Triết lý ‘ngược đời’ của người thợ Hà thành 40 năm làm khuôn bánh Trung thu

VIỆT LINH
06:29 21/09/2020

“Nhà nào cũ kỹ, sập xệ nhất phố, đấy là nhà tôi”, ông Phạm Văn Quang (57 tuổi), chủ cửa hàng khuôn gỗ thủ công ngắn gọn giới thiệu về nơi gắn liền hơn 40 năm tên tuổi của mình với nghề đúc khuôn bánh Trung thu tại phố Hàng Quạt (Hà Nội).

Đúc khuôn cũng như làm nghệ thuật

Cửa hàng của ông Quang vỏn vẹn 10m2, cũ kỹ, lọt thỏm trên con phố đắt đỏ trung tâm Thủ đô, bảng hiểu ngắn gọn 4 chữ “Khuôn, bánh, xôi, oản”, vừa đủ để người qua lại biết ở đây bán gì. Cửa ra vào, tường nhà, hay lủng lẳng treo dưới biển hiệu, tất cả mọi ngóc ngách nơi này đều được tận dụng để trưng bày sản phẩm.

Từ chỗ cả phố Hàng Quạt san sát nhau những cửa hiệu đồ mộc, đúc khuôn, thấm thoát 40 năm, chỉ còn ông Quang là người thợ duy nhất vẫn làm khuôn và sống được với nghề.

11

Biển hiệu cửa hàng ông Quang là 4 chữ vẽ tay, lọt thỏm trên con phố Hàng Quạt, Hà Nội

“Ở đây không có cái giá chung nào cả, cũng không hẹn khách ngày giao hàng, quảng cáo, hay danh thiếp thì càng không. Đúc khuôn cũng như làm nghệ thuật, có thể ý tưởng bất chợt sáng lên, nhưng cũng khi, nghĩ vài ngày không ra. Vì thế, khách đặt hàng chỉ cần để lại số điện thoại, khi nào xong tôi sẽ báo, tuỳ độ phức tạp của mẫu mới tính được giá trị”, ông Quang cho hay.

Mọi khâu đúc thô sẽ được các thợ phụ hoàn thiện ở xưởng (ngoại thành Hà Nội), sau đó, chuyển đến cửa hàng để ông Quang hoàn chỉnh sản phẩm. Ông Quang đùa vui rằng, việc chính của mình bây giờ là trò chuyện với khách hàng. Nghe thì đơn giản, nhưng với người thợ lão luyện ấy, để bắt chắp nối từng mẩu chuyện, đúc thành chiếc khuôn thì chưa bao giờ là dễ dàng.

12

Mọi ngóc ngách trong nhà đều được tận dụng trưng bày khuôn

Mỗi khách hàng đến với cửa hàng ông Quang lại đem đến một câu chuyện, yêu cầu khác nhau. “Cũng tới làm khuôn, nhưng người thì muốn đúc chữ thanh xuân để lưu giữ kỉ niệm, người khác lại muốn khắc hoạ 36 phố phường để gửi đi nước ngoài làm quà tặng Việt kiều xa quê. Các công ty, doanh nghiệp thì cần đóng logo, biểu tượng trên bánh để tặng khách hàng”, ông Quang nhớ lại từng vị khách.

13

Ông Quang đùa vui rằng, việc chính của mình bây giờ là trò chuyện với khách hàng.

Sản phẩm của ông Quang đã chu du đi nhiều nơi trên thế giới, được các đại sứ quán, tổ chức quốc tế đặt làm mỗi dịp đặt biệt. Mới đây, đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Daniel J.Kritenbrink đã ghé thăm cửa hàng của ông, đặt khuôn bánh để dùng vào dịp kỷ niệm 25 năm quan hệ Việt - Mỹ. Ngoài ra, ông Quang đã từng đúc khuôn theo biểu tượng núi Phú Sỹ của Đại sứ quán Nhật Bản, hay hình tượng con hổ từ yêu cầu của Văn phòng Văn hoá và Kinh tế Đài Bắc (Trung Quốc).

