Thứ trưởng Bộ Ngoại giao: Âu Lạc Grand Prize góp phần phát huy sức mạnh mềm ngoại giao công nghệ

Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize tôn vinh sản phẩm, giải pháp AI do người Việt phát triển và làm chủ, tạo ra tác động mạnh mẽ, bền vững cho kinh tế - xã hội. Mục tiêu của Giải thưởng là khuyến khích tinh thần làm chủ công nghệ và góp phần khẳng định vị thế trí tuệ Việt Nam trên bản đồ công nghệ toàn cầu. Giải thưởng dự kiến trao trong 3 năm liên tiếp, bắt đầu từ năm 2026.

Giải thưởng được khởi xướng bởi Liên minh AI Âu Lạc, bảo trợ bởi Tập đoàn FPT và có sự đồng hành bảo trợ truyền thông của Cổng Thông tin Điện tử Chính Phủ, Báo VnExpress. Hội đồng thẩm định gồm các chuyên gia AI hàng đầu, nhà khoa học, lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư, trường Đại học/Đại học và đại diện cộng đồng đổi mới sáng tạo trong nước và quốc tế, bảo đảm tính độc lập, khách quan và chuẩn mực toàn cầu trong quá trình đánh giá.

Phát biểu tại Lễ công bố Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn cho biết, thực hiện các nghị quyết của Đảng về đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số quốc gia, và xác định trí tuệ nhân tạo là một trong những công nghệ nền tảng có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, ngoại giao khoa học công nghệ đã trở thành một mũi nhọn mới, tập trung vào nội hàm đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, góp phần hiện thực hóa xây dựng 11 công nghệ chiến lược theo Quyết định 1131, đóng góp thực chất vào việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW.

"Trong bối cảnh đó, việc tổ chức Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize của Liên minh AI Âu Lạc và sự tài trợ của Tập đoàn FPT là một sáng kiến có ý nghĩa thiết thực, góp phần cụ thể hóa các quyết sách quan trọng của Đảng và Nhà nước, đồng thời tạo ra một không gian kết nối hiệu quả giữa nghiên cứu, ứng dụng và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo", Thứ trưởng Lê Anh Tuấn khẳng định.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh, giải thưởng mang ý nghĩa sâu sắc đối với cộng đồng người Việt Nam trên toàn cầu. Đây là cầu nối quan trọng giữa các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân công nghệ người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước. Thông qua giải thưởng, trí tuệ Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới có thêm một không gian để gắn kết, cống hiến và đồng hành cùng sự phát triển của đất nước.

Trong khi đó, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Liên minh AI Âu Lạc, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT cũng chia sẻ, đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực. Do đó, chúng ta không thể chỉ là một quốc gia sử dụng công nghệ, mà phải tự mình làm chủ công nghệ.

"Thông qua Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize, chúng tôi kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng công nghệ Việt cùng nhau phát triển, ứng dụng AI có trách nhiệm và quan trọng hơn là khơi dậy tinh thần dấn thân, làm chủ công nghệ, giải quyết các bài toán lớn của đất nước, đưa Việt Nam sánh vai các nước tiền tiến”, ông Trương Gia Bình nhấn mạnh.

Theo Ban tổ chức, bên cạnh 1 triệu USD tiền thưởng, cá nhân, tổ chức đạt giải còn nhận được sự đồng hành, cố vấn chiến lược, chuyên môn, kết nối mở rộng ra thị trường quốc tế từ Liên minh AI Âu Lạc, Tập đoàn FPT và các đối tác của Giải thưởng.

Âu Lạc Grand Prize tập trung đánh giá các sản phẩm, giải pháp AI đã hoàn thiện và triển khai thực tế, dựa trên hệ tiêu chí cụ thể về tác động, đổi mới sáng tạo, tính bền vững, khả năng mở rộng và tuân thủ các nguyên tắc đạo đức AI.

Cụ thể, giải pháp đã hoàn thiện và triển khai thực tế, tạo ra các lợi ích xã hội hoặc kinh tế tại Việt Nam có thể đo lường được, với những kết quả rõ ràng, được đánh giá từ đối tác hoặc khách hàng.

