Vì Greenland, ông Trump đe dọa áp thuế quan lên 8 thành viên NATO ở châu Âu

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới ra tuyên bố sẽ áp thuế quan lên hàng hóa của 8 nước thành viên NATO xuất khẩu sang Mỹ trong một nỗ lực nhằm gây sức ép để “mua lại toàn bộ Greenland”.

Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social ngày 17/1, ông Trump cho biết Mỹ sẽ áp thuế ban đầu ở mức 10% vào ngày 1/2 đối với Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Mức thuế sẽ tăng lên 25% vào ngày 1/6.

Thuế suất mới được cho là sẽ cộng dồn vào các mức thuế quan hiện hành mà Mỹ đã áp dụng đối với hàng hóa từ các quốc gia này.

Hiện Mỹ áp thuế suất trung bình khoảng 15% đối với hàng hóa từ các nước Liên minh châu Âu và khoảng 10% đối với hàng nhập khẩu từ Vương quốc Anh. Đối với các lĩnh vực nhạy cảm như kim loại và một số loại ô tô, tổng thuế suất thực tế lên khoảng từ 15% đến 20%.

Việc áp thuế đối với một hoặc nhiều thành viên của EU, bao gồm 27 nước, có nghĩa là các mức thuế mới sẽ áp dụng cho tất cả. Với động thái mới nhất này của chính quyền Trump đe dọa thỏa thuận thương mại mà EU và Mỹ đã ký kết với nhau vào tháng 8/2025.

Ông Trump đã nhiều lần tuyên bố Greenland rất quan trọng đối với an ninh của Mỹ vì vị trí chiến lược và trữ lượng khoáng sản lớn, đồng thời để ngỏ khả năng sử dụng vũ lực để chiếm lấy hòn đảo này. Trước lời đe dọa này, một số nước châu Âu đã cử quân đội đến đảo theo đề nghị của Đan Mạch.

Châu Âu phản ứng mạnh

Phản ứng trước tuyên bố thuế quan của ông Trump, các quốc gia được nêu tên đã lên án mạnh mẽ, coi thuế quan là hành động thù địch chống lại các đồng minh quân sự thân cận, đe dọa đến nền tảng của quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã chỉ trích gay gắt tối hậu thư của Nhà Trắng, coi thuế quan không chỉ là một tranh chấp thương mại mà còn là một phép thử các giá trị phương Tây.

“Chúng ta chọn quan hệ đối tác và hợp tác,” bà von der Leyen viết trong một bài đăng trên Bluesky ngay sau khi thông báo được đưa ra. “Chúng ta chọn doanh nghiệp của mình. Chúng ta chọn người dân của mình.”

Tương tự, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết động thái của ông Trump gây “bất ngờ”, đồng thời đề cập đến một “cuộc gặp gỡ mang tính xây dựng” gần đây với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio.

Bà Frederiksen đã phản bác những tuyên bố của Trump về việc Đan Mạch điều động quân đội, khẳng định rằng việc tăng cường hiện diện quân sự hoàn toàn nhằm “tăng cường an ninh” ở khu vực Bắc Cực và được thực hiện “hoàn toàn minh bạch” với các đồng minh của Mỹ.

Các nhà lãnh đạo châu Âu khác cũng có lập trường kiên quyết tương tự. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho biết 17/1 rằng khối này đang “phối hợp phản ứng chung” đối với mối đe dọa.

“Liên minh châu Âu sẽ luôn kiên quyết bảo vệ luật pháp quốc tế, bất kể ở đâu”, ông Costa nói tại một cuộc họp báo sau khi ký kết thỏa thuận thương mại giữa EU và Mercosur tại Paraguay.

Bà Kaja Kallas, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, cảnh báo rằng các mức thuế mới này sẽ có lợi cho Trung Quốc và Nga. “Nếu an ninh của Greenland bị đe dọa, chúng ta có thể giải quyết vấn đề này trong khuôn khổ NATO”, bà viết trên mạng xã hội X.

Về phần mình, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng “không có sự hăm dọa hay đe dọa nào có thể ảnh hưởng đến chúng tôi”. Ông khẳng định Pháp sẽ sát cánh cùng các nước láng giềng.

Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson kiên quyết bác bỏ các mối đe dọa áp thuế của ông Trump.

Các đại sứ từ các nước thành viên EU sẽ họp khẩn cấp vào hôm nay (18/1) theo triệu tập của Cộng hòa Síp, nước đang giữ chức chủ tịch luân phiên EU.