VAFIE khẳng định vai trò cầu nối chính sách trong làn sóng cải cách thể chế

Ngày 29/12, tại Hà Nội, Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) đã tổ chức thành công Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ III, nhiệm kỳ 2025-2030 và Giao lưu hội viên mới - chúc mừng năm mới 2026.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi Quốc hội khóa XV vừa khép lại Kỳ họp thứ 10 với khối lượng công việc lập pháp kỷ lục và tinh thần cải cách thể chế chưa từng có tiền lệ.

Thay mặt thường trực Hiệp hội, trình bày Báo cáo tổng kết năm 2025 của Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE), ông Hạ Bá Tuấn, Tổng thư ký Hiệp hội cho biết, 2025 là một năm hoạt động sôi nổi với nhiều thành tựu mang tính bước ngoặt, khẳng định vai trò là cầu nối tin cậy giữa các nhà đầu tư và Chính phủ trong bối cảnh kinh tế đầy biến động của VAFIE.

Một số thành tựu nổi bật của VAFIE trong năm 2025

Năm 2025, VAFIE kiện toàn bộ máy tổ chức sau Đại hội nhiệm kỳ mới, đồng thời tăng cường các ban chuyên môn phục vụ phản biện chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp.

Trong năm qua, VAFIE tổ chức nhiều diễn đàn, hoạt động xúc tiến đầu tư và kết nối doanh nghiệp trong nước – quốc tế, góp phần mở rộng mạng lưới hợp tác và nâng cao vai trò hiệp hội. Trong đó, nhiều sự kiện có quy mô lớn, như: Diễn đàn hợp tác công nghiệp Á – Âu (tháng 6/2025) thu hút gần 300 doanh nghiệp tham dự; Hợp tác quốc tế: Ký kết MoU với các đối tác từ Trung Quốc (Vân Nam, Tứ Xuyên), Hàn Quốc và đặc biệt là Sở Tài chính Hà Nội giai đoạn 2025-2030...

Công tác phát triển hội viên đạt kết quả tích cực với hàng chục doanh nghiệp FDI lớn gia nhập. Hiệp hội đã hỗ trợ giải quyết khó khăn cho hơn 30 doanh nghiệp với các vấn đề đa dạng về thuế và hải quan. VAFIE không chỉ gửi văn bản mà còn trực tiếp làm việc với Lãnh đạo Cục Thuế, Cục Hải quan và các Bộ ngành để tháo gỡ từng trường hợp cụ thể.

Định hướng hoạt động năm 2026

Năm 2026, VAFIE đặt mục tiêu nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động để đáp ứng yêu cầu huy động vốn FDI chất lượng cao.

Về công tác xây dựng pháp luật: Tập trung góp ý dự thảo các Nghị định hướng dẫn Luật Đầu tư 2025, các luật thuế và tổng kết 6 năm thực hiện Nghị quyết 50 của Bộ Chính trị về FDI.

Về xúc tiến đầu tư: Triển khai kế hoạch "Hà Nội kết nối và phát triển"; tổ chức đoàn khảo sát tại Úc, Papua New Guinea, Trung Quốc và Diễn đàn kinh doanh tại Thượng Hải. Công bố Báo cáo thường niên về FDI năm 2025 vào quý I/2026.

Về hỗ trợ hội viên: Phấn đấu kết nạp thêm tối thiểu 40 hội viên mới. Tiếp tục theo đuổi các vướng mắc tồn đọng của LG, Hyundai, Nghi Sơn 2, Cảng Cái Lân... đồng thời đề xuất Giải thưởng tôn vinh doanh nghiệp FDI có liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp trong nước.

Ứng dụng AI trong công tác văn phòng và cải tiến website Hiệp hội để phục vụ hội viên tốt hơn.

Kỷ lục ban hành văn bản pháp lý: Thách thức lớn đối với doanh nghiệp và cơ quan quản lý

Hội nghị không chỉ là dịp đánh giá toàn diện hoạt động của Hiệp hội trong năm 2025 mà còn là diễn đàn trao đổi về xu hướng chính sách, cải cách pháp luật và cơ hội – thách thức đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam trong giai đoạn tới.

Đánh giá cao hoạt động của VAFIE trong thời gian qua, ông Trần Quốc Lâm, Phó chủ tịch VAFIE nhấn mạnh, năm 2025 là một năm đầy khó khăn và biến động, trong bối cảnh kinh tế thế giới phục hồi chậm, rủi ro địa chính trị gia tăng, cùng với những tác động kéo dài của đại dịch COVID-19, đặc biệt đối với lĩnh vực du lịch, dịch vụ và đầu tư. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương, Chính phủ và sự đồng hành tích cực của Hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp – trong đó có khối doanh nghiệp đầu tư nước ngoài – đã từng bước ổn định, phục hồi và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong năm qua, VAFIE đã triển khai nhiều hoạt động nổi bật như: Kiện toàn bộ máy tổ chức sau Đại hội nhiệm kỳ mới; Tăng cường phản biện, góp ý xây dựng chính sách, pháp luật; Hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc về thuế, đất đai, đầu tư; Tổ chức nhiều hội thảo, diễn đàn xúc tiến đầu tư trong và ngoài nước.

