy mô chỉ cần 500 đến 1.000 m2 nhưng cũng không có để làm…", nông dân Nguyễn Ngọc Hải phản ánh.

Đồng thời đề nghị các tỉnh cần chú ý đến cụm công nghiệp dành cho chế biến giúp các nông dân, HTX, doanh nghiệp chế biến sản phẩm đạt hiệu quả hơn. "Nếu như hiện nay, chúng ta cứ để HTX xây dựng khu chế biến trong khu đất thổ cư sẽ không thể vay vốn chăn nuôi và chế biến. Việc quy hoạch cụm công nghiệp chế biến sẽ thành quần thể và giúp cho các đơn vị xúc tiến thương mại tốt hơn…", nông dân Nguyễn Ngọc Hải đề xuất.

Nông dân Nguyễn Hữu Ánh, nông dân Việt Nam xuất sắc đến từ tỉnh Cà Mau phản ánh, quá trình nuôi hơn 20 năm qua cho thấy, đất thổ nhưỡng Cà Mau nuôi cá trình rất tốt, nhưng khó khăn là cấp lãnh đạo giữ đất nông nghiệp 100% không cho chuyển mục đích, chuyển nghề nghiệp.

"Nếu chuyển thì cấp lãnh đạo tỉnh không cho phép, ai làm ngang là bị phạt, nông dân chúng tôi không thể mở rộng sản xuất nông nghiệp, không nuôi cá trình được, chúng tôi kiến nghị lãnh đạo nhìn lại vùng nào nuôi con gì trồng cây gì hiệu quả thì cho phép chuyển đổi để nông dân phát triển kinh tế gia đình, góp phần cho quê hương Tân Thành tỉnh Cà Mau phát triển…", nông dân Nguyễn Hữu Ánh đề nghị.

Tôi đến với bà con, để có cuộc gặp mặt này chúng tôi cùng Hội Nông dân Việt Nam bàn mấy tháng nay. Trong phần tài liệu sáng nay tôi gửi cho các bác nông dân đã có cài theo danh tiếp, nếu phần trả lời chưa đầy đủ thì xin bà con cứ nhắn tin gọi điện cho tôi để được giải đáp thêm và cũng mong bà con mạnh dạn, thường xuyên làm điều đó. Nhiều khi tin nhắn của bà con chúng tôi nhận được, đảm bảo 5 phút sau lãnh đạo tỉnh đã nhận được. Tôi sẽ chuyển ngay tin tức của bà con đến lãnh đạo địa phương. Những người nông dân ở đây là nghững người bạn, là người đồng hành cùng chúng tôi…

Nông dân Trần Kim Phi, thôn Bắc Hòa, xã Ngư Thủy Bắc, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình thông tin, nuôi cá lóc trên cát ở Quảng Bình đang tạo việc làm, thu nhập tốt hơn cho nông dân. "Nói đến cồn cát, nhiều người nghĩ đến phải rộng mênh mông, muốn nuôi ở đâu thì nuôi. Nhưng thực tế, chúng tôi đang gặp khó khăn về mở rộng mô hình bởi thiếu quỹ đất…", nông dân Trần Kim Phi phán ảnh.

Cũng đến từ Quảng Bình, nông dân Nguyễn Thị Đoàn - HTX sản xuất, mua bán và chế biến thủy sản Vương Đoàn cho biết, HTX của Vương Đoàn chuyên về nuôi cá lóc, tôm thẻ chân trắng nhưng giá bán ra rất thấp và thị trường không ổn định. Tuy nhiên muốn chế biến sản phẩm thì phải có đất để mở cơ sở chế biến.

"HTX đã có 3 sản phẩm OCOP, nhưng không có đất để mở cơ sở chế biến. Hôm nay nhân dịp gặp Bộ trưởng và Chủ tịch Hội Nông dân ở đây, chúng tôi cũng gửi gắm mong muốn tháo gỡ khó khăn cho chúng tôi về đất đai để mở cơ sở chế biến phát triển sản xuất…", nông dân Nguyễn Thị Đoàn bày tỏ.

Nông dân Lê Anh Sơn, Giám đốc Hợp tác xã Bình Minh ở thôn Tân Sơn, xã Ea Pô, huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông cho biết, HTX đang liên kết với 825 hộ nông dân trồng hồ tiêu theo tiêu chuẩn quốc tế.

Tuy nhiên khó khăn hiện nay là thiếu kho bãi đạt chuần, HTX Bình Minh đề nghị Bộ NN&PTNT kiến nghị Chính phủ và chính quyền địa phương hỗ trợ xây dựng các kho bãi đạt chuẩn, giúp người nông dân bảo quản cà phê và hồ tiêu một cách hiệu quả hơn. "Việc này không chỉ giúp ổn định giá cả mà còn tăng cường năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế…", nông dân Lê Anh Sơn quả quyết.

"Đất đa mục đích" - Vấn đề nằm ở địa phương

Lắng nghe ý kiến của bà con nông dân, Bộ trưởng Lê Minh Hoan cùng không dấu được băn khoăn: "Bà con cứ mò mẫm làm, biết đâu vấn đề nằm ở địa phương chứ không phải ở luật. Luật Đất đai 2024 vừa qua đã đưa vào thuật ngữ mới, đó là "đất đa mục đích", có nghĩa là đất nông nghiệp có thể nuôi thủy sản, có thể chăn nuôi hay làm du lịch, có lẽ ở địa phương đang lúng túng chưa tiếp cận được…".

Bộ trưởng cho rằng, Luật Đất đai 2024 mới thực hiện, các văn bản thông tư hướng dẫn thực hiện cơ bản đã ban hành xong nhưng ở địa phương chưa cụ thể hóa kịp thời, khiến nảy sinh vướng mắc.

Theo Bộ trưởng, thuật ngữ "đất đa mục đích", sẽ gần như "cởi trói" được vấn đề vướng mắc lâu nay trong quá trình chuyển đổi đất đai, từ vùng nuôi cá chình ở Cà Mau cho tới nuôi cá lóc ở Quảng Bình. ·

"Tôi sẽ chuyển lời đề xuất của các bác nông dân vừa kiến nghị tới lãnh đạo tỉnh Cà Mau, hay Quảng Bình. Chúng ta tự tạo ra mô hình cho mình, từng người nông dân nhỏ lẻ không làm được thì vào HTX. Với tiếng nói của HTX thì vấn đề của chúng ta sẽ tới được Bộ trưởng, Chủ tịch Hội Nông dân…", Bộ trưởng khích lệ.

Về đề xuất xây dựng kho bãi của nông dân Lê Anh Sơn, Giám đốc HTX Bình, xã Ea Pô, huyện Cư Jút (Đắk Nông), Bộ trưởng Lê Minh Hoan đề nghị nông dân Lê Anh Sơn lập một bản kế hoạch nhỏ về việc xây dựng kho bãi ở địa phương. Đồng thời đề nghị với bên khuyến nông tỉnh hỗ trợ thêm cho HTX

"Cũng xin chia sẻ thêm, ở nhiều vùng nguyên liệu như ở Tây Nguyên, rất nhiều HTX họ cũng đã tự chủ động xây dựng kho để lữu trữ, bảo quản nông sản. Chúng ta nên chủ động và đơn giản hóa các thủ tục, không nên cái gì cũng trông chờ vào Nhà nước hay các doanh nghiệp. Bởi các doanh nghiệp người ta đến xây kho là để chúng ta bán cho lại họ chứ không phải chỉ đơn thuần là phục vụ nhu cầu của bà con…", Bộ trưởng khích lệ.