Phố Wall, chứng khoán thế giới “miễn nhiễm” trước biến động địa chính trị

Chỉ trong hai tuần giao dịch đầu năm 2026, nhà đầu tư toàn cầu đã phải “tiêu thụ” một loạt sự kiện địa chính trị liên quan đến chính quyền Trump, nhưng dòng tiền trên Phố Wall phần lớn vẫn ở lại thay vì tháo chạy.

Chứng khoán thế giới giữ nhịp tiến

Sau khi các lực lượng Mỹ đột kích tại Venezuela ngày 3/1, căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang khiến giá dầu biến động mạnh và tranh cãi xoay quanh tham vọng kiểm soát Greenland đẩy quan hệ xuyên Đại Tây Dương vào trạng thái nhạy cảm.

Tuy nhiên, các thị trường chứng khoán Mỹ và phần còn lại của thế giới dường như không bị tác động nhiều. Đóng cửa phiên giao dịch 16/1, các chỉ số chính của thị trường chứng khoán Mỹ giảm nhẹ, chủ yếu sau khi Tổng thống Trump hé lộ rằng ông có thể không chọn cố vấn kinh tế Kevin Hassett – người luôn ủng hộ mạnh tay giảm lãi suất – cho vị trí Chủ tịch Fed.

Kết thúc tuần, chỉ số S&P 500 giảm 0,4% về 6.940,01 điểm. Các chỉ số Dow Jones và Nasdaq Composite giảm lần lượt 0,3% và 0,7%. Trong khi đó, chỉ số Russell 2000 – đại diện cho nhóm doanh nghiệp vốn hóa nhỏ – chốt tuần tăng 2%.

Còn tính từ đầu năm nay, cả 4 chỉ số này đều tăng, từ 1,2% đến 7,9%. Cụ thể, S&P 500 đi lên 1,4%, Dow Jones cộng 2,7% còn Nasdaq Composite và Russell 2000 lần lượt tăng 1,2% và 7,9%.

Trong khi đó, thị trường ở châu Âu, châu Á - Thái Bình Dương, Mỹ Latinh và Trung Đông, nơi căng thẳng ảnh hưởng trực tiếp hơn, cũng tăng điểm. Đáng chú ý, từ đầu năm, chỉ số chính IBC của chứng khoán Venezuela tăng gần 131%.

Ở thị trường dầu mỏ, giá dầu Brent giao sau trong tuần tăng 1,25%, chốt phiên 16/1 ở mức 64,13 USD/thùng. Tương tự, giá dầu WTI tăng 0,54% lên 59,44 USD/thùng.

Ở thị trường kim loại quý, giá vàng giao ngay giảm 1,9% trong tuần xuống 4.592 USD/ounce, còn giá bạc tăng hơn 12% lên 89,65 USD/ounce.

Giải mã sự “miễn nhiễm” của chứng khoán Mỹ

Các chỉ số chính của Phố Wall đều tăng điểm bất chấp tin tức về việc Tổng thống Trump dường như sẵn sàng ra lệnh tiến hành các chiến dịch quân sự ở nước ngoài và đe dọa chiếm Greenland từ một đồng minh NATO bằng vũ lực.

CNBC dẫn lời ông Eric Freedman, Giám đốc đầu tư mảng quản lý gia sản của Northern Trust Wealth Management có trụ sở tại Chicago, công ty quản lý tài sản trị giá hơn 490 tỷ USD, cho biết thị trường không bị ảnh hưởng bởi hành động và phát ngôn của ông Trump về Iran, Venezuela và Greenland một phần vì không có cường quốc kinh tế hoặc quân sự lớn nào khác phản ứng.

Theo ông, thị trường đang xem xét những sự kiện này một cách riêng lẻ, và có lẽ cần một phản ứng riêng biệt đối với mỗi điểm nóng để tạo ra nhiều biến động hơn trên thị trường, nhất là đối với thương mại thế giới.

Tòa án Tối cao Mỹ hiện vẫn trì hoãn đưa ra phán quyết về tính hợp pháp của thuế quan do chính quyền Trump áp đặt. Trong khi chờ đợi, các nhà đầu tư toàn cầu dường như đã thích nghi với những thay đổi chiến lược năm 2025 của Nhà Trắng, ông Freedman lưu ý.

“Những xung đột leo thang vượt quá những gì đã xảy ra có thể khiến các quốc gia xem xét lại quan hệ thương mại hoặc đe dọa trừng phạt, nhưng cho đến khi điều đó xảy ra, thị trường sẽ vẫn bật chế độ phản ứng nếu một sự kiện xảy ra và không nhất thiết phải điều chỉnh vị thế danh mục đầu tư ngay bây giờ để dự đoán một sự kiện”, ông nói thêm.

Về phần mình, ông Alex Morris, Giám đốc điều hành của F/m Investments (trụ sở tại Washington D.C.), gọi phản ứng của các nhà đầu tư chứng khoán là “hững hờ”.

“Tình hình địa chính trị đang âm ỉ, nhưng chưa bùng nổ. Việc Tổng thống (Trump) sử dụng các cuộc phô trương sức mạnh có mục tiêu cấp cao nhưng lại thực hiện các hoạt động tại chiến trường với quy mô thời gian và nhân sự hạn chế khiến thị trường ít có dư địa phản ứng”.

Ông Morris lập luận rằng phản ứng mờ nhạt của thị trường được củng cố bởi “sự chai lì ngày càng tăng” đối với những gì ông Trump nói, và ngày càng nhiều hơn, đối với những gì ông ấy làm.

