Bên trong tiệm cầm đồ bí mật của giới siêu giàu

Bên trong một căn phòng được kiểm soát nhiệt độ tại văn phòng Manhattan của công ty cho vay Luxury Asset Capital, những chiếc túi xách Hermès xếp kín các kệ: chiếc Mini Kelly làm từ da quý hiếm trị giá khoảng 75.000 USD, chiếc Birkin nạm kim cương và nhiều phiên bản giới hạn khác trị giá hàng trăm nghìn USD.

Gần đó là một bản in lần đầu cuốn tiểu thuyết kinh điển Mỹ The Catcher in the Rye (năm 1951 của J. D. Salinger) có thể bán với giá lên đến 50.000 USD, đặt cạnh các tác phẩm nghệ thuật đương đại, trong đó có một bức vẽ của Yoshitomo Nara trị giá hơn 200.000 USD. Dọc hành lang, các két sắt chứa hàng chục chiếc Rolex, kim cương và trang sức vàng, tất cả đều được niêm phong và gắn thẻ cẩn thận.

Nhưng không có thứ gì ở đây được rao bán!

Toàn bộ những món đồ đó đều là tài sản thế chấp do các khách hàng siêu giàu mang tới để đổi nhanh lấy tiền mặt. Có trụ sở tại Denver, Luxury Asset Capital vận hành với cơ chế cơ bản như một tiệm cầm đồ khu phố, nhưng với mức độ kín đáo của một ngân hàng Thụy Sĩ. Khách hàng cầm cố đồng hồ, trang sức, túi xách và tác phẩm nghệ thuật để nhận các khoản vay ngắn hạn không truy đòi trách nhiệm cá nhân, thường được giải ngân chỉ trong vòng một ngày.

Một khách hàng điều hành một quỹ phòng hộ lớn từng phải cầm cố chiếc nhẫn kim cương 8 carat của vợ, trị giá hơn 600.000 USD sau khi nhận được yêu cầu bổ sung ký quỹ lớn (sau đó khoản vay được hoàn trả và chiếc nhẫn được trả lại). Một khách hàng khác thậm chí từng mang giải thưởng Emmy tới làm tài sản thế chấp (giải thưởng tôn vinh các thành tựu xuất sắc trong sản xuất và sáng tạo truyền hình Hoa Kỳ).

Hoạt động cho vay dựa trên tài sản xa xỉ nằm ở giao điểm giữa quản lý tài sản và tính cấp bách. Những người giàu có nhiều tài sản nhưng thiếu tiền mặt dùng các món đồ giá trị cao để "cầm cố" vay tiền nhanh, thay vì bán đứt tài sản hoặc phải đối mặt với thủ tục rườm rà và cam kết cá nhân như khi vay ngân hàng truyền thống.

Dewey Burke, nhà sáng lập kiêm CEO Luxury Asset Capital, chia sẻ: "Điều đáng kinh ngạc là có rất nhiều người tìm đến chúng tôi và nói: Tôi không biết là mình có thể làm việc này". Thành lập năm 2016, công ty đã đạt lợi nhuận ngay trong năm đầu tiên và trong suốt thập kỷ qua đã giải ngân hơn 1 tỷ USD thông qua danh mục thương hiệu của mình-đáng chú ý nhất là Borro, nền tảng cho vay trực tuyến của công ty, cùng các cơ sở vật lý tại New York, Palm Beach và Beverly Hills. Doanh thu năm ngoái ước tính khoảng 65 triệu USD.

Khách hàng sử dụng tài sản xa xỉ như một hạn mức tín dụng quay vòng rất đa dạng: từ doanh nhân, nhà đầu tư cho đến nhà sưu tập và chủ doanh nghiệp. Có người mang theo cả két sắt đầy đồng hồ. Có người gửi túi xách chuyển phát nhanh qua đêm. Ngày càng nhiều người coi các món đồ xa xỉ như vốn lưu động.

Burke nói thêm: "Có một khách hàng đồng hồ của chúng tôi lúc nào cũng nằm trong danh sách chờ của Rolex và Patek. Họ mang một chiếc tới cầm, vay tiền, mua chiếc mới, rồi cứ lặp lại chu trình đó".