14

Mẫu khuôn "Hà Nội 36 phố phường" ông Quang làm theo ý tưởng người khách Hà Nội xa quê

Lựa ý khách ăn bánh để đúc khuôn

40 năm qua, số lượng các nhà làm bánh, thương hiệu bánh trung thu lớn nhỏ trên thị trường sử dụng khuôn đúc của ông Quang liên tục tăng lên. Tuy nhiên, ông luôn tâm niệm rằng: .

Ông Quang giải thích: “Những thay đổi thị trường cùng nhu cầu của thực khách khiến người mua khuôn tìm tới cửa hàng tôi để đặt đúc khuôn mới, cải tiến mẫu mã. Nếu người làm bánh dùng khuôn này mà ế hàng, thì họ cũng chẳng mua tiếp. Đừng hỏi tôi năm nay có mẫu nào đắt hàng, hãy hỏi thực khách”.

15

Triết lý làm nghề 40 năm ông Quang đúc kết: “Khách của tôi thực ra chính là người ăn bánh”

Không giấu nghề, ông Quang thẳng thắn chia sẻ, loại gỗ thích hợp nhất cho đúc khuôn là gỗ xà cử, thứ gỗ vừa chắc lại dẻo, đảm bảo giữ được hoa văn chạm khắc, thuận tiện đóng bánh. Ông cho hay: “Dùng gỗ chắc quá như gỗ mít thì lấy ra bánh dễ bị nứt, sứt góc. Gỗ mềm quá dùng qua thời gian sẽ mòn mất hoa văn. Gỗ xà cừ dung hòa được tất cả, dễ mua, hợp lý cả giá thành và chất lượng”.

Tuổi thọ cho những chiếc khuôn gỗ được ông Quang ước tính dài hơn tuổi nghề của chính o ông, chỉ cần bảo quản tránh ẩm mốc là có thể sử dụng gần như là mãi mãi. Người thợ 40 năm kinh nghiệm hướng dẫn: “Dùng xong vệ sinh sạch, để nơi khô thoáng, quấn trong giấy báo và bọc thêm một lớp nilon. Chỉ cần làm thế thì tôi đảm bảo, khuôn cứ truyền từ đời này sang đời khác vẫn dùng tốt”.

16

Ngoài khuôn, ông Quang còn chế tác bài vị, dấu gỗ, ... Những mẫu tâm đắc, ông lưu lại trong cuốn sổ kỷ niệm

Là người đời cuối giữ nghề trong gia đình, con cái đều đã trưởng thành và không ai theo nghiệp bố nhưng ông Quang không lấy đấy làm lo lắng. Vì với ông, làm cái nghề này không phải cứ muốn là được, làm mà qua loa, đại trà thì thà không làm còn hơn. Chẳng nhớ nổi số khuôn mình đã làm mỗi mùa trăng rằm, nhưng chưa một sản phẩm nào, ông Quang cho phép mình lơ là, cẩu thả.

“So với hàng công nghiệp, về số lượng, thời gian sản xuất, … chắc chắn mình thua. Phải làm ra cái khác biệt, không máy móc nào làm được. Khách chỉ cần nhìn vào khuôn là biết chất, không cần ghi tên tuổi gì trên khuôn, lời giới thiệu truyền miệng sẽ tự đưa họ tới với mình”, ông Quang tâm niệm.

(Theo Tiền phong)

  • Cùng chuyên mục
Mãn nhãn khai mạc lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026

Mãn nhãn khai mạc lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026

DIFF 2026 chính thức khai màn bằng cuộc đối đầu giữa đội chủ nhà Đà Nẵng và đương kim vô địch Trung Quốc. Với chủ đề "Thiên nhiên", hai đội đã mang đến những màn trình diễn mãn nhãn bên sông Hàn.

Phong cách - 31/05/2026 09:47

2 người Việt vào danh sách Forbes 30 Under 30 Asia là ai

2 người Việt vào danh sách Forbes 30 Under 30 Asia là ai

Forbes vừa công bố danh sách 30 Under 30 châu Á năm nay với sự góp mặt của 2 đại diện Việt Nam, hoạt động trong lĩnh vực y tế và đầu tư mạo hiểm.