Ông dẫn chứng rằng ông Trump hầu như không ngần ngại rút lại ngay lập tức phần lớn các tuyên bố và hành động. “Thị trường đã học cách kiềm chế sự hưng phấn và chờ đợi bằng chứng”.

Tương tự, ông Anthony Esposito, người sáng lập kiêm CEO của AscalonVI Capital, cho biết thị trường đã không còn quan tâm mấy đến rủi ro địa chính trị trong thời gian qua. Khi Israel ném bom Iran, chỉ số S&P 500 giảm 1% qua đêm và đóng cửa giảm chỉ 0,5%. Còn khi Mỹ ném bom Iran, thị trường hầu như không phản ứng.

Ông Esposito thậm chí cho rằng Venezuela và Greenland có thể được coi là những tín hiệu tích cực cho thị trường và thậm chí cả GDP của Mỹ, bởi các vấn đề đó liên quan đến sản xuất năng lượng, thu mua đất hiếm, an ninh quốc gia và mở rộng cơ sở hạ tầng.

Ông cho rằng Iran là quân bài khó đoán. Thị trường đã giảm điểm vào đầu tuần này cho đến khi ông Trump làm xẹp nỗi lo ngại bằng cách dường như loại bỏ khả năng hành động quân sự.

Nếu có một sự kiện nào đó ở Iran, thị trường sẽ phản ứng (chẳng hạn giá dầu tăng, chứng khoán giảm, giá vàng tăng). Ngoài ra, các chủ đề khác trên thị trường còn có lãi suất, tăng trưởng, lợi nhuận và chương trình nghị sự của ông Trump.

Thị trường chứng khoán châu Âu phục hồi

Chứng khoán châu Âu cũng đã tăng mạnh dù chưa rõ số phận của Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch ở Bắc Cực, và quyết tâm chiếm hòn đảo này của ông Trump có thể ảnh hưởng như thế nào đến khối NATO và an ninh - quốc phòng ở châu Âu.

Chỉ số Stoxx 600, đại diện cho chứng khoán toàn châu Âu, tăng 0,77% trong tuần qua, đánh dấu tuần tăng thứ 5 liên tiếp.

Ông Toni Meadows, người đứng đầu bộ phận đầu tư tại BRI Wealth Management (trụ sở tại Anh), bình luận rằng dù có nhiều vấn đề, nhưng chúng vẫn chưa tạo ra tác động nào đến tâm lý hoặc hoạt động của nhà đầu tư.

Theo ông, Greenland là vấn đề lớn vì đây là một cuộc tranh luận trong nội bộ NATO. Nếu tại một thời điểm nào đó thị trường tin rằng lời đe dọa của ông Trump về việc biến vấn dề này thành một cuộc xung đột quân sự thì thị trường sẽ phản ứng.

Cùng quan điểm, Benjamin Jones, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Toàn cầu tại công ty quản lý tài sản Invesco (trụ sở tại Georgia, Mỹ), cho biết từ trước đến nay, địa chính trị, xung đột quân sự và chính sách phi truyền thống không gây áp lực lên danh mục đầu tư nhiều như các nhà đầu tư lo sợ.

“Nhiều sự kiện địa chính trị gây lo ngại, nhưng thị trường thường hững hờ và chỉ phản ứng một cách đáng kể và lâu dài khi những sự kiện này tác động đến các yếu tố kinh tế cơ bản hoặc dẫn đến sự thay đổi chính sách”, ông Jones nói thêm. Trong lịch sử, thị trường chứng khoán thường diễn biến tốt trong 12 tháng sau khi rủi ro địa chính trị tăng đột biến.

Chứng khoán châu Á nối đà tăng

Chỉ số MSCI AC Asia Pacific, theo dõi cổ phiếu vốn hóa lớn và trung bình tại 15 quốc gia châu Á - Thái Bình Dương, đã tăng hơn 5% từ đầu năm, đạt mức cao kỷ lục. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản và Kospi của Hàn Quốc lần lượt tăng 3,84% và 5,55% trong tuần, lên các mức cao nhất mọi thời đại.

Các nhà phân tích thị trường cho rằng sự đi lên của chứng khoán khu vực này do các yếu tố cơ bản như: không có những cú sốc lớn về giá dầu; kỳ vọng chính sách tiền tệ nới lỏng; và chi đầu tư cho trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ tiếp tục hỗ trợ lợi nhuận tăng trưởng.

Theo ông Yap Fook Hien, chiến lược gia đầu tư cấp cao tại Standard Chartered, tác động của các sự kiện địa chính trị thường sẽ lan tỏa sang thị trường toàn cầu thông qua giá dầu. Thế nhưng thị trường dầu mỏ đến nay vẫn chưa trải qua cú sốc đáng kể nào.

Chuyên gia này cho rằng sự đi lên của thị trường chứng khoán châu Á và toàn cầu đang được hỗ trợ nhiều hơn bởi các biện pháp kích thích, bao gồm việc cắt giảm lãi suất của Mỹ và đầu tư vào AI. Các yếu tố đó có tác động tích cực đến triển vọng tăng trưởng lợi nhuận trong năm nay.

“Địa chính trị vẫn là một rủi ro chính, nhưng cú sốc kể từ Ngày Giải phóng vào tháng 4/2025 (khi ông Trump tuyên bố chính sách thuế quan mới) đã khiến thị trường phản ứng bình tĩnh hơn với các hành động của ông Trump”, ông Yap bình luận.