Tính linh hoạt là yếu tố hấp dẫn lớn. Trong khi ngân hàng truyền thống thường chỉ cho vay dựa trên danh mục chứng khoán hoặc bất động sản, các công ty cho vay tài sản xa xỉ sẵn sàng tài trợ cho nhiều loại tài sản khác nhau, vượt khỏi ranh giới mà các định chế tài chính truyền thống có thể chấp nhận. Borro từng cho vay dựa trên mọi thứ, từ nhẫn Super Bowl, kiếm samurai, cho tới một chỗ đỗ xe ở trung tâm Manhattan.

Lời chào mời rất đơn giản: nhanh, kín đáo và không cần bảo lãnh cá nhân. Người vay cầm cố tài sản xa xỉ, nhận tiền nhanh và chuộc lại tài sản sau. Nếu khách không có tiền hoàn trả, công ty giữ món đồ và bán nó - thường thông qua các nhà đấu giá danh tiếng như Christie’s hay Sotheby’s.

Trong thập kỷ qua, túi xách đã trở thành một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất. Các mẫu Hermès Birkin và Kelly, đặc biệt là phiên bản da quý hiếm hoặc đặt riêng, thường đạt mức giá hàng trăm nghìn USD trên thị trường thứ cấp.

Một khách hàng của Borro tại Beverly Hills từng vay khoảng 30.000 USD bằng cách thế chấp một chiếc Hermès Mini Birkin đặt riêng mà cô đã chờ gần một năm để sở hữu. Cô mua chiếc túi với giá khoảng 33.000 USD và từng được đề nghị hơn 50.000 USD trên thị trường thứ cấp nhưng không muốn bán.

Cô nói: "Tôi không muốn bán nó. Sở hữu một chiếc túi Hermès không phải cơ hội ngày nào cũng có". Thay vào đó, cô dùng khoản vay để hỗ trợ việc cải tạo một bất động sản dự định lướt sóng. "Nó giống như một khoản vay cầu nối để tôi sang được bờ bên kia", cô nói thêm.

Một nữ chủ doanh nghiệp khác tại London cho biết cô nhiều lần vay tiền bằng cách cầm cố túi Birkin nạm kim cương và trang sức Van Cleef & Arpels để có tiền trang trải cho các công việc kinh doanh. Có lần, cô gửi tài sản qua đêm và nhận tiền chỉ trong vài giờ. Cô cho biết: "Đó là những chiếc Birkin gắn kim cương nằm trong tủ quần áo của tôi. Nó cho tôi cơ hội tạo ra doanh thu thay vì để tài sản nằm yên không sinh lợi".

Cho vay thế chấp bằng tài sản xa xỉ dĩ nhiên không phải là điều mới. Từ thế kỷ XIV, tại Florence, gia tộc Medici đã tiên phong trong việc triển khai các thực hành giống với ngân hàng hiện đại ngày nay cho giới nhà giàu, đồng thời vận hành các tiệm cầm đồ ở phân khúc thấp. Ngày nay, mô hình này ngày càng được tiếp thị như một giải pháp white glove (dịch vụ được cung cấp với mức độ chăm sóc, kín đáo và cá nhân hóa cao nhất) thay thế cho tiệm cầm đồ truyền thống và ngân hàng tư nhân.

Burke cho biết luận điểm kinh doanh rất rõ ràng: cung cấp một giải pháp vay đáng tin cậy thay thế ngân hàng, vốn thường không biết cách định giá tài sản xa xỉ. "Ngân hàng nổi tiếng với câu: Chúng tôi không biết những gì mình không biết," ông nói. "Nếu không phải bất động sản hay chứng khoán có thể giao dịch, họ sẽ ghi giá trị đó về 0".

Một điểm hấp dẫn khác là khoản vay không truy đòi: nếu người vay không trả, công ty giữ và bán món đồ. Không kiểm tra tín dụng, không xác minh thu nhập và việc giải ngân thường diễn ra ngay trong ngày.

Luxury Asset Capital hiện có văn phòng tại Denver, New York, Los Angeles và Florida; nhờ Borro, công ty có khách hàng tại cả 50 bang của Mỹ. Burke cho biết dư nợ cho vay của công ty đã tăng gấp khoảng 25 lần trong thập kỷ qua. Các khoản vay trung bình từ 15.000-20.000 USD, dù Borro có thể cho vay tới 5 triệu USD.