Phong cách - 30/05/2026 08:29

Tỷ phú, tiền mã hóa và sự tái cấu trúc quyền lực tài chính toàn cầu

Tỷ phú, tiền mã hóa và sự tái cấu trúc quyền lực tài chính toàn cầu

Từ Elon Musk đến Michael Saylor, làn sóng tỷ phú đổ tiền vào tièn mã hóa (crypto) không chỉ tạo ra hàng chục tỷ USD tài sản mới mà còn đang định hình lại dòng chảy của vốn toàn cầu.

Phong cách - 29/05/2026 06:45

Gần 80.000 bức tranh gửi về 'Ngôi nhà mơ ước' 2026: Nhiều ý tưởng sáng tạo khiến giám khảo bất ngờ

Gần 80.000 bức tranh gửi về 'Ngôi nhà mơ ước' 2026: Nhiều ý tưởng sáng tạo khiến giám khảo bất ngờ

Sau hơn 2 tháng phát động (18/3 - 25/5/2026), cuộc thi vẽ tranh toàn quốc "Ngôi nhà mơ ước" mùa 4 (chủ đề Đô thị xanh hạnh phúc) đã thu hút gần 80.000 tác phẩm từ 34 tỉnh, thành trên cả nước. Không chỉ tăng mạnh về số lượng, nhiều bài dự thi còn gây ấn tượng bởi tư duy sáng tạo, cảm xúc chân thật và những góc nhìn đầy bất ngờ.

Phong cách - 28/05/2026 14:22

2 anh em Trung Quốc thành tỷ phú nhờ 'đánh bóng' chip

2 anh em Trung Quốc thành tỷ phú nhờ 'đánh bóng' chip

Từ vật liệu hóa học ít người chú ý, Hồ Bắc Đỉnh Long (Hubei Đỉnh Long) vươn lên thành mắt xích chiến lược trong tham vọng tự chủ bán dẫn của Trung Quốc, đưa hai nhà sáng lập vào câu lạc bộ tỷ phú.

Phong cách - 28/05/2026 06:45

5 yếu tố đưa Việt Nam vào Top 10 công trình xanh thế giới

5 yếu tố đưa Việt Nam vào Top 10 công trình xanh thế giới

Áp lực từ FDI, chuỗi cung ứng toàn cầu cùng nhu cầu sống xanh gia tăng đang thúc đẩy Việt Nam thăng hạng nhanh trên bản đồ công trình xanh quốc tế.

Phong cách - 27/05/2026 07:42

 Lạng Sơn tìm phương án xây dựng sản phẩm du lịch Kỳ Lừa

Lạng Sơn tìm phương án xây dựng sản phẩm du lịch Kỳ Lừa

Được biết đến trong câu ca dao đã đi vào tâm thức của người Việt "Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa / Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh …", song du khách đến với Lạng Sơn hay Kỳ Lừa chủ yếu đi về trong ngày. Địa phương đang nỗ lực xây dựng sản phẩm du lịch để giữ chân du khách.

Phong cách - 26/05/2026 09:54

Vốn, quyền lực và những tỷ phú đang tái định hình trí tuệ nhân tạo

Vốn, quyền lực và những tỷ phú đang tái định hình trí tuệ nhân tạo

Trí tuệ nhân tạo thường được mô tả như một cuộc cách mạng công nghệ do các kỹ sư và phòng thí nghiệm nghiên cứu dẫn dắt. Nhưng bên dưới bức tranh đó là một chuyển đổi song song: dòng vốn ồ ạt từ một số cá nhân và tổ chức quyền lực nhất thế giới, nhiều trong số đó vốn không xuất thân từ lĩnh vực AI cốt lõi. Khi các tỷ phú từ công nghệ, tài chính và công nghiệp tái định vị chiến lược đầu tư sang AI, họ đang tái định nghĩa cấu trúc thị trường, củng cố các dạng phụ thuộc mới, và định hình quỹ đạo dài hạn của xã hội loài người.

