Việt Nam từng bước tiếp cận các công nghệ hạt nhân tiên tiến

Hôm qua, tại TP. Đà Nẵng, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (VinAtom) tổ chức Hội nghị Khoa học và Công nghệ hạt nhân toàn quốc lần thứ 16 (VINANST - 16).

Phát triển năng lượng nguyên tử an toàn

Ông Lê Xuân Định, Thứ trưởng Bộ KH&CN cho biết, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam cần phát triển bền vững, thận trọng, từng bước, tuyệt đối không đánh đổi an toàn lấy tiến độ hay quy mô, đồng thời xây dựng văn hóa an toàn làm nền tảng, phát triển năng lực nội sinh và làm chủ công nghệ hạt nhân.

Nhất là tăng cường đầu tư cho nghiên cứu khoa học, hạ tầng, đào tạo nhân lực chất lượng cao, và chuẩn bị điều kiện khoa học - công nghệ cho việc phát triển chương trình điện hạt nhân trong tương lai.

"Hội nghị lần này cũng nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế, đây là dịp quan trọng để các nhà khoa học, cơ quan quản lý, các tổ chức trong và ngoài nước cùng trao đổi, chia sẻ kết quả nghiên cứu, sáng kiến và giải pháp nhằm cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư vào thực tiễn phát triển ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam", ông Định nói.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN, trong hơn 40 năm qua, ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam đã có nhiều bước tiến quan trọng: từ nghiên cứu cơ bản, ứng dụng trong y tế, nông nghiệp, công nghiệp, đến an toàn bức xạ, quan trắc môi trường, đào tạo nguồn nhân lực và từng bước tiếp cận các công nghệ hạt nhân tiên tiến trên thế giới. Những đóng góp này đã góp phần thiết thực vào sự phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an ninh năng lượng của đất nước.

Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Phạm Đức Ấn cho biết, năng lượng nguyên tử hiện đã và đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực đời sống như: công nghiệp, nông nghiệp, y tế, môi trường, nghiên cứu khoa học… góp phần thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Theo ông Ấn, TP. Đà Nẵng hiện nay có khoảng trên 500 cơ sở bức xạ, tập trung chủ yếu trong việc ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ trong công tác khám, chữa bệnh với nhiều kỹ thuật tiên tiến của y học hạt nhân, ung bướu- xạ trị. 

Bên cạnh đó, có các cơ sở sử dụng nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ trong công tác kiểm tra an ninh, soi chiếu, chiếu xạ công nghiệp, bảo quản thực phẩm… đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế xã hội của thành phố. 

Công tác quản lý nhà nước về ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ; an toàn bức xạ và hạt nhân trên địa bàn thành phố được đảm bảo, các thủ tục hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử luôn được thực hiện sớm hạn tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, công dân. 

Đồng thời, thành phố đã thành lập Ban chỉ huy ứng phó sự cố bức xạ hạt nhân, ban hành kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân và tổ chức diễn tập thường xuyên hàng năm nhằm chủ động ứng phó kịp thời khi có sự cố và nâng cao khả năng phối hợp giữa các lực lượng liên ngành cũng như nhận thức cộng đồng về an toàn bức xạ hạt nhân...

Thúc đẩy hợp tác quốc tế về năng lượng nguyên tử

Bà Mizonova Maria Georgievna, Tổng Lãnh sự Liên bang Nga tại Đà Nẵng, Nga đã và đang là đối tác tin cậy của ngành hạt nhân Việt Nam, cung cấp thiết bị công nghệ cao, nhiên liệu hạt nhân và đào tạo chuyên gia có trình độ chuyên môn cao. Các nhà khoa học của hai nước chúng ta đang tiến hành những công trình nghiên cứu chung, đóng góp đáng kể vào sự phát triển của ngành.

Theo bà Mizonova, hai nước đang triển khai nhiều dự án hợp tác trọng điểm, trong đó có việc cung cấp nhiên liệu cho lò phản ứng nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt, dự án xây dựng Trung tâm khoa học công nghệ hạt nhân mới đang triển khai tại tỉnh Đồng Nai, công tác chuẩn bị chung giữa hai nước cho việc xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đang được triển khai tích cực.

Bên cạnh đó, các đoàn đại biểu của Bộ KH&CN và Bộ Công Thương Việt Nam đã có nhiều chuyến thăm, làm việc tại Nga, khảo sát các cơ sở nghiên cứu và nhà máy điện hạt nhân hàng đầu, mở rộng hợp tác trong đào tạo chuyên gia và nghiên cứu ứng dụng. 

Bà Mizonova cho rằng, Việt Nam có thể phát triển toàn diện các hướng quan trọng của đất nước, như: Các nhà máy điện hạt nhân có công suất lớn, các lò phản ứng nhỏ, y học hạt nhân, sản xuất tinh thể silic cho ngành công nghiệp bán dẫn và rất nhiều các lĩnh vực khác.

Về phần mình, Liên bang Nga sẵn sàng hợp tác toàn diện với Việt Nam trong tất cả những hướng nói trên, xây dựng các công trình cần thiết, thực hiện nghiên cứu chung và đào tạo nhân lực chuyên ngành. Liên bang Nga sẵn sàng cung cấp các công nghệ hạt nhân hiện đại và an toàn.

Bà Mizonova khẳng định, Đại sứ quán và các Tổng Lãnh sự quán Nga tại Việt Nam sẽ tiếp tục hỗ trợ tối đa và cung cấp thông tin đầy đủ nhằm thúc đẩy hợp tác song phương trong lĩnh vực hạt nhân, cả về khoa học lẫn về năng lượng. Sự hợp tác này là phần cấu thành quan trọng trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.