Ông Lâm đề xuất, trong năm 2026, Hiệp hội sẽ tăng cường liên kết vùng, tổ chức hoạt động theo vùng kinh tế – xã hội mới; nâng cao chất lượng dòng vốn FDI, ưu tiên dự án xanh, bền vững, công nghệ cao; đồng hành sâu sát hơn với doanh nghiệp, tháo gỡ vướng mắc cụ thể, trong đó có các vướng mắc về đầu tư, thuế, hải quan.

Một số ý kiến nhấn mạnh, năm 2026, thách thức đặt ra là tình trạng bùng nổ số lượng văn bản pháp luật trong năm 2025. Đây có thể coi là năm có số lượng luật, nghị quyết, nghị định được ban hành ở mức cao kỷ lục, với nhiều văn bản có hiệu lực ngay, thời gian chuyển tiếp ngắn hoặc gần như không có.

Hệ quả là, doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc cập nhật, tuân thủ các quy định mới, nhất là trong lĩnh vực thuế, lao động, đầu tư; cơ quan quản lý ở cấp thực thi cũng có lúc lúng túng trong áp dụng; một số quy định còn chồng chéo, thay đổi nhanh trong thời gian ngắn.

Theo đó, Ban Chấp hành VAFIE thống nhất một trong những mục tiêu trọng tâm năm 2026 là phổ biến, cập nhật và phản biện chính sách pháp luật.

Đồng thời, Hiệp hội sẽ tiếp tục đổi mới phương thức phổ biến pháp luật, đẩy mạnh hội thảo trực tuyến, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo; tăng cường phản biện chính sách từ sớm, tập trung vào các luật sát với tôn chỉ của Hiệp hội; mở rộng hợp tác quốc tế, khai thác vai trò của cộng đồng doanh nghiệp, kiều bào và các tổ chức đối tác.

VAFIE - cầu nối tin cậy giữa cơ quan hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp

Chia sẻ ý kiến tại buổi Giao lưu hội viên mới của VAFIE, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội mang đến góc nhìn toàn cảnh về tinh thần đổi mới trong hoạt động của Quốc hội khóa XV, đặc biệt sau Kỳ họp thứ 10 vừa qua.

Theo ông Hiếu, điểm nổi bật nhất của Quốc hội khóa XV là tinh thần cải cách thể chế ngày càng mạnh mẽ, quyết liệt và chưa có tiền lệ, thể hiện rõ qua khối lượng công việc và cách thức làm việc hoàn toàn mới.

Theo đó, Nghị quyết 244 của Quốc hội đã đưa ra những yêu cầu cải cách rất mạnh mẽ: Coi cải cách thể chế là năng lực cạnh tranh quốc gia; bãi bỏ 100% các điều kiện kinh doanh không rõ ràng, không cần thiết; cắt giảm tối thiểu 50% thời gian và chi phí tuân thủ pháp luật.

Theo ông Hiếu, môi trường kinh doanh càng thông thoáng, minh bạch thì áp lực cạnh tranh càng lớn, đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động cập nhật pháp luật, tận dụng cơ hội và nâng cao năng lực quản trị.

Đánh giá cao hoạt động của VAFIE trong thời gian vừa qua, ông Hiếu nhấn mạnh, VAFIE thể hiện rõ nét vai trò phản biện chính sách, từ phát hiện vấn đề, phân tích, đến kiến nghị cụ thể – đây là đóng góp rất thiết thực cho Quốc hội; thứ 2 là hoạt động kết nối doanh nghiệp trong nước – nước ngoài, doanh nghiệp với doanh nghiệp.

“Tôi mong rằng hiệp hội và các hội viên, đặc biệt là các thành viên mới, tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò phản biện chính sách và kết nối cộng đồng doanh nghiệp, vì lợi ích của chính doanh nghiệp, của hiệp hội và rộng hơn là của nền kinh tế”, ông Hiếu chia sẻ.

Cũng tại sự kiện, ông Hoàng Mạnh Phương, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính đã trình bày tóm lược các nội dung lớn của Luật Đầu tư sửa đổi, cung cấp một bức tranh tổng thể về định hướng cải cách chính sách đầu tư trong thời gian tới.

Một số điểm nhấn quan trọng, gồm: Thu hẹp tối đa diện dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư, làm rõ nguyên tắc “ngoài danh mục luật quy định thì không phải xin chủ trương”;

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Quốc hội chỉ giữ lại nhóm dự án có cơ chế, chính sách đặc thù khác luật;

Đơn giản hóa nội dung thẩm định ở giai đoạn chủ trương đầu tư, chuyển các nội dung kỹ thuật sang giai đoạn quyết định đầu tư;

Đổi mới tiếp cận với nhà đầu tư nước ngoài, cho phép thành lập doanh nghiệp trước khi đề xuất dự án;

Mở rộng cơ chế “luồng xanh”, giảm thủ tục cho nhà đầu tư cam kết tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn;

Bãi bỏ 38 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, thu hẹp đáng kể rào cản gia nhập thị trường.

Theo đánh giá của nhiều đại biểu và doanh nghiệp tham dự, đây là những thay đổi có tác động lớn, tạo dư địa mới cho hoạt động đầu tư, kinh doanh trong giai đoạn tới.

Trong khuôn khổ sự kiện, nhiều hội viên mới của VAFIE đã chia sẻ ý kiến, giới thiệu về doanh nghiệp với mong muốn được kết nối với các doanh nghiệp hội viên và nhận được sự hỗ trợ, đồng hành tích cực của VAFIE trong thời gian tới.