Phong cách - 24/05/2026 08:51

'63% người Việt thắt chặt chi tiêu trong năm 2025'

'63% người Việt thắt chặt chi tiêu trong năm 2025'

Khảo sát của NielsenIQ cho thấy có tới 63% người tiêu dùng Việt Nam thừa nhận đang thắt chặt chi tiêu trong năm 2025, tăng so với mức 57% của năm trước.

Phong cách - 23/05/2026 14:22

Quảng Ninh sẽ đăng cai Diễn đàn thường niên du lịch xanh Quốc gia năm 2026

Quảng Ninh sẽ đăng cai Diễn đàn thường niên du lịch xanh Quốc gia năm 2026

Theo biên bản ghi nhớ hợp tác về tổ chức Diễn đàn thường niên du lịch xanh quốc gia năm 2026, Quảng Ninh sẽ là nơi đăng cai diễn đàn này.

Phong cách - 23/05/2026 11:11

Đà Nẵng biến ẩm thực thành 'đại sứ văn hóa', hút khách mùa hè 2026

Đà Nẵng biến ẩm thực thành 'đại sứ văn hóa', hút khách mùa hè 2026

Không chỉ là lễ hội ẩm thực, Đà Nẵng Food Tour 2026 còn mang đến hành trình trải nghiệm văn hóa đa giác quan, kết nối nghệ thuật, công nghệ và đời sống bản địa nhằm thu hút du khách trong mùa hè năm nay.

Phong cách - 22/05/2026 08:47

'Người giữ tiền' bí mật của Abu Dhabi lộ diện

'Người giữ tiền' bí mật của Abu Dhabi lộ diện

Hiện tại, nhiều lãnh đạo kỳ cựu trên Phố Wall vẫn chưa từng nghe đến cái tên Jassem Bu Ataba Al Zaabi. Nhưng vị quan chức này đang nhanh chóng trở thành nhân vật trung tâm của giới đầu tư tài chính. Ông đã được Abu Dhabi bổ nhiệm để điều hành "cỗ máy đầu tư" chỉ vài tuần trước khi chiến tranh Mỹ - Iran bùng nổ.

Phong cách - 21/05/2026 10:49

Những lớp học đắt giá nhất thế giới

Những lớp học đắt giá nhất thế giới

Giáo dục không phải là một lĩnh vực tạo ra lợi nhuận nhanh. Nhưng nó là loại tài sản có tính chất bền vững, có khả năng định hình lại xã hội, và tạo ảnh hưởng vượt ra ngoài logic lợi nhuận thuần túy.

Phong cách - 20/05/2026 09:31

Giai đoạn hụt hơi của phim Việt

Giai đoạn hụt hơi của phim Việt

Sau chuỗi ngày thống trị phòng vé từ 2025 đến đầu năm 2026, điện ảnh Việt đang bước vào giai đoạn hụt hơi rõ rệt, hàng loạt dự án nội địa liên tiếp rơi khỏi top doanh thu.

Phong cách - 19/05/2026 09:50

Lan tỏa nghệ thuật truyền thống giữa không gian hồ Hoàn Kiếm

Lan tỏa nghệ thuật truyền thống giữa không gian hồ Hoàn Kiếm

Tối 17/5, tại Nhà Bát Giác, chương trình "Âm nhạc cộng đồng" tiếp tục mang nghệ thuật đến gần công chúng bằng một đêm diễn đậm màu sắc cải lương truyền thống do Nhà hát Cải lương Hà Nội thực hiện. Không gian bên hồ Hoàn Kiếm tối cuối tuần trở nên đặc biệt hơn khi những làn điệu vọng cổ, những câu ca về quê hương, đất nước và hào khí dân tộc vang lên giữa dòng người náo nhiệt.

Phong cách - 18/05/2026 11:33

David Beckham trở thành vận động viên tỷ phú đầu tiên của Anh

David Beckham trở thành vận động viên tỷ phú đầu tiên của Anh

Beckham chính thức bước vào hàng ngũ tỷ phú nhờ sự kết hợp giữa di sản bóng đá, cổ phần tại Inter Miami, các hợp đồng thương hiệu và đế chế thời trang của gia đình.

Phong cách - 17/05/2026 14:32