Những khoản vay này có thể rất sinh lời cho bên cho vay. Phần lớn là ngắn hạn, thường từ 30-120 ngày nhưng nhiều người gia hạn hoặc tái vay, thực chất biến tài sản xa xỉ thành hạn mức tín dụng quay vòng. Borro thường tính lãi ở mức vài phần trăm mỗi tháng, kèm các chi phí như bảo hiểm và lưu kho. Trong một số trường hợp, tổng chi phí vay có thể lên tới khoảng 5% mỗi tháng, tương đương xấp xỉ 60%/năm nếu quy đổi. Tuy nhiên, do khoản vay thường tính theo tháng chứ không phải năm, người vay coi chi phí này là đánh đổi cho tốc độ và sự linh hoạt. Với bên cho vay, bài toán lợi nhuận cộng dồn rất nhanh, đặc biệt khi tỷ lệ khách quay lại khoảng 74%.

Tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản (LTV) thường dao động từ 40% đến 65%, tùy theo loại tài sản: cao hơn đối với những danh mục thanh khoản tốt như đồng hồ Rolex, thấp hơn với các tài sản chuyên biệt. Con số này tương đương với các định chế tư nhân như Bank of America, nơi thường giới hạn khoảng 50% giá trị thị trường thẩm định đối với các bộ sưu tập nghệ thuật cao cấp.

Sự tăng trưởng của phân khúc này phản ánh một chuyển dịch rộng hơn trong cách giới giàu nhìn nhận tài sản xa xỉ, không chỉ là đồ sưu tầm hay biểu tượng địa vị, mà là công cụ tài chính. Khi giá vàng và kim loại quý tăng mạnh trong năm qua, Borro cho biết họ ghi nhận sự gia tăng đáng kể số khách mang vàng thỏi và tiền xu đến thế chấp. Trang sức, đồng hồ và kim cương vẫn là các nhóm lớn nhất, tiếp theo là túi xách, nghệ thuật và các vật sưu tầm khác.

Điểm khác biệt của các công ty cho vay boutique như Borro so với ngân hàng truyền thống không chỉ nằm ở tốc độ, mà còn ở cấu trúc tài chính (cho vay boutique có quy mô nhỏ - trung bình, chuyên biệt hóa cao, hoạt động ngoài hệ thống ngân hàng truyền thống). Drew Watson, giám đốc điều hành kiêm trưởng bộ phận Art Services của Bank of America, mô tả thị trường này như có hai tầng. Một bên là các công ty boutique cho vay không truy đòi, lãi suất cao hơn và chấp nhận nhiều loại tài sản. Bên kia là các ngân hàng tư nhân cho vay có truy đòi, được bảo đảm không chỉ bằng nghệ thuật hay tài sản xa xỉ mà còn bởi toàn bộ bảng cân đối của khách hàng.

Chương trình cho vay nghệ thuật của Bank of America, được xây dựng khoảng một thập kỷ trước, thường nhắm tới các nhà sưu tập có bộ sưu tập được quốc tế công nhận, trị giá từ 10 triệu USD trở lên. Quy mô khoản vay tối thiểu thường từ 5 triệu USD, với LTV giới hạn khoảng 50%.

Các khoản vay này thường được cấu trúc dưới dạng hạn mức tín dụng tái tạo, kéo dài từ 1-3 năm, với lãi suất ở mức một chữ số. Quá trình thẩm định có thể mất khoảng 60 ngày, nhưng khi hạn mức đã được thiết lập, khách hàng có thể rút tiền khi cần.

"Hai phân khúc này tương đối tách biệt," Watson nói. Ngân hàng thường cho vay những khách hàng có bảng cân đối rất lớn và bộ sưu tập đa dạng. Ngược lại, các công ty boutique phục vụ những người vay nhỏ hơn-những người mà vay có truy đòi đơn giản là không khả thi.

Cho vay dựa trên tài sản xa xỉ vẫn là một ngách tinh hoa so với hệ thống ngân hàng tư nhân khổng lồ. Nhưng khi thị trường thứ cấp ngày càng sâu và các loại tài sản thay thế ngày càng nhiều, những món đồ cao cấp đang dần được coi không chỉ là biểu tượng địa vị mà còn là công cụ trên bảng cân đối tài sản. Trong một thị trường nơi thời điểm quan trọng không kém định giá, một chiếc Rolex, một túi Birkin hay một bức tranh xứng đáng bảo tàng không chỉ là sự xa xỉ mà còn có thể là nguồn tiền sẵn sàng cho cơ hội kế tiếp.