Sản phẩm thể hiện tư duy đột phá về công nghệ, mô hình triển khai hoặc cách tiếp cận vấn đề, đảm bảo khả năng tồn tại lâu dài, có thể mở rộng quy mô và sử dụng nguồn lực hiệu quả. Đồng thời, giải pháp có tiềm năng mở rộng ra thị trường quốc tế, góp phần giải quyết các bài toán chung của thế giới.

Riêng yếu tố đạo đức AI, giải pháp cần tuân thủ các nguyên tắc minh bạch, bảo vệ quyền riêng tư, giảm thiểu rủi ro và tác động tiêu cực của AI đối với xã hội.

Cơ hội rộng mở cho cộng đồng AI Việt Nam

Nhằm khơi dậy và khuyến khích tinh thần làm chủ công nghệ của người Việt, Âu Lạc Grand Prize mở rộng cơ hội cho mọi cá nhân là công dân Việt Nam và các tổ chức có trưởng nhóm phát triển sản phẩm, giải pháp là công dân Việt Nam, không phân biệt độ tuổi hay lĩnh vực hoạt động. Các cá nhân, tổ chức tham gia Giải thưởng phải cam kết sản phẩm, giải pháp dự thi là tài sản trí tuệ hợp pháp, do người Việt phát triển và sở hữu, khai thác theo quy định pháp luật.

Trong năm 2026, Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize dự kiến triển khai theo lộ trình: Tháng 3, mở cổng đăng ký trực tuyến; Tháng 7, kết thúc nhận hồ sơ; Tháng 8, thi vòng Sơ khảo; Tháng 10, thi vòng Chung khảo; Tháng 11, trao giải.

Liên minh AI Âu Lạc được thành lập để hưởng ứng lời kêu gọi của Tổng Bí thư Tô Lâm về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là lựa chọn bắt buộc, là con đường duy nhất để đưa đất nước phát triển và nâng cao đời sống cho nhân dân. Liên minh AI Âu Lạc quy tụ hơn 20 cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học tham gia với mục đích phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có khả năng xử lý tiếng Việt chính xác, tự nhiên, phù hợp với văn hóa và bản sắc Việt Nam, từ đó nâng cao dân trí và thúc đẩy phát triển kinh tế quốc gia.

Bên cạnh đó, Liên minh hướng tới việc xây dựng một cộng đồng AI mở, minh bạch, nơi mọi cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp có thể tự do tiếp cận và sử dụng các tài sản công khai của Liên minh, bao gồm mã nguồn, dữ liệu và mô hình, kể cả cho mục đích thương mại, nhằm khơi dậy sáng tạo, ứng dụng AI rộng khắp, hiện thực hóa chủ quyền AI quốc gia. Đồng thời, Liên minh cam kết phát triển các sản phẩm AI an toàn, có trách nhiệm, tuân thủ chuẩn mực đạo đức và các quy định pháp luật của Việt Nam.

Theo Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ về danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, AI được xếp ở vị trí số 1 trong 11 nhóm công nghệ chiến lược. Công nghệ chiến lược được xác định là những công nghệ có tính đột phá, lan tỏa mạnh mẽ, đóng vai trò then chốt trong việc tăng cường năng lực tự chủ công nghệ, tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia và đảm bảo quốc phòng, an ninh.

Là một trong những doanh nghiệp tiên phong nghiên cứu phát triển AI tại Việt Nam từ hơn một thập kỷ trước, đến tháng 12/2025, FPT đã thành lập Ban Chỉ đạo Công nghệ chiến lược thúc đẩy triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, với 5 đơn vị: Viện Quantum AI và Cyber Security (QACI), FPT UAV, Công nghệ Đường sắt FPT (FMT), FPT Cyber Security và DC5. Đây là bước đi chiến lược của FPT với mục tiêu làm chủ công nghệ lõi, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao vì chủ quyền công nghệ quốc gia.